Chỉ với một chiếc bảng đen, khiếu hài hước xuất sắc và lượng khán giả lên tới 30 triệu người, vị Giám mục, người sắp được phong Chân phước, đã biết cách khiến cho công chúng lắng nghe.

Từ rất lâu trước khi những người có sức ảnh hưởng Công giáo phải bận tâm về thuật toán, số lượng người theo dõi hay việc liệu có ai thực sự xem đoạn video ngắn mà họ đã tốn ba tiếng đồng hồ để thực hiện hay không, Đức cha Fulton Sheen đã giải quyết được bài toán này một cách xuất sắc. Vào thời kỳ đỉnh cao danh tiếng, Ước tính có khoảng 30 triệu người theo dõi truyền hình hàng tuần, xem một Giám mục Công giáo nói về đức tin.
Quả thực, ngài không phải đối mặt với những trào lưu nhảy nhót trên TikTok hay bận tâm đến việc quay video theo chiều dọc. Nhưng khi ngài chuẩn bị được phong Chân phước vào ngày 24 tháng Chín, thật thú vị khi nhìn lại một con người đã thấu hiểu cách truyền tải đức tin mang lại cảm giác hiện đại khá kinh ngạc.
Và thực tế, khi xem xét kỹ hơn những thành tựu của ngài, bạn có thể thấy phương tiện truyền thông mà ngài lựa chọn quả thực rất hiện đại. Khi chương trình Life Is Worth Living (Cuộc sống đáng sống) ra mắt vào năm 1952, truyền hình vẫn còn là thứ gì đó mới mẻ đang dần khẳng định vị thế trong các gia đình Mỹ. Giữa bối cảnh công nghệ mới đầy hứng khởi ấy, một vị Giám mục trong trang phục giáo sĩ chỉnh tề đã xuất hiện, được trang bị chỉ đơn giản là một tấm bảng đen, một gương mặt vô cùng biểu cảm, cùng khả năng đặc biệt trong việc trò chuyện trực tiếp với khán giả đang ngồi xem tại nhà. Bằng cách nào đó, sự kết hợp ấy đã hoạt động cực kỳ hiệu quả.
Vị Giám mục trong khung giờ vàng
Đức cha Sheen vốn không xa lạ gì với lĩnh vực phát thanh truyền hình. Trước khi xuất hiện trên màn ảnh, ngài đã có hơn hai thập kỷ gắn bó với chương trình phát thanh The Catholic Hour. Nhưng truyền hình đã giúp khán giả hình dung được diện mạo đằng sau giọng nói ấy và đưa ngài trở thành một nhân vật nổi tiếng.
Theo số liệu từ Đại học Công giáo Hoa Kỳ, chương trình Life Is Worth Living đã thu hút lượng khán giả ấn tượng, ước tính lên tới 30 triệu người mỗi tuần. Hơn nữa, Đức Tổng Giám mục Sheen không hề bị xếp vào những khung giờ phát sóng ít người xem; ngài cạnh tranh thu hút khán giả ngay trong khung giờ vàng, giữa một thời kỳ quy tụ nhiều tên tuổi lớn trong làng giải trí. Và ngài đã làm được điều đó một cách xuất sắc!
Năm 1953, Đức Cha đã giành giải Emmy và có một câu phát biểu nhận giải cực kỳ ấn tượng, một câu nói ngắn gọn, súc tích mà có lẽ các chuyên gia quản lý mạng xã hội thời nay sẽ rất muốn nắm lấy để sử dụng. Ngài đã gửi lời cảm ơn đến bốn người viết kịch bản của mình: “Matthêu, Marcô, Luca, và Gioan.”
Tất nhiên, điều đó vừa hài hước vừa bất ngờ, nhưng nó cũng nói lên nhiều điều về lý do tại sao cách truyền tải của ngài lại hiệu quả đến vậy. Đức TGM Sheen đã đón nhận truyền hình và biết cách tận dụng tối đa phương tiện còn khá mới mẻ này, nhưng ngài chưa bao giờ quên đi mục đích ban đầu của mình: chia sẻ Tin Mừng đến càng nhiều người càng tốt.
Ngài sử dụng những câu chuyện, sự hài hước, nghệ thuật làm chủ thời điểm trong diễn xuất và cả chiếc bảng đen trứ danh, nhưng còn có một yếu tố khác giúp lý giải sức hút của ngài. Dù là một vị Giám mục phát biểu từ trường quay truyền hình, TGM Sheen lại cực kỳ thấu hiểu những nỗi niềm thường nhật của khán giả đang theo dõi tại nhà. Ngài bàn về hôn nhân, nỗi cô đơn, sự lo âu, nỗi đau khổ và các vấn đề xã hội đương thời bằng sự đồng cảm cùng sự thấu hiểu sâu xa, những điều có thể khiến bất cứ ai từng mặc định rằng một giáo sĩ thường xa rời cuộc sống đời thường phải ngạc nhiên.
