Từ những bàn tay “nhuộm máu” của Chúa Nhật Lễ Lá đến những bàn tay hạ vũ khí xuống, được nhắc đến trong thông điệp Urbi et Orbi, lời kêu gọi hòa bình của Đức Thánh Cha Lêô mời gọi đừng thờ ơ hay quen với chiến tranh, nhưng phải vững tin vào “Thiên Chúa, Đấng khước từ chiến tranh”.
“Thưa anh chị em, đây là Thiên Chúa của chúng ta: Chúa Giêsu, Vua hòa bình. Một vị Thiên Chúa bác bỏ chiến tranh, Đấng mà không ai có thể kêu cầu để biện minh cho chiến tranh, Đấng không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ gây chiến và bác bỏ nó, đồng thời nói rằng: Dù các ngươi có cầu nguyện nhiều đến mấy, Ta cũng không nghe các ngươi: tay các ngươi đầy máu.”
Đôi bàn tay nhuốm máu sự sống đã đổ ra này được Đức Giáo hoàng nhắc đến vào Chúa Nhật Lễ Lá. Cũng chính đôi bàn tay của Đức Giáo hoàng, đã ôm chặt Thánh Giá vào Thứ Sáu Tuần Thánh. Một “dấu hiệu quan trọng”, theo lời thừa nhận của ngài, với tư cách là “lãnh đạo tinh thần của thế giới ngày nay”, vốn ôm lấy cả “các bà mẹ”, “người thân” và “bạn bè của những người bị kết án”, những người buộc phải “hạ mình trước chính quyền để được nhận lại hài cốt tử đạo” của người thân yêu. Và cuối cùng, chính đôi bàn tay ấy được kêu gọi hạ vũ khí xuống và tỏa sáng với cùng một ánh sáng được tôn vinh vào sáng Phục Sinh từ ban công trung tâm của Vương cung thánh đường Thánh Phêrô.
“Hãy xỏ gươm vào vỏ”
Sự cụ thể trong cử chỉ, sự dịu dàng trong tình cảm: tất cả điều này được phản ánh trong những lời kêu gọi mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV dành cho hòa bình và vào cho sự chấm dứt các cuộc xung đột đang hoành hành trên thế giới, trong Tuần Thánh. Hình ảnh đầu tiên là Chúa nhật Lễ Lá tại Quảng trường Thánh Phêrô, trước 40.000 tín hữu và 120.000 cành ô liu được giơ cao để tượng trưng cho sự bình an dịu dàng mà Chúa Giêsu vừa là “vua” vừa là “sự âu yếm dành cho nhân loại”, trong khi “những người khác vung gươm và gậy gộc”. Đức Giáo hoàng đã nói với họ, lặp lại chính những lời mà Chúa Kitô đã nói khi một trong những môn đệ của Người đã rút vũ khí để bảo vệ Người.
« Hãy xỏ gươm vào vỏ, vì tất cả những ai cầm gươm sẽ chết vì gươm »
Màu đỏ của dòng máu đang chảy, tương phản với màu sắc nổi bật trên phẩm phục phụng vụ, là sự tôn vinh Thiên Chúa, Đấng “không tự vũ trang, không tự vệ, không tiến hành chiến tranh”, Đức Giáo hoàng khẳng định.
“Thay vì tự cứu mình, Người đã để mình bị đóng đinh trên thập giá, để ôm lấy tất cả những thập giá được dựng lên trong mọi thời đại và mọi nơi trong suốt lịch sử nhân loại.”
“Điều tốt đẹp không thể đến từ việc lạm dụng quyền lực”
Hòa bình mà Đức Lêô XIV kêu gọi, đặc biệt trong “giờ phút đen tối” này đối với một thế giới “bị xé nát bởi những thế lực đang tàn phá nó,” đã chạm đến mọi khía cạnh của đời sống con người. Trong Thánh Lễ làm phép Dầu vào Thứ Năm Tuần Thánh, được cử hành tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, Đức Thánh Cha đã nhắc lại rằng “điều tốt đẹp không thể đến từ việc lạm dụng quyền lực” trong bất kỳ lĩnh vực nào, không chỉ mục vụ, mà cả xã hội và chính trị.
