Ý nguyện cầu nguyện của Đức Thánh Cha cho tháng Mười mời gọi Giáo hội đồng hành, mà không có sự kỳ thị, với những người đang chịu đựng các chứng rối loạn sức khỏe tâm thần.
Hiện nay, cứ bảy người trên thế giới thì có một người đang sống chung với chứng rối loạn tâm thần; họ thường phải chịu đựng trong âm thầm, giữa sự kỳ thị và nỗi cô đơn. Chính vì lý do này, Đức Giáo hoàng dành ý nguyện cầu nguyện tháng Mười cho việc mục vụ sức khỏe tâm thần. Thông qua Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng và chiến dịch "Cầu nguyện cùng Đức Giáo hoàng", ngài mời gọi các tín hữu và những người thiện chí cùng cầu nguyện để Giáo hội trở thành một mái nhà rộng mở, biết đồng hành, mà không phán xét hay loại trừ, với những ai đang đối mặt với những khó khăn về sức khỏe tâm thần.
Khi cầm trên tay hình ảnh Thánh nữ Dymphna, vị thánh bảo trợ cho những người mắc các chứng rối loạn tâm thần, lo âu, trầm cảm, cũng như các chuyên gia trong lĩnh vực sức khỏe tâm thần, Đức Giáo hoàng bắt đầu bằng việc hướng về "Thiên Chúa của Sự Sống", Đấng thấu suốt tận đáy lòng người và những "vết thương thầm lặng" thường không được nhìn thấy. Ngài phó thác cho Thiên Chúa những anh chị em đang âm thầm chịu đựng nỗi đau do lo âu, trầm cảm hoặc các rối loạn tâm thần khác, đồng thời nhắc nhớ rằng Thiên Chúa gọi đích danh họ "bằng sự dịu dàng". Ngài cầu xin sự tha thứ cho những lần cộng đồng "quay mặt làm ngơ", qua đó nuôi dưỡng sự kỳ thị và phân biệt đối xử, và cầu nguyện để Giáo hội trở thành một "mái nhà rộng mở", một không gian an toàn nơi mọi người biết lắng nghe mà không phán xét và đến gần mà không sợ hãi. Lời cầu nguyện cũng hướng về những người đang chăm sóc những ai đang đau khổ, bao gồm các chuyên gia, người thân và các tình nguyện viên, để xin ban cho họ sức mạnh và lòng trắc ẩn. Kết thúc lời cầu nguyện là lời khẩn cầu Chúa Thánh Thần, để cộng đồng Kitô hữu biết đưa việc chăm sóc sức khỏe tâm thần vào đời sống và sứ mạng của Giáo hội, qua đó trở thành "dấu chỉ sống động" về lòng thương xót của Thiên Chúa.
Một thực trạng ảnh hưởng đến hơn một tỷ người
Ý cầu nguyện của Đức Giáo hoàng đề cập đến một thực trạng đã được xác nhận bởi dữ liệu quốc tế từ Tổ chức Y tế Thế giới. Theo báo cáo Atlas de la santé mentale 2024 (Bản đồ Sức khỏe Tâm thần 2024) của Tổ chức này, được công bố vào tháng 9 năm 2025, có hơn một tỷ người trên toàn thế giới đang sống chung với các rối loạn tâm thần. Mặc dù vậy, chi tiêu công toàn cầu cho lĩnh vực sức khỏe tâm thần vẫn chỉ chiếm 2% ngân sách y tế, một con số không thay đổi kể từ năm 2017. Trên toàn cầu, trung bình chỉ có 13 chuyên gia sức khỏe tâm thần trên mỗi 100.000 dân, đi kèm với sự chênh lệch rõ rệt giữa các quốc gia: các nước thu nhập cao chi 65 USD mỗi người cho lĩnh vực này, trong khi con số này ở các nước thu nhập thấp chỉ là vài xu.