Khoảng thời gian không ai xem
Tuy nhiên, có lẽ phần thú vị nhất trong sự nghiệp truyền thông phi thường của Đức TGM Sheen lại diễn ra ở nơi hoàn toàn tách biệt khỏi ống kính máy quay.
Vào ngày thụ phong linh mục năm 1919, ngài đã quyết tâm dành trọn một giờ mỗi ngày để chầu Thánh Thể. Ngài đã giữ trọn lời cam kết này trong suốt quãng đời linh mục của mình. Điều đó cũng có nghĩa là, đằng sau hình ảnh vị Giám mục đang diễn thuyết trước hàng triệu người, vẫn luôn là một linh mục dành ra một giờ mỗi ngày trong sự thinh lặng trước sự hiện diện của Chúa Kitô.
Điều thú vị là Đức cha Sheen không coi hai khía cạnh cuộc sống này là tách biệt. Hoàn toàn ngược lại, Giờ Chầu Thánh Thể của ngài đã trở thành điều mà ngài gọi là "Giờ làm nên ngày sống của tôi", và ngài tin rằng đó chính là nguồn mạch khơi dậy các bài giảng, những trang viết cũng như các ý tưởng của mình.
Bản thân Đức TGM Sheen cũng rất thành thật khi thừa nhận rằng, ngay cả việc dành ra một Giờ Chầu Thánh Thể mỗi ngày cũng không phải lúc nào cũng mang lại những khoảnh khắc chiêm niệm xuất thần. Có lần, khi viếng nhà thờ Saint-Roch ở Paris, ngài ngồi xuống cầu nguyện rồi nhanh chóng thiếp đi, và chỉ thức giấc đúng một giờ sau đó. Không chắc liệu mình đã thực hiện trọn vẹn lời cam kết hay chưa, ngài hình dung ra cảnh thiên thần hộ mệnh nhắc nhở rằng các Tông đồ cũng đã ngủ trong Giờ Chầu Thánh Thể đầu tiên của họ, trước khi nói thêm rằng ngài không nên biến việc noi gương họ thành thói quen.
Đó là một thoáng nhìn đầy thú vị về khiếu hài hước đã làm nên sức hút của Đức TGM Sheen trên màn ảnh, đồng thời cũng cho thấy một kỷ luật tâm linh không hề bị chi phối bởi việc mọi sự phải diễn ra hoàn hảo. Suốt hơn 60 năm trời, dù đang tràn đầy cảm hứng, bị xao nhãng hay thậm chí trông như đang ngủ say trong một nhà thờ ở Paris, ngài tiếp tục hiện diện.
Sức ảnh hưởng không cần đến danh xưng "người có sức ảnh hưởng"
Ngày nay, sức ảnh hưởng thường đi kèm với các con số: người theo dõi, lượt thích, lượt xem, lượt chia sẻ và mức độ tương tác. Đức TGM Sheen từng sở hữu những con số tương đương như vậy ở quy mô khổng lồ vào thập niên 1950, thế nhưng con số dường như quan trọng nhất đối với ngài lại chỉ là một: một giờ đồng hồ mỗi ngày mà ngài dành để chầu Thánh Thể.
Điều đó không có nghĩa là người Công giáo nên từ bỏ Instagram để dành một giờ Chầu Thánh Thể rồi mong đợi sẽ tạo ra được một video ngắn gây sốt. Đức cha Sheen là người cực kỳ thông minh, có học vấn uyên thâm, đầy sức hút và vô cùng tài năng trong lĩnh vực của mình. Thành công của ngài đòi hỏi cả kỹ năng chuyên môn lẫn đức tin.
Có lẽ chính điều đó đã biến ngài thành một nhân vật đầy thú vị đối với bất kỳ ai đang nỗ lực truyền tải thông điệp Kitô giáo trong thời đại ngày nay. Ngài đã tận dụng những công nghệ mới nhất, học cách sử dụng chúng một cách xuất sắc và không hề ngại ngần việc mang lại sự giải trí cho công chúng trong quá trình đó. Tuy nhiên, sự nổi tiếng không phải là đích đến mà ngài theo đuổi; đó chỉ là kết quả tự nhiên của việc truyền tải thật tốt một điều mà ngài thực sự tin tưởng.
Và cốt lõi của tất cả những điều đó chính là đức tin vốn đã mang lại mục đích cho tài năng phi thường của ngài. Trước khi nỗ lực đưa Chúa đến với hàng triệu người, Đức TGM Fulton Sheen luôn đảm bảo rằng bản thân mình đã dành trọn một giờ đồng hồ để ở bên Người.
Tý Linh
(theo Cerith Gardiner, Aleteia)
