Lần đầu tiên, một trẻ em dưới 12 tuổi đã chết vì an tử tại Hà Lan vào cuối năm 2025, Bộ trưởng Y tế Hà Lan Sophie Hermans tiết lộ vào ngày 22/6. Thông báo này được đưa ra trong bối cảnh Pháp đang tranh luận về việc hợp pháp hóa việc trợ tử. Mặc dù bản văn của Pháp loại trừ rõ ràng trẻ vị thành niên, nhưng trường hợp của Hà Lan làm dấy lên lo ngại về nguy cơ luật pháp dần dần tiến triển.
Bộ trưởng Y tế Hà Lan, Sophie Hermans, đã tiết lộ trong một bức thư gửi Quốc hội vào ngày 22 tháng Sáu rằng đây là lần đầu tiên trong năm 2025 có một trẻ em dưới 12 tuổi tử vong do an tử ở Hà Lan. Đây là trường hợp đầu tiên kể từ khi chính phủ mở rộng, vào tháng 2 năm 2024, các quy định cho phép thực hành này đối với trẻ vị thành niên từ 1 đến 12 tuổi mắc các bệnh nan y và chịu đựng đau đớn không thể chịu nổi.
Bức thư này cho thấy bác sĩ thực hiện thủ thuật gây tử vong đã báo cáo vụ việc cho ủy ban đặc biệt chịu trách nhiệm xem xét lại các trường hợp an tử cho trẻ vị thành niên và phá thai muộn sau khi sự việc đã xảy ra. Ủy ban đã được thông báo vào năm ngoái. Sau đó, ủy ban đã xem xét vụ việc, phỏng vấn bác sĩ liên quan và chuyển ý kiến của mình cho văn phòng công tố, nơi sẽ quyết định liệu bác sĩ có tuân thủ pháp luật hay không. Trong hệ thống của Hà Lan, việc kiểm soát này được tiến hành sau khi sự việc đã xảy ra, chứ không phải cần có sự cho phép trước đó. Tuổi, giới tính hay bệnh lý của đứa trẻ đều không được tiết lộ. Hơn nữa, không có thông tin nào được công khai về hoàn cảnh gia đình của đứa trẻ hoặc cơ sở y tế nơi thủ thuật được thực hiện.
Mở rộng luật
Từ tháng 2 năm 2024, Hà Lan đã cho phép trợ tử cho trẻ em từ 1 đến 12 tuổi mắc bệnh nan y, đang phải chịu đựng "nỗi đau đớn tột cùng và không thể chịu nổi" mà không có hy vọng cải thiện. Theo ủy ban đánh giá, "bác sĩ phải để đứa trẻ tham dự vào quyết định, trong phạm vi có thể, và đảm bảo rằng cuộc sống của đứa trẻ không bị chấm dứt trái với ý muốn của chúng." Khi biện pháp này được công bố, chính phủ ước tính rằng chỉ có từ 5 đến 10 trẻ em mỗi năm sẽ bị ảnh hưởng, chủ yếu trong các trường hợp dị tật bẩm sinh nghiêm trọng, bệnh chuyển hóa hoặc tổn thương nghiêm trọng đến các cơ quan cốt tử.
Hà Lan đã mở đường vào năm 2002 bằng cách phi hình sự hóa việc an tử và trợ tử. Năm 2014, luật được mở rộng cho trẻ vị thành niên trên 12 tuổi "có khả năng nhận thức", cũng như trẻ sơ sinh dưới một tuổi, với điều kiện phải có sự đồng ý của cha mẹ. Theo dữ liệu được công bố vào tháng 5 năm 2025 bởi Ủy ban kiểm soát an tử khu vực, 9.958 người đã chết vì an tử ở Hà Lan vào năm 2024, tăng 10% so với năm trước. Tổng cộng, 5,8% trong số 172.049 ca tử vong được ghi nhận trong cả nước là do an tử.
"Khuynh hướng trượt dốc"
Tại Pháp, dự luật đề xuất thiết lập "quyền được trợ tử", được xem xét lần thứ ba tại Quốc hội kể từ ngày 22/6, tiếp tục gây ra tranh luận gay gắt. Sau khi được đưa trở lại Ủy ban Xã hội của Quốc hội, văn bản hiện quy định việc hợp pháp hóa an tử và trợ tử cho bất kỳ người nào đáp ứng các điều kiện sau: đủ tuổi thành niên, là công dân Pháp hoặc người nước ngoài cư trú hợp pháp và ổn định tại quốc gia này, mắc "một căn bệnh nghiêm trọng và không thể chữa khỏi vốn đe dọa đến tính mạng", "ở giai đoạn cuối hoặc giai đoạn nguy kịch", chịu đựng đau đớn về thể chất hoặc tâm lý mà không thể điều trị được (nhưng chỉ riêng đau đớn về tâm lý không thể là lý do duy nhất), và cuối cùng, có khả năng bày tỏ nguyện vọng của mình một cách tự do và hiểu rõ sự việc. Mặc dù văn bản đang được xem xét quy định khả năng trợ tử trong một số điều kiện nghiêm ngặt, nhưng nó lại loại trừ rõ ràng trẻ vị thành niên.
Tuy nhiên, những người phản đối an tử thường xuyên chỉ ra nguy cơ "khuynh hướng trượt dốc" (pente glissante) đã được quan sát thấy ở các quốc gia khác: điều được coi là ngoại lệ hoặc chỉ dành cho những trường hợp rất cụ thể, theo thời gian, có thể mở rộng sang các nhóm khác, như trường hợp ở Hà Lan. Ví dụ của Hà Lan, nơi an tử cho trẻ vị thành niên đã dần được mở rộng để hiện nay bao gồm cả trẻ em dưới 12 tuổi, càng làm dấy lên những lo ngại và những lập luận của những người ủng hộ việc ban hành quy định nghiêm ngặt, hoặc thậm chí duy trì lệnh cấm..
Tý Linh
(theo Hortense Leger , Aleteia)
