Đức Mẹ Ba Mươi Ba, Đấng bảo trợ của dân tộc Uruguay, hiện diện như một biểu tượng tại quốc gia này, một biểu tượng đã góp phần củng cố các cội nguồn văn hóa, chủng tộc và lịch sử của đất nước qua suốt nhiều năm.
Được Giáo hoàng Gioan XXIII công bố là Đấng bảo trợ của Uruguay vào ngày 21 tháng 11 năm 1962, lòng sùng kính Đức Mẹ Ba Mươi Ba đã trở nên gắn bó mật thiết với ký ức và căn tính của quốc gia; đây là sự tôn kính bắt nguồn từ đức tin và tình cảm của một dân tộc, những người tìm thấy nơi Đức Mẹ một dấu hiệu của niềm hy vọng và sự che chở.
Một lịch sử định hình căn tính
Hình tượng, danh xưng và lịch sử của Đức Trinh Nữ Ba Mươi Ba gắn bó sâu sắc với ký ức và căn tính của người dân Uruguay. Tượng của Người, do người bản địa Guaraní chạm khắc vào thế kỷ 18, đã được trao cho Antonio Díaz, một người bản địa đến từ Santo Domingo de Soriano, người sau đó đã xây dựng nhà nguyện đầu tiên dành riêng cho Đức Trinh Nữ tại El Pintado, một địa phương thuộc tỉnh Florida của Uruguay. Hơn nữa, Đức Trinh Nữ còn được gắn liền với sự ra đời của thành phố San Fernando de la Florida vào năm 1825, với tư cách là Đấng sáng lập.
Ngôi thánh đường – nhà thờ chính tòa, tọa lạc đối diện Quảng trường của Quốc hội, nổi bật nhờ sự phong phú về cả khía cạnh nghệ thuật lẫn tôn giáo. Không gian bên trong được tô điểm bằng những bức họa tinh tế mô tả các chủ đề: Chúa Giáng sinh, Chúa Thánh Thần Hiện Xuống, Đức Mẹ Lên Trời và Lễ đội vương miện tượng Đức Mẹ; bên cạnh đó là các cánh cửa bằng đồng, tác phẩm của nhà điêu khắc José Belloni.
Nguồn gốc, lòng sùng kính và các hoạt động cử hành
Lòng sùng kính này không bắt nguồn từ một sự kiện phi thường hay siêu nhiên nào, nhưng nó nảy sinh từ đức tin và tình cảm của người dân, những người đã tìm thấy nơi Đức Mẹ một nguồn hy vọng và sự che chở trong suốt hành trình đấu tranh giành tự do của mình.
Vào ngày 25 tháng 8 năm 1825, Hội nghị Florida, bao gồm ba mươi ba thành viên dưới sự chủ trì của Juan Francisco Larrobla, một linh mục người Uruguay, đã soạn thảo Bản Tuyên ngôn Độc lập quốc gia. Trong bối cảnh lịch sử đó, các đại biểu đã gửi gắm khát vọng tự do của mình vào một bức tượng nhỏ Đức Trinh Nữ Maria, vốn được tôn kính tại nhà nguyện của ngôi làng. Từ đây, đã khởi nguồn cho một lòng sùng mộ gắn bó sâu sắc với lịch sử và căn tính của Uruguay. Kể từ đó, bức tượng Đức Mẹ này được biết đến rộng rãi với tên gọi "Virgen de los Treinta y Tres"("Đức Mẹ Ba Mươi Ba").
Cũng như ở nhiều nơi khác, đặc biệt là tại châu Mỹ, ngôi thánh đường này đã trở thành một địa điểm mang tính biểu tượng đối với người dân, một nơi gặp gỡ, tụ họp, dù là trong những thời khắc vui mừng, hân hoan hay những lúc gian truân, đau khổ. Đây là không gian để họ gửi gắm những hy vọng và nhu cầu của mình lên Đức Trinh Nữ, luôn nhìn nhận Người là Mẹ và là Đấng bảo trợ.
Cuộc hành hương quốc gia đầu tiên diễn ra vào ngày 15 tháng 8 năm 1908, do Đại Hiệp hội Đức Mẹ tại Montevideo tổ chức. Tiếp nối sự kiện đó là các cuộc hành hương khác, cùng với các hoạt động truyền giáo bình dân tại những thành phố lớn và các ngôi làng nhỏ mà Đức Trinh Nữ đi qua. Kể từ đó, cuộc hành hương này đã trở thành một truyền thống trong toàn giáo phận, được tổ chức vào ngày Chúa nhật thứ hai của tháng Mười Một hằng năm.
Dấu vết của một lòng sùng kính xuyên suốt lịch sử
Trong suốt tiến trình lịch sử, nhiều tài liệu đã minh chứng cho lòng sùng kính dành cho Đức Mẹ Ba Mươi Ba: vào năm 1857, Tướng Manuel Oribe đã dâng tặng một chiếc vương miện bằng vàng cho Đức Trinh Nữ xứ Florida như một hành động tạ ơn, sau khi ông cùng gia đình thoát nạn trong một vụ đắm tàu. Ông tin rằng sự giải thoát này là nhờ vào lời chuyển cầu của Đức Mẹ Ba Mươi Ba, mà ông dành trọn lòng sùng kính sâu sắc và luôn hướng về trong những lời cầu nguyện của mình.
