Bức ảnh cuối cùng chụp vị thánh trước khi ngài bị bắt lần cuối gây chú ý vì chi tiết vắng mặt, đó là bộ râu dài đặc trưng của ngài.
Thánh Maximilian Kolbe, trong bức ảnh chụp ngay trước khi ngài bị bắt vào ngày 17 tháng 2 năm 1941.
Vào năm 2022, Giáo hội Công giáo tại Ba Lan đã chia sẻ một bức ảnh kỷ niệm 81 năm ngày thánh Maximilian Kolbe bị Đức Quốc xã bắt giữ. Bức ảnh này, tấm hình cuối cùng chụp vị thánh trước khi ngài bị bắt lần cuối, gây chú ý bởi chi tiết vắng mặt: bộ râu dài đặc trưng của ngài.
Vào thời điểm bức ảnh được chụp, cha Kolbe đã từng bị Đức Quốc xã bắt giữ một lần, nhưng ngài vẫn kiên quyết tiếp tục công cuộc loan báo Tin Mừng trên khắp cả nước. Tu viện do ngài thành lập tại Niepokalanów, cách Warsaw 25 dặm về phía tây, đã trở thành một trung tâm xuất bản Công giáo quan trọng.
Bộ râu thường thấy trong các bức ảnh của cha Kolbe là một chi tiết đáng chú ý vì một số lý do, một trong số đó là vì không nhiều tu sĩ dòng Phanxicô cùng thời tại Ba Lan để kiểu râu như vậy. Ngài đã cạo bỏ bộ râu đặc trưng của mình để có thể hòa nhập với các tu sĩ cùng dòng cũng như với xã hội bên ngoài.
Lý do thứ hai là bộ râu của cha Kolbe là thánh tích hạng nhất duy nhất còn sót lại của ngài. Phần còn lại thi hài ngài đã bị thiêu hủy trong các lò thiêu tại trại tập trung Auschwitz sau khi ngài bị Đức Quốc xã sát hại vào năm 1941.
Vào năm 2016, trong bài giảng kỷ niệm 75 năm ngày thánh Kolbe tử đạo, cha James McCurry, một tu sĩ Dòng Phanxicô Viện tu và là Giám tỉnh Tỉnh dòng Đức Mẹ Các Thiên Thần, đã nhắc đến bộ râu của vị thánh này.
Cha McCurry, tác giả cuốn sách "Maximilian Kolbe: Vị Tử đạo của Đức Ái", cho biết cha Kolbe đã quyết định giữ lại bộ râu sau khi trở về từ Nhật Bản, nơi ngài đã dành sáu năm làm công việc truyền giáo. Vào thời đó, các nhà truyền giáo thường để râu dài, và cha Kolbe muốn giữ lại bộ râu như một kỷ niệm về quãng thời gian truyền giáo, đồng thời cũng là lời nhắc nhở bản thân phải luôn là một "nhà thừa sai" của Tin Mừng.
Cha McCurry chia sẻ rằng bộ râu khiến cha Kolbe trở nên khác biệt so với các tu sĩ cùng dòng Phanxicô Viện tu, những người thường không để râu. Danh tiếng của cha Kolbe ngày càng lan rộng tại Ba Lan nhờ vào công việc xuất bản của ngài, và bộ râu độc đáo ấy càng giúp ngài trở nên nổi bật hơn.
Theo lời cha McCurry, chính vì lý do này mà sau khi Đức Quốc xã xâm lược Ba Lan vào năm 1939, cha Kolbe đã quyết định cạo bỏ nó để tránh gây chú ý. Việc cha Kolbe sáng lập Militia Immaculata (MI, Đạo binh Đức Mẹ Vô Nhiễm), một phong trào loan báo Tin Mừng gắn liền với Đức Mẹ Maria, đã khiến ngài bị liệt vào danh sách những người bị Đức Quốc xã đặc biệt theo dõi.
Một cuốn sách viết về cuộc đời ngài có ghi lại lời của thánh nhân như sau: “Bộ râu sẽ kích động kẻ thù đang nhanh chóng tiến về phía tu viện của chúng ta. Bộ tu phục dòng Phanxicô của chúng ta cũng sẽ khiến hắn nổi giận. Tôi có thể bỏ bộ râu . Tôi không thể hy sinh bộ tu phục của mình.”
Sau khi một người anh em cắt bỏ bộ râu giúp cha Kolbe, ban đầu người này định giữ lại nó, nhưng cha Kolbe đã ngăn lại và bảo hãy ném nó vào lò sưởi. Vâng lời, người anh em ấy đã ném bộ râu vào lò, nhưng vì lò chưa nhóm lửa nên sau đó anh đã lấy lại và cất nó vào một chiếc bình.
Ngày nay, bộ râu của cha Kolbe là thánh tích hạng nhất duy nhất còn lại của ngài.
Cha McCurry cũng là bạn của ông Franciszek Gajowniczek, người mà cha Kolbe đã hy sinh mạng sống tại trại tập trung Auschwitz vào cuối tháng 7 năm 1941, sau khi ngài bị bắt giữ vào ngày 17 tháng Hai cùng năm.
Gajowniczek là một trong mười người bị chọn để hành quyết ngay trong trại giam nhằm trừng phạt việc một tù nhân trốn thoát khỏi khu nhà giam. Ông thốt lên: "Vợ con tôi sẽ ra sao đây?" Nghe vậy, cha Kolbe bước tới và tình nguyện chịu chết thay cho ông. Mười người này bị tống vào buồng bỏ đói trong tình trạng trần truồng.
Cuối cùng, cả mười người bị kết án ngày hôm đó đều thiệt mạng; sáu người chết vì đói, còn những người còn lại, bao gồm cả Kolbe, đều bị kết liễu nhanh hơn bằng cách tiêm axit carbolic.
Tý Linh
(theo Jonah McKeown, EWTN News)
