Vào ngày 21 tháng Chín, nhân Ngày Quốc tế Hòa bình, một tác phẩm âm thanh của nhà làm phim người Đức Philip Gröning sẽ được giới thiệu tại sảnh chính của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Tác phẩm bao gồm hơn một nghìn âm thanh được thu riêng biệt, mỗi âm thanh đại diện cho một người thiệt mạng trong xung đột, và được phát ngắt quãng trong suốt 49 giờ. Đối với Đức Hồng y de Mendonça, đây là "lời mời gọi về trách nhiệm".
Vào thứ Hai, ngày 21/9, Ngày Quốc tế Hòa bình của Liên Hợp Quốc, quảng trường trước Vương cung thánh đường Thánh Phêrô sẽ là nơi tiếp nhận tác phẩm "Sounds of Loss" (Những âm thanh của sự mất mát). Tác phẩm này, do nhà làm phim người Đức Philip Gröning sáng tạo, nhằm mục đích thu hút sự chú ý đến những sinh mạng đã mất trong chiến tranh thông qua chuỗi các âm thanh không theo quy luật, chẳng hạn như tiếng lách cách và tiếng gõ. Sáng kiến này nhận được sự hỗ trợ từ Bộ Văn hóa và Giáo dục, Bộ Truyền thông của Tòa Thánh, cùng cơ quan bảo tồn Vương cung thánh đường Thánh Phêrô. Tác phẩm bao gồm 1.096 âm thanh được thu âm riêng biệt, phát ở những khoảng thời gian ngẫu nhiên trong suốt 49 giờ. Theo thông tin từ dự án, mỗi âm thanh đại diện cho một người đã thiệt mạng trong chiến tranh vào khoảng thời gian đó. Dựa trên số liệu thống kê được dự án trích dẫn, trung bình cứ 2,62 phút lại có một âm thanh được phát ra.
Kêu gọi đảm nhận trách nhiệm
Đức Hồng y José Tolentino de Mendonça, Tổng trưởng Bộ Văn hóa và Giáo dục, đã hoan nghênh sáng kiến này và mô tả ông Philip Gröning là một "bậc thầy đích thực của sự thinh lặng". Đức Hồng y phát biểu: "Trong dự án này, ông gieo vào mảnh đất màu mỡ của sự thinh lặng những âm thanh ngắn ngủi, nhằm hướng sự chú ý của chúng ta đến bi kịch hằng ngày của những sinh mạng con người bị cướp đi trong các cuộc chiến tranh đang hoành hành khắp thế giới". Ngài gọi dự án này là "lời mời gọi về trách nhiệm", đồng thời kêu gọi mọi người "lắng nghe tiếng kêu" của các nạn nhân bị bạo lực và xâm lược, cũng như "không bao giờ nhượng bộ cho sự tự mãn và xao nhãng".
Về phần mình, Đức Hồng y Mauro Gambetti, Tổng quản Vương cung thánh đường Thánh Phêrô và là Chủ tịch cơ quan bảo tồn Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, nhấn mạnh rằng việc tiếp nhận tác phẩm Sounds of Loss mang ý nghĩa tạo ra "một không gian để lắng nghe và suy ngẫm về các nạn nhân của xung đột". Ngài nói thêm rằng tác phẩm lắp đặt này "nhắc nhở chúng ta về giá trị của mỗi sinh mạng con người cũng như trách nhiệm chung trong việc kiến tạo những con đường dẫn tới hòa bình".
Nhớ đến những cuộc đời đằng sau các con số thống kê
Ông Paolo Ruffini, Tổng trưởng Bộ Truyền thông, đã bày tỏ lòng biết ơn đối với Philip Gröning vì ý tưởng thực hiện một dự án có khả năng "đánh thức chúng ta khỏi sự thờ ơ đối với cuộc chiến". "Một nghìn âm thanh, trải dài trong suốt 49 giờ, sẽ gợi nhắc chúng ta về biết bao sinh mạng đã lụi tàn, những đôi mắt khép lại và những trái tim ngừng đập," ông Paolo Ruffini chia sẻ, khi suy ngẫm về việc những câu chuyện nhân sinh đằng sau cuộc chiến có thể dễ dàng bị lu mờ bởi sự ồn ào của cuộc sống thường nhật. "Mỗi nhịp đập là một câu chuyện chưa kể, một gương mặt, một cái tên, một giọng nói đã lặng im, một nụ cười dang dở."