Vào năm 1894, Đức cha Soler, Tổng Giám mục đầu tiên của Montevideo, đã cho đặt một tấm bia đá cẩm thạch phía trước hốc thờ tượng Đức Mẹ Ba Mươi Ba tại Nhà thờ chính tòa Florida. Trên tấm bia có khắc một dòng chữ làm chứng cho mối liên hệ sâu xa giữa lòng sùng kính Đức Mẹ này với lịch sử độc lập của Uruguay: "Trước Đức Mẹ, nhóm 'Ba Mươi Ba' đã hạ lá cờ của mình xuống, và các thành viên của Hội nghị Lập hiến vì nền độc lập cũng đã khẩn cầu Đức Mẹ."
Lễ đội vương miện cho tượng Đức Mẹ Ba Mươi Ba
Đức Giám mục Humberto Tonna, Giám mục giáo phận Florida từ năm 1960 đến năm 1987, đã thỉnh cầu Đức Giáo hoàng Gioan XXIII ban đặc ân đội vương miện theo giáo luật cho tượng Đức Đức Mẹ Ba Mươi Ba. Đức Thánh Cha đã chấp thuận lời thỉnh cầu này vào ngày 8 tháng 3 năm 1961, qua đó giúp cho việc cử hành tháng Mười Một năm đó mang một tính chất thực sự đặc biệt.
Tại Piedra Alta, địa danh mang tính biểu tượng nằm ở ngoại ô thành phố Florida, một Thánh lễ long trọng đã được cử hành với sự hiện diện của Sứ thần Tòa Thánh, toàn thể các Giám mục Uruguay, các nhà chức trách dân sự cùng đông đảo khách hành hương từ khắp mọi miền đất nước. Trong dịp này, tượng Đức Mẹ Ba Mươi Ba đã được đội vương miện. Năm sau đó, vào ngày 21 tháng 11 năm 1962, Đức Giáo hoàng Gioan XXIII đã tuyên bố Đức Mẹ Ba Mươi Ba là Đấng bảo trợ của Uruguay. Kể từ đó, ngày lễ kính Đức Mẹ đã mang tầm vóc quốc gia, trở thành một dịp kỷ niệm gắn kết người dân Uruguay lại với nhau xung quanh Mẹ và Đấng bảo trợ của họ.
Nhân dịp kỷ niệm 150 năm Tuyên ngôn Độc lập quốc gia, vào ngày 25 tháng 8 năm 1975, nhánh hành pháp của Uruguay đã công nhận Nhà thờ chính tòa Florida, cùng với hình tượng Đức Mẹ Ba Mươi Ba, là "công trình lịch sử quốc gia".
Các chuyến thăm của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II
Đức Mẹ Ba Mươi Ba giữ một vị trí quan trọng trong hai chuyến viếng thăm Uruguay của thánh Giáo hoàng Gioan Phaolô II. Trong chuyến thăm đầu tiên vào tháng 4 năm 1987, hình ảnh Đức Mẹ đã hiện diện tại thánh lễ Thánh Thể do Đức Giáo hoàng cử hành ở Tres Cruces, Montevideo. Một năm sau đó, vào ngày 8 tháng 5 năm 1988, hình ảnh này một lần nữa hiện diện tại một sự kiện lịch sử ở Florida, nơi Đức Thánh Cha đã truyền chức cho mười ba phó tế. Trong các bài diễn văn và bài giảng suốt hai chuyến thăm này, thánh Gioan Phaolô II đã nhấn mạnh ý nghĩa sâu xa của lòng sùng kính Đức Mẹ này đối với đức tin và căn tính của người dân Uruguay, đồng thời công bố một nghi thức thánh hiến đặc biệt cho Đức Mẹ Ba Mươi Ba:
“‘Lạy Mẹ Đấng Cứu Chuộc, phúc cho Mẹ vì Mẹ đã tin! Trước hình ảnh thánh thiêng của Mẹ, lạy Đức Mẹ Ba Mươi Ba, toàn thể dân tộc Uruguay, những người nhìn nhận Mẹ là Mẹ và Đấng Bảo trợ, cùng với con, cất tiếng tôn vinh Mẹ: “Phúc cho Mẹ vì Mẹ đã tin!” Và với lòng biết ơn khôn xiết, họ tôn vinh Mẹ là Thầy đức tin của họ. Ánh nhìn nhân từ của Mẹ dõi theo những nẻo đường loan báo Tin Mừng, và với tình yêu ân cần, Mẹ nâng đỡ hành trình đức tin và hy vọng của toàn thể Dân Chúa tại vùng đất này, một dân tộc đặt trọn niềm tin nơi Mẹ, và trao phó cho Mẹ những khát vọng cùng tương lai của họ, tương lai của hòa bình, sự tiến bộ và lòng trung thành của họ đối với Chúa Kitô.’”
Tý Linh
(theo nữ tu María del Pino Rodríguez de Rivera Olives, Vatican News)
_1793544505.jpg)
