Hai cuộn giấy bạc nhỏ xíu được phát hiện trong một hang mộ tại Giêrusalem vào năm 1979 lưu giữ bản văn Thánh Kinh cổ xưa nhất còn tồn tại — có niên đại sớm hơn các Cuộn giấy da Biển Chết tới 400 năm. Và đây chính là văn bản vẫn được chúng ta sử dụng ngày nay.
Các cuộn giấy bạc tại Ketef Hinnom.
Vào năm 1979, nhà khảo cổ học người Israel Gabriel Barkay đang tiến hành khai quật một loạt hang mộ có từ thời Đồ Sắt, được đục đẽo vào các vách đá vôi tại Ketef Hinnom - hay còn gọi là "Vai Hinnom" - nằm trên sườn phía tây của thung lũng ở phía tây nam Thành Cổ Giêrusalem, ngay bên dưới Nhà thờ Thánh Anrê nơi vinh danh các binh sĩ người Scotland. Địa điểm này đã bị cướp bóc qua nhiều thế kỷ, và một hầm chứa hài cốt trong một trong số các ngôi mộ từng được dùng làm nơi cất giữ súng trường của quân đội Thổ Nhĩ Kỳ vào thời kỳ Ottoman. Dường như chẳng còn lại mấy di vật có giá trị khảo cổ.
Sau đó, một tình nguyện viên 13 tuổi tham gia cuộc khai quật, trong khi đang khám phá một căn phòng hẹp, đã phát hiện ra một kho tàng hiện vật mà những kẻ trộm mộ đã bỏ sót: đồ gốm, trang sức, đầu mũi tên - cùng hai mảnh bạc nhỏ được cuộn lại, đã bị ăn mòn và rất dễ vỡ. Mảnh lớn hơn có kích thước khoảng 97 x 27 mm (3,8 x 1 inch). Mảnh nhỏ hơn có kích thước khoảng 39 x 11 mm (1,5 x 0,4 inch) - xấp xỉ kích thước của một chiếc móng tay cái. Cả hai từng được đeo quanh cổ như những chiếc bùa hộ mệnh và được chôn cất cùng người đã khuất.
Việc trải phẳng chúng đã tiêu tốn ba năm. Chất liệu bạc này mỏng manh đến mức người ta phải phát triển một phương pháp phòng thí nghiệm mới để ngăn các cuộn giấy bị vỡ vụn trong quá trình mở ra. Khi quy trình hoàn tất, các nhà nghiên cứu đã phát hiện ra một điều nằm ngoài dự kiến: những dòng chữ Do Thái cổ được khắc bằng một loại bút trâm cực kỳ tinh xảo, chứa đựng những lời vẫn còn được sử dụng trong việc thờ phượng của người Do Thái và Kitô giáo ngày nay.
Nội dung các cuộn giấy
Cả hai cuộn giấy đều chứa các phiên bản của Lời Chúc Lành của Tư Tế được ghi trong sách Dân Số 6, 24-26: “Nguyện Đức Chúa chúc lành và gìn giữ anh em! Nguyện Đức Chúa tươi nét mặt nhìn đến anh em và rủ lòng thương anh em! Nguyện Đức Chúa ghé mắt nhìn và ban bình an cho anh em!” Danh Thiên Chúa - YHWH - xuất hiện trên cả hai cuộn giấy, đánh dấu một trong những trường hợp được ghi chép lại sớm nhất từng được biết đến. Cuộn giấy lớn hơn còn chứa thêm những cụm từ gợi nhắc đến sách Đệ Nhị Luật và các văn bản Thánh Kinh khác. Điều này cho thấy người chép đã vận dụng một bộ Thánh Kinh rộng lớn hơn mà họ đã thuộc lòng.
Hang mộ ở Ketef Hinnom
Tầm quan trọng của chúng
Các cuộn giấy này có niên đại từ cuối thế kỷ VII hoặc đầu thế kỷ VI TCN - tức khoảng năm 600 TCN, thuộc những thập kỷ cuối cùng trước khi Giêrusalem bị người Babylon tàn phá vào năm 586 TCN. Điều này khiến chúng có niên đại sớm hơn khoảng 400 năm so với những cuộn giấy Biển Chết cổ nhất, và sớm hơn khoảng 1.000 năm so với các bản chép tay Masoretic, vốn là cơ sở cho hầu hết các bản dịch Cựu Ước hiện đại trước khi các cuộn giấy Biển Chết được phát hiện. Trước khi phát hiện ra các cuộn giấy tại Ketef Hinnom, những bản chép tay Thánh Kinh cổ nhất được biết đến đều có niên đại thuộc thời Trung cổ.
Ý nghĩa của việc xác định niên đại này vượt xa phạm vi khảo cổ học. Lời Chúc Lành của Tư tế trong sách Dân số, chương 6, vốn đã được sử dụng như một văn bản Thánh Kinh có thẩm quyền, được khắc trên các lá bùa bạc mà người dân thường đeo hay chôn cùng người chết - từ trước thời kỳ lưu đày tại Babylon, trước thời kỳ Đền Thờ Thứ Hai, và hơn sáu thế kỷ trước khi Chúa Kitô giáng sinh. Những lời được xướng lên trong các nghi thức phép rửa, hôn lễ và tang lễ trên khắp thế giới ngày nay, thực ra đã được ghi chép lại tại Giêrusalem ngay từ khi Đền Thờ Thứ Nhất vẫn còn hiện hữu.
Các cuộn giấy này cũng cho thấy sự ổn định đáng kinh ngạc về mặt văn bản. Lời Chúc Lành của Tư Tế được khắc trên các lá bùa hộ mệnh ở Ketef Hinnom hoàn toàn trùng khớp với văn bản có trong Thánh Kinh tiếng Hip-ri ngày nay - một sự liên tục suốt 2.600 năm, trải qua những thế kỷ đầy biến động nhất trong lịch sử nhân loại.
Nơi chúng được lưu giữ
Các cuộn giấy ở Ketef Hinnom hiện đang được trưng bày thường xuyên tại Bảo tàng Israel ở Giêrusalem, nơi lưu giữ chúng kể từ khi hoàn tất công tác phục chế. Đây là những hiện vật quan trọng bậc nhất trong bộ sưu tập của bảo tàng, đồng thời cũng là những cổ vật gây kinh ngạc một cách đầy lặng lẽ trên thế giới: hai mảnh bạc nhỏ gọn trong lòng bàn tay, mang trên mình những dòng chữ cổ nhất còn sót lại của Thánh Kinh, từng được đeo sát vào da thịt con người tại một Giêrusalem nay đã không còn tồn tại nữa.
Lời Chúc Lành của Tư Tế mà họ gìn giữ vẫn được sử dụng trong phụng vụ Công giáo và Do Thái giáo. Trong truyền thống Công giáo, lời chúc này được công bố vào cuối Thánh lễ. Tại các hội đường Do Thái, lời chúc được các kohanim, những người thuộc dòng dõi tư tế, xướng lên vào các ngày lễ. Nguyên văn lời chúc vẫn không hề thay đổi. Chúng không hề thay đổi trong suốt 400 năm giữa các cuộn giấy này và các Cuộn giấy Biển Chết, hay trong 2.000 năm từ thời các Cuộn giấy Biển Chết cho đến ngày nay.
Tý Linh
(theo D. R. Esparza, Aleteia)
_1789007988.jpg)