Tổng trưởng Bộ Truyền thông cũng nhắc lại lời mời gọi của Đức Giáo hoàng Lêô XIV trong sứ điệp nhân Ngày Thế giới Truyền thông Xã hội, kêu gọi hãy nghĩ đến gương mặt và tiếng nói của những người bị ảnh hưởng bởi chiến tranh: "Chúng ta hãy cố gắng lắng nghe họ và để cho bản thân được biến đổi."
Một tác phẩm được xây dựng dựa xung quanh các âm thanh
Nghệ sĩ Philip Gröning chia sẻ rằng ông bắt đầu thực hiện dự án "Sounds of Loss" vào mùa đông năm 2026, sau khi suy ngẫm về số lượng người thiệt mạng vì chiến tranh mỗi ngày. "Tôi cảm thấy đã đến lúc cần nhắc nhở bản thân rằng cứ mỗi 2,6 phút, chiến tranh lại cướp đi sinh mạng con người." Dự án này được hình thành như một phản hồi mang tính nghệ thuật trước một thực trạng vốn khó có thể thấu hiểu trọn vẹn chỉ qua các số liệu thống kê. Nhà làm phim nhận định : "Hình ảnh thường thoáng qua. Trái lại, sự lặp đi lặp lại và âm thanh lại có sức lay động bền bỉ hơn."
Trong suốt ba tháng, dự án đã ghi lại hơn 24.000 mẫu âm thanh của các tiếng lách cách, tiếng gõ và tiếng va chạm. Những âm thanh này thuộc 50 loại khác nhau, bao gồm tiếng công tắc đèn, máy điện báo cổ, đồng hồ, ổ khóa, hộp các-tông và tiếng bút chì đặt trên mặt bàn. Các bản ghi sau đó được tổng hợp thành một bộ sưu tập dài 49 giờ, bao gồm 1.096 âm thanh. Philip Gröning bày tỏ lòng biết ơn đối với sự hỗ trợ từ Vatican và hy vọng rằng dự án "Sounds of Loss" sẽ được tiếp tục triển khai cho đến năm 2031.
Những âm thanh không theo quy luật từ khắp nơi trên thế giới
Các âm thanh lách cách này cố tình không tuân theo quy luật nhất định: đôi khi chúng xuất hiện thành từng đợt, lúc khác lại nhường chỗ cho sự im lặng. Cường độ âm thanh cũng thay đổi : có những âm thanh rất khẽ, trong khi số khác lại lớn hơn nhiều. Đúng với ý tưởng cốt lõi của dự án, những sự biến đổi này nhằm phản ánh sự quan tâm không đồng đều thường dành cho các nạn nhân chiến tranh, vốn chịu ảnh hưởng bởi các yếu tố văn hóa, tôn giáo hay chủng tộc. Chuỗi âm thanh được thiết kế để trải dài suốt cả ngày 21/9, bất kể múi giờ, bắt đầu từ Kiribati và kết thúc tại Đảo Baker.
Các cơ sở tôn giáo khác cũng đang hưởng ứng sáng kiến này, tiêu biểu là Nhà thờ chính tòa St. John the Divine ở New York và Nhà thờ chính tòa Santa Maria Matricolare ở Verona. Trang web Vatican News phát trực tiếp sự kiện từ Quảng trường Thánh Phêrô, kết hợp với chương trình âm thanh "Sounds of Loss", vào các ngày 20 và 21 tháng Chín.
Tý Linh
(theo Vatican News)
_1789705479.jpg)