Mục vụ Sức khỏe Tâm thần tại các giáo phận
Cha Cristóbal Fones, Dòng Tên (SJ), Giám đốc Quốc tế của Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng, đề cập đến ý nghĩa của ý cầu nguyện này: "Có biết bao người xung quanh chúng ta đã và đang phải chịu đựng các vấn đề về sức khỏe tâm thần : những người mà không ít lần không thể nói về vấn đề của mình, cảm thấy bị phán xét, hiểu lầm và tuyệt vọng. Chính vì vậy, với tư cách là Giáo hội, chúng ta cùng hiệp nhất mở lòng trước thực tế này và để cùng nhau cầu nguyện, trong suốt tháng này, cho tất cả những người này, cũng như cho những ai đang đồng hành cùng họ."
Mạng lưới Cầu nguyện Toàn cầu của Đức Giáo hoàng ghi nhận rằng nhiều tổ chức Giáo hội hiện đang đồng hành cùng những người phải đối mặt với thực trạng này: các sứ vụ về sức khỏe tâm thần, chẳng hạn như Hiệp hội Quốc tế các thừa tác viên Công giáo về Sức khỏe Tâm thần, các trường đại học Công giáo, các nhóm hỗ trợ và phục hồi, cũng như các giáo xứ và cộng đồng đón tiếp.
Đức cha John Dolan, Giám mục giáo phận Phoenix, Arizona (Hoa Kỳ), chia sẻ : "Trong một thế giới mà con người dễ cảm thấy bị lãng quên và gạt sang bên lề, chúng ta có một Thiên Chúa thực sự nhìn thấy và thấu hiểu chúng ta". Vào tháng 12 năm 2022, ngài đã thành lập Văn phòng Mục vụ Sức khỏe Tâm thần của Giáo phận, một sáng kiến tiên phong và là mô hình thuộc loại hình này đầu tiên tại Hoa Kỳ, vốn đã thu hút sự quan tâm của quốc tế, bao gồm cả Tòa Thánh Vatican. Ngài nói tiếp : "Mục vụ sức khỏe tâm thần của Công giáo không nhằm mục đích chẩn đoán, kê đơn điều trị hay cung cấp dịch vụ y tế. Chúng tôi đồng hành cùng những người đang bước đi trên hành trình đầy gian nan và giúp họ nhận ra phẩm giá mà Thiên Chúa đã ban tặng cho họ. Sứ vụ này chính là sự yêu thương và đồng hành."
"Chúng ta không thể vượt qua điều đó một mình"
Gần đây, Đức Giáo hoàng đã trực tiếp đề cập đến vấn đề này. Trong buổi canh thức cầu nguyện cùng giới trẻ tại Barcelona vào ngày 9 tháng 6 năm 2026, khi hồi đáp một bạn trẻ chia sẻ về trải nghiệm đối mặt với chứng trầm cảm, Đức Thánh Cha đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận thức rằng sức khỏe tâm thần đang ngày càng bị đe dọa trong các xã hội tự coi mình là tiên tiến. Ngài cảnh báo rằng thực trạng này bộc lộ những hạn chế sâu sắc của một quan niệm nào đó về sự tăng trưởng, vốn đặt con người vào những áp lực, kỳ vọng và căng thẳng có thể làm tổn hại "sự cân bằng nền tảng" của họ. Xa hơn, khi suy ngẫm về nỗi đau khổ và sự cô độc tột cùng, Đức Giáo hoàng đã khẳng định: "Chúng ta không thể vượt qua điều đó một mình."
Hơn nữa, người tiền nhiệm của ngài là Giáo hoàng Phanxicô cũng từng mời gọi, trong video của Đức Giáo hoàng tháng 11 năm 2021, hãy cầu nguyện cho những người đang chịu đựng chứng trầm cảm. Ngài nói: "Chúng ta hãy cố gắng ở gần những người đang kiệt sức, những người đang tuyệt vọng, đang không còn hy vọng nữa, thường chỉ đơn giản bằng cách im lặng lắng nghe họ, bởi vì chúng ta không thể nói với một người: 'Không, cuộc sống đâu phải như vậy. Hãy nghe tôi, tôi sẽ chỉ cho bạn công thức giải quyết.' Chẳng có công thức nào cả."
Tý Linh
(theo Vatican News)
