Nguồn gốc của World Cup nằm ở dự án của một người xác tín rằng bóng đá có thể giúp các quốc gia xích lại gần nhau hơn. Được nuôi dưỡng bởi những ý tưởng do Đức Lêô XIII đề xướng vào thế kỷ XIX, Jules Rimet đã biến tham vọng này thành một giải đấu đã trở thành sự kiện thể thao được theo dõi nhiều nhất trên thế giới.
Thoạt nhìn, dường như không có gì liên kết Vatican với World Cup. Tuy nhiên, câu chuyện về giải đấu bóng đá lớn nhất thế giới lại kể một câu chuyện hoàn toàn khác. Đằng sau những bàn thắng ngoạn mục, những chiếc cúp và những lễ hội làm rung động cả thế giới là ảnh hưởng bất ngờ của một vị Giáo hoàng: Đức Lêô XIII.
Nguồn gốc của World Cup
Để hiểu được mối liên hệ bất ngờ này, chúng ta phải quay trở lại cuối thế kỷ XIX. Năm 1891, Đức Lêô XIII đã ban hành Rerum Novarum, một Thông điệp có tầm ảnh hưởng lâu dài đến lịch sử Giáo hội. Văn kiện này bảo vệ phẩm giá con người, công lý xã hội và trách nhiệm tập thể đối với những người dễ bị tổn thương nhất. Vượt xa giới giáo sĩ, những nguyên tắc này đã truyền cảm hứng cho nhiều người Công giáo thời bấy giờ. Trong số đó có một chàng trai trẻ người Pháp tin rằng thể thao có thể giúp gắn kết mọi người. Tên anh là Jules Rimet.
Sinh năm 1873 tại Theuley, vùng Bourgogne-Franche-Comté, trong một gia đình Công giáo, Jules Rimet chuyển đến Paris khi còn trẻ và dấn thân bên cạnh những người thiệt thòi nhất thông qua nhiều hoạt động từ thiện. Xác tín rằng thể thao có thể là một động lực mạnh mẽ cho sự gắn kết và hội nhập xã hội, ông đã thành lập Câu lạc bộ bóng đá Sao Đỏ vào năm 1897. Trái ngược với thông lệ thời bấy giờ, thường bị chi phối bởi sự phân biệt giai cấp, câu lạc bộ đã mở cửa đón nhận các cầu thủ từ mọi tầng lớp xã hội. Đối với Jules Rimet, bóng đá không chỉ đơn thuần là một cuộc thi đấu thể thao. Trên hết, sân cỏ là nơi gặp gỡ, nơi những rào cản thường chia cách mọi người biến mất.
Chiến tranh Thế giới thứ nhất càng củng cố thêm niềm tin này. Là một sĩ quan trong quân đội Pháp và được tặng Huân chương Chiến công, Jules Rimet đã chứng kiến một lục địa bị tàn phá bởi cuộc xung đột. Từ bi kịch đó, đã hình thành nơi ông một niềm xác tín: các quốc gia cần gặp gỡ nhau bằng những cách khác ngoài chiến trường, và theo quan điểm của ông, bóng đá có thể trở thành một trong những không gian để đối thoại và xích lại gần nhau giữa các dân tộc.
Năm 1921, Jules Rimet trở thành chủ tịch của FIFA. Trong hơn ba thập kỷ, ông đã nỗ lực chuyển đổi một loạt các giải đấu khu vực thành một môn thể thao toàn cầu thực sự. Dự án của ông đạt đỉnh điểm vào năm 1930 với việc tổ chức World Cup đầu tiên tại Uruguay. Ban đầu chỉ có mười ba quốc gia tham gia, nhưng ý tưởng này nhanh chóng thu hút.
Gần một thế kỷ sau, giải đấu đã trở thành một hiện tượng toàn cầu. Hàng tỷ người xem theo dõi các trận đấu, các gia đình quây quần trước màn hình, đám đông tụ tập ở các quảng trường công cộng, và nhiều thế hệ trẻ em mơ ước một ngày nào đó được đại diện cho đất nước mình. Vì vậy, đằng sau lễ hội đại chúng rộng lớn này, chúng ta vẫn tìm thấy ý tưởng nền tảng đã truyền cảm hứng cho Jules Rimet, đó là biến bóng đá thành ngôn ngữ toàn cầu và là động lực gặp gỡ giữa các dân tộc.
Đức Lêô XIII, một di sản luôn sống động
Tư tưởng của Jules Rimet vang vọng tư tưởng của Đức Lêô XIII. Một người bảo vệ phẩm giá của mỗi con người, người kia tin vào sức mạnh của thể thao trong việc gắn kết các dân tộc. Cả Đức Giáo hoàng lẫn cha đẻ của World Cup đều không thể tưởng tượng được quy mô mà giải đấu này sẽ đạt tới. Tuy nhiên, cả hai đều chia sẻ cùng một niềm xác tín: con người được tạo ra để sống tương quan với nhau.
Sự xích lại gần nhau này mang một ý nghĩa đặc biệt trong thời đại ngày nay, khi Đức Lêô XIV, một người rất đam mê thể thao, đặc biệt là bóng đá, chính ngài đã giải thích rằng ngài chọn tông hiệu của mình để tưởng nhớ Đức Lêô XIII và di sản xã hội của vị Giáo hoàng này. Hơn một thế kỷ sau thông điệp Rerum Novarum, những ý tưởng về phẩm giá con người, công ích và tình huynh đệ vẫn tiếp tục truyền cảm hứng cho nhiều lĩnh vực khác nhau, trong đó có bóng đá.
Tý Linh
(theo Cerith Gardiner - Laura Marchais, Aleteia)
