Đức Tổng Giám mục Gustavo García-Siller của Tổng giáo phận San Antonio viết : "Tôi viết để an ủi những người đang đau khổ, khơi dậy tinh thần của những người đang sống tiện nghi, và để đối diện với bất công bằng niềm xác tín trọn vẹn vào Tin Mừng".
Trước tình trạng gia tăng các biện pháp thực thi luật nhập cư trên khắp cả nước, hai vị Giám mục Công giáo tại Hoa Kỳ đã đưa ra những tuyên bố mới, khẳng định nhân phẩm của người nhập cư với tư cách là con cái Thiên Chúa, đồng thời kêu gọi cải cách chính sách nhập cư.
Cả hai Giám mục đều cho rằng người dân Mỹ cần thấu hiểu lý do tại sao mọi người rời bỏ quê hương để tìm kiếm một cuộc sống tốt đẹp hơn, đồng thời cũng thừa nhận quyền của quốc gia trong việc thực thi các luật lệ về nhập cư. Tuy nhiên, cả hai ngài đều nhấn mạnh rằng tình trạng hiện nay là bất công, phi đạo đức và cần phải được khắc phục.
Vào ngày 3/8, nhân dịp kỷ niệm 100 năm San Antonio được nâng lên hàng tổng giáo phận chính tòa, Đức Tổng Giám mục Gustavo García-Siller đã công bố một lá thư mục vụ bày tỏ sự đồng hành của Giáo hội với người di cư, đồng thời kêu gọi "sự phân định luân lý cẩn thận và sáng suốt của lương tâm mỗi người Công giáo" trong việc ứng phó với vấn đề này.
Trong khi đó, vào ngày 1/8, Đức cha Robert Gruss thuộc Giáo phận Saginaw, bang Michigan, đã đưa ra một tuyên bố nhắc nhở các tín hữu về "phẩm giá con người vốn có" của mỗi cá nhân.
Đức cha Gruss cho biết "thách thức" hiện nay mà Hoa Kỳ phải đối mặt — một quốc gia trong suốt chiều dài lịch sử luôn "tiếp nhận người nhập cư, người tỵ nạn, người lưu vong và những người bị ngược đãi từ các vùng đất khác" — chính là "cách giải quyết một tình huống khi một chính quyền cho phép các cá nhân và gia đình di cư... một cách tự do, và chính quyền tiếp theo lại muốn trục xuất họ."
Đức Giám mục viết rằng việc trục xuất “những người nhập cư gây hại cho xã hội bằng cách tham gia vào hoạt động tội phạm” là điều dễ hiểu, nhưng ngài đặt câu hỏi liệu có “công bằng khi trục xuất những người đang và đã đóng góp tích cực cho xã hội, thường là trong nhiều năm hay không?”
Ngài nói rằng một “xã hội công bằng và văn minh” sẽ không cho phép trục xuất hoặc giam giữ người “không có lý do chính đáng” hoặc “không được đại diện pháp lý đầy đủ, không được tiếp cận với gia đình hoặc cộng đồng hỗ trợ, và không được đáp ứng các nhu cầu cơ bản của con người.”
Ngài kêu gọi các tín hữu hãy “thúc đẩy những thay đổi về chính sách công nhằm đảm bảo quyền công dân cho tất cả người nhập cư” và ủng hộ “các chính sách thực thi kiểm soát biên giới mang tính nhân đạo”, vừa duy trì an ninh quốc gia vừa bảo vệ “sự an toàn và phẩm giá” của những người đến đất nước này để làm việc.
"Chúng tôi sẽ đến với anh chị em"
Đức cha García-Siller đã công bố bức thư mang tựa đề "Chúng tôi sẽ đến với anh chị em: Hiệp nhất trong tình liên đới với những người anh chị em di cư" tại Thánh lễ ở Nhà thờ Chính tòa San Fernando, thuộc trung tâm thành phố San Antonio.
Bức thư mở đầu : "Chúng ta đang sống trong một thế giới đầy chiến tranh. Trên khắp các châu lục, người ta đang chết dần mỗi ngày. Vượt qua các biên giới, những người sống sót buộc phải di cư. Họ ra đi không phải vì lựa chọn, mà vì bạo lực, nạn đói, nỗi sợ hãi và sự áp bức."
Trong bức thư dài 56 trang gồm năm phần và kết thúc bằng lời cầu nguyện với Đức Mẹ Guadalupe, Đức cha García-Siller chia sẻ rằng ngài đã cầu nguyện “một thời gian dài” trước khi viết, với mong muốn viết từ “một tâm thế đúng đắn, tâm thế của sự đồng hành và tình liên đới.”
Ngài cho biết bức thư đề cập đến một giai đoạn “chưa từng có tiền lệ” tại đất nước, đồng thời viết rằng “sự hội tụ của các sách lược mang tính cơ cấu và pháp lý… đòi hỏi sự phân định luân lý cẩn thận và sáng suốt từ lương tâm của mỗi người Công giáo.”
“Tôi viết để an ủi những người đang đau khổ, khơi dậy tinh thần của những người đang sống tiện nghi, và để đối diện với bất công bằng niềm xác tín trọn vẹn vào Tin Mừng.”
