Sau cuộc trao đổi với Tổng thống Nga, Đức Lêô XIV đã có cuộc điện đàm với Tổng thống Ucraina, vào ngày 19/10, trong đó ngài tiếp tục đề cập đến tình hình tại Oleshky, một thị trấn nhỏ thuộc vùng Kherson hiện đang bị các lực lượng Nga chiếm đóng, nơi người dân vẫn đang bị bao vây và mắc kẹt. Đức Giáo hoàng kêu gọi "sự hợp tác từ cả hai phía" để đảm bảo việc chuyển hàng cứu trợ nhân đạo cũng như tạo điều kiện cho thường dân được sơ tán một cách "tự nguyện và an toàn".
Trước đó, vào thứ Sáu, ngày 16/10, Đức Giáo hoàng đã điện đàm với Tổng thống Nga Vladimir Putin để kêu gọi một lệnh ngừng bắn vì mục đích nhân đạo tại Oleshky. Tiếp đó, vào cuối buổi chiều thứ Hai, ngày 19/10, ngài đã có cuộc trò chuyện với Tổng thống Ucraina Volodymyr Zelenskyy. Theo thông tin từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh, tình hình tại thị trấn Oleshky của Ucraina, nơi hiện đang bị quân đội Nga bao vây, một lần nữa trở thành tâm điểm trong cuộc thảo luận này.
Thông cáo của Vatican
Tuyên bố từ Tòa Thánh nêu rõ rằng “trong cuộc trò chuyện, Đức Giáo hoàng đã đề cập đến tình hình nghiêm trọng tại thị trấn Oleshky, thuộc vùng Kherson, đồng thời nhắc lại yêu cầu về một lệnh ngừng bắn nhân đạo vốn đã được gửi tới Tổng thống Liên bang Nga. Đức Thánh Cha bày tỏ hy vọng rằng sự hợp tác giữa hai bên sẽ tạo điều kiện cho việc vận chuyển lương thực và viện trợ y tế, cũng như cho phép người dân sơ tán một cách an toàn và tự nguyện.” Cuối cùng, ngài “khẳng định lại cam kết dấn thân của Tòa Thánh đối với đối thoại và hòa bình.”
Thảm kịch nhân đạo tại Oleshky
Đức Giáo hoàng không từ bỏ mục tiêu mà ngài đã đặt ra và theo đuổi kể từ khi bắt đầu triều đại giáo hoàng của mình: trở thành một "nhà thừa sai của hòa bình". Điều này đặc biệt đúng trong bối cảnh cuộc xung đột giữa Nga và Ucraina, hai quốc gia mà ngay từ những ngày đầu sau khi được bầu chọn, ngài đã đề nghị chọn Vatican làm vùng đất trung lập, tạo không gian cho các cuộc đàm phán hướng tới một nền hòa bình "công bằng và lâu dài". Tuy nhiên, bên cạnh việc luôn để ngỏ cánh cửa đối thoại, ưu tiên cấp bách của Đức Giáo hoàng vẫn là tìm kiếm các giải pháp tức thời cho thị trấn Oleshky, một thị trấn nhỏ nằm bên tả ngạn sông Dnieper, thuộc vùng Kherson, nơi đang bị bóp nghẹt bởi chiến tranh.
Từ nhiều tháng qua, khoảng 2.000 cư dân tại đây (trong đó có khoảng 50 trẻ em, theo số liệu từ phía Kiev) đã phải sống trong tình trạng thiếu nước, điện, thuốc men và không có xe cứu thương. Cây cầu nối thị trấn với Kherson đã bị đóng, chặn đứng mọi lối ra, trong khi các con đường dẫn từ thị trấn đến những ngôi làng lân cận đều bị gài mìn. Hệ quả là không có hành lang sơ tán nào được thiết lập. Chính quyền Ucraina cáo buộc các lực lượng Nga ngăn chặn các hành lang nhân đạo, trong khi phía Moscou cũng đưa ra cáo buộc tương tự nhắm vào Kiev.
Chính Đức Giáo hoàng đã chủ động thực hiện cuộc gọi với ông Vladimir Putin. Thông tin này đã được Đức Hồng y Quốc vụ khanh Pietro Parolin xác nhận vào thứ Sáu tuần trước. Trong cuộc điện đàm với Tổng thống Nga, Đức Giáo hoàng đã đề nghị "một lệnh ngừng bắn nhằm tạo điều kiện cho việc vận chuyển lương thực và hàng cứu trợ y tế, cũng như cho phép người dân sơ tán một cách an toàn và tự nguyện."
Các liên lạc trước đây
Lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng hiện hướng tới Volodymyr Zelensky, người mà ngài đã giữ liên lạc thường xuyên trong suốt mười bảy tháng kể từ khi bắt đầu triều đại giáo hoàng. Ngay từ ngày 12 tháng 5 năm 2025, bốn ngày sau khi đắc cử, Đức Lêô XIV đã bày tỏ mối quan tâm sâu sắc đối với tình hình tại Ucraina trong cuộc điện đàm chính thức đầu tiên. Trong cuộc trao đổi này, Tổng thống Ucraina đã mời Đức Giáo hoàng đến thăm Kiev, đồng thời tái khẳng định sự sẵn sàng của đất nước ông trong việc theo đuổi các cuộc đàm phán dưới mọi hình thức, “bao gồm cả các cuộc đàm phán trực tiếp.”
Hai người sau đó đã gặp nhau vào ngày 18/5, với sự hiện diện của bà Olena, phu nhân Tổng thống Ucraina, ngay sau thánh lễ nhậm chức tại Quảng trường Thánh Phêrô. Hai người gặp lại nhau vào ngày 9 tháng 7 năm 2025 trong một buổi tiếp kiến riêng tại Villa Barberini, dinh thự của Đức Giáo hoàng ở Castel Gandolfo. Tại đây, hai bên đã thảo luận về khả năng tổ chức các cuộc đàm phán hòa bình trong tương lai tại Vatican. Vào ngày 9/12, cũng tại Castel Gandolfo, sau một buổi tiếp kiến mà trong đó Đức Giáo hoàng và vị Tổng thống cùng xuất hiện trên ban công, cả hai đã thảo luận về sự cần thiết phải duy trì đối thoại, cũng như vấn đề tù binh chiến tranh và việc đưa những trẻ em Ucraina bị đưa sang Nga trở về nước.
Nói cách khác, đây chính là những chủ đề trọng tâm trong các nỗ lực đang được thực hiện dưới sự dẫn dắt của Đức Hồng y Matteo Zuppi, người đã có hai chuyến đi đến Kiev và hai chuyến đi đến Moscou. Những nỗ lực này còn được củng cố thêm nhờ chuyến thăm vào mùa hè năm ngoái của Đức Tổng Giám mục Paul Richard Gallagher, Bộ trưởng ngoại giao phụ trách Quan hệ với các Quốc gia và các Tổ chức Quốc tế. Vào ngày 3/4, đúng dịp lễ Phục sinh, Đức Giáo hoàng đã có cuộc trao đổi với ông Volodymyr Zelenskyy trong bối cảnh các cuộc tấn công của Nga leo thang dữ dội trên khắp nhiều khu vực tại Ucraina. Đức Giáo hoàng bày tỏ tình đoàn kết với người dân Ucraina, đồng thời tái khẳng định sự cấp thiết của việc cung cấp viện trợ nhân đạo, trả tự do cho các tù nhân và đạt được một nền hòa bình thông qua đàm phán. Đây là những lời kêu gọi chưa bao giờ dừng lại và vẫn tiếp tục được nhắc lại cho đến tận ngày nay.
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio – Vatican News)
