Đức Lêô XIV gặp gỡ các nhà báo Ý từ đài truyền hình TG2 và cảnh báo giới truyền thông không được trở thành “cái loa” cho quyền lực, đặc biệt là trong thời kỳ xung đột.
Trong thời chiến, truyền thông phải tường thuật các cuộc xung đột từ góc nhìn nhân văn về những người đang chịu đau khổ, và tránh trở thành “cái loa” cho quyền lực, Đức Giáo hoàng Lêô XIV nói hôm thứ Hai 16/3/2026.
“Luôn luôn, nhưng đặc biệt là trong hoàn cảnh bi thảm của chiến tranh như chúng ta đang trải qua, thông tin phải đề phòng nguy cơ biến thành tuyên truyền”, ngài nói trong bài phát biểu trước các nhà báo của chương trình tin tức TG2, thuộc kênh truyền hình nhà nước Ý Rai 2.
Ngài nói tiếp, trong thời điểm xung đột này, “nhiệm vụ của các nhà báo, trong việc xác minh thông tin để không trở thành cái loa cho quyền lực, càng trở nên cấp bách và tế nhị hơn - và thực sự là thiết yếu”.
Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng nhiệm vụ của giới truyền thông là “thể hiện nỗi đau khổ mà chiến tranh luôn mang đến cho người dân, thể hiện bộ mặt của chiến tranh, và kể lại nó qua con mắt của các nạn nhân để nó không biến thành một trò chơi điện tử.”
Ngài thừa nhận rằng “việc này không dễ dàng trong vài phút của một bản tin và các phân đoạn phân tích”, nhưng nhấn mạnh rằng “đây chính là thách thức”.
Đức Thánh Cha đã gặp gỡ phòng tin tức TG2 của Rai tại Vatican nhân dịp kỷ niệm 50 năm thành lập vào năm 1976.
Công nghệ không thể thay thế sự phân định phê bình
Nhân dịp kỷ niệm này, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc mang đến góc nhìn nhân văn của giới truyền thông trước sự phát triển nhanh chóng của công nghệ.
Ngài chỉ ra rằng nhiều thay đổi đã xảy ra trong báo chí truyền hình trong những thập kỷ qua, chẳng hạn như “sự chuyển đổi từ tín hiệu analog sang kỹ thuật số”.
Về vấn đề này, ngài nhấn mạnh “rằng không có sự đổi mới công nghệ nào có thể thay thế được sự sáng tạo, sự phân định phê bình và tự do tư tưởng.”
“Vì thách thức của thời đại chúng ta là trí tuệ nhân tạo, nên tôi nghĩ đến nhu cầu điều chỉnh truyền thông theo mô hình con người chứ không phải mô hình công nghệ,” ngài giải thích, và nói thêm rằng điều này “cuối cùng có nghĩa là biết cách phân biệt giữa phương tiện và mục đích.”
Sự cởi mở trong thời đại phân cực
Tiếp nối mạch suy nghĩ này, Đức Lêô XIV cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của sự cởi mở trong truyền thông và việc không chỉ cố gắng xác nhận quan điểm của riêng mình.
Ngài ca ngợi các nhà báo của TG2 vì “tinh thần thế tục và sự đa dạng của các nguồn tin tức”, ngay cả trên truyền hình nhà nước. Ngài định nghĩa tinh thần thế tục là “sự bác bỏ những định kiến mang tính ý thức hệ và là một cái nhìn cởi mở về thực tại”.
Ngài nói : “Tất cả chúng ta đều biết thật khó để cho phép bản thân bị ngạc nhiên bất ngờ bởi các sự kiện, những cuộc gặp gỡ, những quan điểm và tiếng nói của người khác; cám dỗ tìm kiếm, nhìn nhận và chỉ lắng nghe những gì xác nhận quan điểm của chính mình thật mạnh mẽ đến mức nào”.
“Nhưng sẽ không thể có truyền thông tốt, cũng như tự do thực sự và chủ nghĩa đa nguyên lành mạnh, nếu thiếu đi sự cởi mở này.”
Đức Giáo hoàng nhấn mạnh rằng “xuyên suốt lịch sử của TG2, nhiều quan điểm văn hóa đa dạng đã cùng tồn tại”, và sự đa dạng này, “đặc biệt khi được thúc đẩy bởi tinh thần hữu nghị, đã là một giá trị gia tăng” cho bản sắc của bản tin.
Nó đã là “một nguồn phong phú và là một ví dụ về đối thoại vẫn còn nhiều điều để dạy chúng ta ngày nay - trong một thời đại bị chi phối bởi sự phân cực, tư duy bảo thủ và những khẩu hiệu ngăn cản chúng ta nhận thấy và hiểu được sự phức tạp của thực tại”.
Tý Linh
(theo Isabella H. de Carvalho, Vatican News)