“Sự chiếm đóng thế giới của chủ nghĩa đế quốc bị gián đoạn từ bên trong, bạo lực vốn là luật lệ cho đến nay bị vạch trần. Đấng Mêsia nghèo khổ, bị giam cầm, bị áp bức lao vào bóng tối của cái chết, nhưng chính nhờ vậy mà Người mang đến ánh sáng cho một công trình tạo dựng mới.”
“Chúa Kitô cho chúng ta một tấm gương về sự tận tụy, phục vụ và yêu thương”
Hình ảnh thứ ba ghi dấu đôi bàn tay - một lần nữa, là đôi bàn tay của Đức Giáo hoàng - trong Thánh lễ Tiệc Ly tại Vương cung thánh đường Thánh Gioan Latêranô, đã rửa chân cho các linh mục trẻ mà chính ggài đã truyền chức. Một cử chỉ mà, theo lời của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, gợi nhớ đến sức mạnh thanh tẩy của Thiên Chúa. Ngài không chỉ rửa sạch máu chảy ra từ các cuộc xung đột, mà còn cả hình ảnh méo mó mà chúng phản ánh: “sự tôn thờ ngẫu tượng” và “sự phạm thượng” làm ô uế Ngài. Và cùng với chúng, Chúa cũng thanh tẩy chính nhân loại.
“Kẻ nào nghĩ mình quyền lực khi thống trị, muốn chinh phục bằng cách giết hại người đồng loại, kẻ nào nghĩ mình vĩ đại khi được người khác kính sợ. Ngược lại, Chúa Kitô, Thiên Chúa đích thực và con người đích thực, đã cho chúng ta một tấm gương về lòng tận tụy, phục vụ và yêu thương.”
Theo bước chân Chúa Giêsu
Lời kêu gọi hòa bình của Đức Giáo hoàng phản ánh sự đối lập thường hằng giữa sự dữ và tình yêu. Tương tự, những bài suy niệm do Cha Francesco Patton, cựu Quản thủ Đất Thánh, viết cho Đàng Thánh Giá Thứ Sáu Tuần Thánh tại Colisée, do chính Đức Giáo hoàng chủ sự, đã nêu bật sự đối lập tương tự, khi vạch lại con đường mà Chúa Giêsu đã đi giữa những người cùng chia sẻ “đức tin vào Người” và “những người chế nhạo và sỉ nhục Người”. “Đó là cuộc sống thường nhật”, vị tu sĩ dòng Phanxicô viết: đó là con đường được vạch ra bằng cách theo “dấu chân” Chúa Giêsu, như Đức Giáo hoàng đã khẳng định khi đọc lời cầu nguyện chúc lành do Thánh Phanxicô Assisi soạn thảo, trước 30.000 tín hữu tham dự.
“Chúa không muốn cái chết của chúng ta”
Bóng tối lại bao trùm, lần này là dấu báo hiệu buổi sáng Phục Sinh, cùng với buổi canh thức tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, với sự hiện diện của 6.000 tín hữu. “Chúa không muốn cái chết của chúng ta”: đó là lời kêu gọi của Đức Giáo hoàng, một lời kêu gọi khẩn thiết trước những thông tin truyền thông về các cuộc xung đột chỉ biến nạn nhân thành những con số thống kê đơn thuần.
“Con người có thể giết chết thân xác, nhưng sự sống của Thiên Chúa tình yêu là sự sống vĩnh hằng, vượt qua cái chết và không nấm mộ nào có thể giam cầm được.”