Ngài tiếp tục kể về kinh nghiệm cá nhân của mình khi “nhiều năm đồng hành cùng” những người di cư, nhiều người trong số họ sống trong nỗi sợ hãi đến mức hiếm khi rời khỏi nhà, cũng như câu chuyện của chính ngài với tư cách là một người di cư.
Đức Tổng Giám mục viết rằng ngài đã chứng kiến một "nỗi sợ hãi đã ăn sâu" trong toàn Tổng giáo phận, cho biết rằng ngài cùng các mục tử khác "cầu nguyện với những bậc cha mẹ ôm lấy con mình mỗi sáng mà không biết liệu chúng có thể trở về nhà vào buổi tối hay không", đồng thời mô tả cảnh các bậc phụ huynh tránh đưa con đi khám bệnh hoặc tránh đi làm "vì mỗi dặm đường đều tiềm ẩn rủi ro".
"Cộng đồng đang phải gánh chịu nỗi đau khổ này, và Giáo hội không thể im lặng," ngài viết, khi đề cập đến tình trạng số người tham dự Thánh lễ sụt giảm và sức khỏe thể chất ngày càng sa sút của những người đang sống trong nỗi sợ hãi liên quan đến vấn đề nhập cư.
Ngài viết : “Người dân chưa mất đức tin. Tuy nhiên, nhiều người đã mất đi cảm giác an toàn và thuộc về cộng đồng.”
Ngài nhấn mạnh, Giáo hội phải “bảo vệ phẩm giá của những người bị mắc kẹt trong guồng máy trục xuất.”
Đức cha García-Siller mô tả việc đến thăm ba trung tâm giam giữ trong khu vực, bao gồm Trung tâm Cư trú Gia đình Nam Texas ở Dilley, trung tâm giam giữ gia đình lớn nhất cả nước, và nói rằng ngài đã tận mắt chứng kiến “những vi phạm nhân phẩm bên trong các bức tường của chúng.”
Ngài tiếp tục trích dẫn lời Đức Giám mục Steven Biegler thuộc Giáo phận Cheyenne, bang Wyoming, người đã viết trong một lá thư mục vụ hồi tháng Tư rằng "chiến dịch giam giữ và trục xuất hàng loạt hiện nay là phi luân lý".
Đức cha García-Siller cáo buộc các tập đoàn tư nhân trục lợi từ việc xử lý và di chuyển một lượng lớn người nhập cư bị giam giữ từ địa điểm này sang địa điểm khác.
Ngài cũng dẫn chứng một cuộc điều tra của Thượng nghị sĩ Hoa Kỳ John Ossoff (đảng Dân chủ, bang Georgia). Cuộc điều tra này đã ghi nhận hơn 1.000 "báo cáo đáng tin cậy về các hành vi vi phạm nhân quyền kể từ tháng 1 năm 2025", bao gồm "sự tắc trách trong chăm sóc y tế, cắt nguồn cung cấp thức ăn và nước uống, tình trạng quá tải, thiếu ngủ, và việc tách các bà mẹ đang cho con bú khỏi con nhỏ", cũng như các hành vi ngược đãi tương tự tại những cơ sở do tư nhân điều hành.
Đức cha García-Siller cho rằng quan điểm phổ biến trong dư luận cho rằng chỉ những tội phạm mới bị trục xuất, là "gây hiểu lầm". Ngài viết rằng "73% số người đang bị giam giữ vì vấn đề nhập cư không có tiền án hình sự, và chỉ 5% từng bị kết án về tội phạm bạo lực".
Ngài mô tả cách các mục tử, phó tế, thừa tác viên ngoại thường và các giáo lý viên được đào tạo đang phát triển "các sứ vụ đồng hành tích cực" trong tổng giáo phận. Họ đến thăm người di cư tại nhà riêng và tại các trung tâm giam giữ, mang đến các bí tích cùng với thuốc men và những nhu yếu phẩm khác.
Đức cha García-Siller khẳng định : "Nếu gia đình quý vị bị giam giữ, hãy cho chúng tôi biết. Chúng tôi sẽ đến với họ. Thân Thể Đức Kitô không bỏ rơi các chi thể đang bị xiềng xích của mình."
Đức Tổng Giám mục bày tỏ sự trăn trở khi các quy trình pháp lý hiện hành đòi hỏi thời gian xử lý kéo dài hàng năm trời, khoảng thời gian mà các gia đình đang tìm kiếm sự an toàn và ổn định không thể nào chờ đợi nổi. Ngài kêu gọi thiết lập những con đường pháp lý dễ tiếp cận hơn, khẳng định rằng người di cư chắc chắn sẽ lựa chọn những con đường này nếu chúng hiện hữu. Ngài viết rằng "những đóng góp của người di cư cho công ích của quốc gia" đòi hỏi phải có những giải pháp như vậy.
Cuối bức thư, Đức Tổng Giám mục García-Siller phó thác tình cảnh này cho Đức Mẹ Guadalupe, Đấng từng vượt qua những ranh giới về văn hóa, chủng tộc và cùng Thánh Gia bước đi trên hành trình lưu vong: "Từ rất lâu trước khi trở thành Nữ Vương Mexico... Mẹ đã là một người mẹ từng vượt qua biên giới. Mẹ thấu hiểu con đường này; chính Mẹ đã từng bước đi trên đó."
Tý Linh
(theo Amira Abuzeid, EWTN News)