Đức Lêô XIV khích lệ tạo nên một “thế giới mới, hòa bình và hiệp nhất”, dựa trên những thất bại của nhân loại và nhắc đến biển cả, nơi Thiên Chúa đã giải phóng dân tộc Do Thái khỏi ách nô lệ ở Ai Cập. Một yếu tố mà Đức Thánh Cha đã định nghĩa như một “cửa ngõ” dẫn đến sự khởi đầu của một cuộc sống “tự do”, nhưng cũng như một “nơi chết chóc”, ngay cả khi các bản tin mang đến một thảm kịch khác cho Địa Trung Hải: vụ đắm tàu khởi hành từ Libya, khiến hơn 70 người mất tích, và những lời kể của những người sống sót bàng hoàng trên đảo Lampedusa. Đức Giáo hoàng Lêô XIV sẽ đến thăm hòn đảo này vào ngày 4 tháng 7.
“Chúa vẫn sống và ở cùng chúng ta”
Đêm tối, bình minh, rồi Thánh lễ Chúa Nhật Phục Sinh. Bầu trời trong xanh tại Quảng trường Thánh Phêrô, 60.000 tín hữu hiện diện. Chắc chắn, sự dữ không biến mất trong một ngày: chiến tranh “giết chóc và tàn phá”, và cái chết luôn rình rập.
“Chúng ta thấy nó hiện diện trong những bất công, trong sự ích kỷ phe phái, trong sự áp bức người nghèo, trong sự thiếu quan tâm đến những người dễ bị tổn thương nhất. Chúng ta thấy nó trong bạo lực, trong những vết thương của thế giới, trong tiếng kêu đau đớn vang lên từ mọi phía trước những hành vi lạm dụng đè bẹp những người yếu thế nhất, trước sự sùng bái lợi nhuận cướp bóc tài nguyên trái đất, trước bạo lực chiến tranh giết chóc và tàn phá.”
Nhưng chúng ta có thể và phải đáp lại lời mời gọi Phục Sinh là “ngước nhìn lên”, nhận ra “không gian cho một cuộc sống mới được sinh ra”, bên kia những nấm mồ và sự đau khổ.
“Chúa vẫn sống và ở cùng chúng ta. Qua những khe hở của sự phục sinh mở ra trong bóng tối, Ngài trao phó trái tim chúng ta cho niềm hy vọng nâng đỡ chúng ta: quyền lực của sự chết không phải là số phận cuối cùng của cuộc đời chúng ta.”
“Sức mạnh nhờ đó Chúa Kitô đã phục sinh hoàn toàn không bạo lực”
Đây là lời kêu gọi cuối cùng của Đức Thánh Cha, vốn cũng được vang vọng lại trong sứ điệp Urbi et Orbi truyền thống.
“Chúng ta dần quen với bạo lực, chúng ta cam chịu nó, và chúng ta trở nên thờ ơ. Thờ ơ trước cái chết của hàng ngàn người. Thờ ơ trước sự thù hận và chia rẽ mà các cuộc xung đột gieo rắc. Thờ ơ trước những hậu quả kinh tế và xã hội mà chúng tạo ra, và tất cả chúng ta đều cảm nhận được điều đó.”
Vì nếu có những trận chiến trên thế giới, thì tấm gương để chiến thắng chúng nảy sinh từ Lễ Phục Sinh: những bàn tay ôm lấy nhau, chứ không phải những bàn tay cầm vũ khí.
“Sức mạnh nhờ đó Chúa Kitô đã phục sinh hoàn toàn không bạo lực”
Lời kêu gọi này lặp lại lời kêu gọi mà Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã đưa ra hôm thứ Ba tuần trước tại Castel Gandolfo gửi tới Tổng thống Hoa Kỳ, Donald Trump, và các nhà lãnh đạo thế giới: Hãy quay trở lại bàn đàm phán, hãy tìm kiếm giải pháp cho các vấn đề, hãy tìm cách giảm bớt bạo lực mà chúng ta đang nuôi dưỡng. Và hãy để hòa bình, đặc biệt là vào dịp Lễ Phục Sinh, ngự trị trong trái tim chúng ta.
Tý Linh
(theo Edoardo Giribaldi – Vatican News)
