Lấy cảm hứng từ lời kêu gọi hiệp thông của Đức Giáo hoàng Lêô, sáng kiến Công giáo này đang nỗ lực xây dựng sự hiệp nhất trong Giáo hội và đất nước.
Theo các nhà tổ chức, Dự án Hiệp Thông (Communion Project) hướng tới việc hàn gắn sự phân cực trong Giáo hội tại Hoa Kỳ, đồng thời hỗ trợ Giáo hội làm chứng tá tốt đẹp và tràn đầy niềm vui hơn giữa một đất nước đang bị chia rẽ.
Jonathan Lewis, cán bộ phụ trách chiến lược sứ mạng của Hội Dòng Thánh Phaolô (*) và đồng giám đốc Dự án Hiệp Thông, đã chia sẻ với EWTN News: "Thật đáng tiếc, người Công giáo và các nhà lãnh đạo Công giáo quá thường hành xử giống như những chiếc nhiệt kế hơn là những bộ điều nhiệt."
Ông nói : “Chúng ta đang chạy theo nhiệt độ của căn phòng hay của nền văn hóa, thay vì định hình bầu nhiệt độ đó theo các giá trị và chân lý của Giáo hội.”
Lewis nói tiếp : “Vì vậy, một phần mục tiêu của nỗ lực này là làm dịu đi sự chia rẽ và ngờ vực, bắt đầu từ chính những người Công giáo chúng ta, những người vốn coi nhau là anh chị em và là một gia đình thiêng liêng đích thực.”
Ông nói : “Khi chúng ta đến gần bất cứ mùa bầu cử nào, luôn cần có những nỗ lực nhằm xoa dịu căng thẳng, thúc đẩy các cuộc đối thoại thấu đáo, phân định các giá trị Công giáo của chúng ta.”
Theo ban tổ chức, sáng kiến của Công giáo này hy vọng sẽ hàn gắn tình trạng phân cực gay gắt trong Giáo hội thông qua việc thúc đẩy đối thoại, cung cấp các nguồn lực, cổ vũ sự hiệp nhất bằng các phương thức truyền thông trên quy mô toàn quốc, cũng như hỗ trợ các cộng đồng địa phương xây dựng sự hiệp nhất ngay tại cơ sở. Các kế hoạch chính xác hiện vẫn đang trong quá trình xây dựng.
Ông Lewis cho biết : "Chúng tôi mới chỉ bắt đầu... và đang nỗ lực chia sẻ. Chúng tôi khởi đầu với nhiều nguồn lực" và "thích ứng những nguồn lực đã có sẵn."
“Sau đó, trong một hoặc hai năm tới, chúng tôi dự định phát triển các chương trình cho các giáo phận, các tổ chức và các cộng đồng tu trì, cũng như học sinh trong các trường Công giáo.”
Phong trào khởi động dự án này bắt đầu vào năm 2022 tại đại hội nghị của Hội Dòng Thánh Phaolô (CSP).
Lewis nói : “Một trong những ưu tiên của Hội Dòng Thánh Phaolô là đọc các dấu chỉ của thời đại, như Công đồng Vatican II đã dạy chúng ta, để chúng ta có thể đáp lại một cách tràn đầy nhiệt tình.”
Ông cho biết, tại buổi gặp gỡ, họ đã thảo luận về “thực trạng của Hoa Kỳ và Giáo hội tại Hoa Kỳ hiện nay mà chúng ta cần phải ứng phó hoặc dấn thân. Và chính lúc đó chủ đề về sự phân cực độc hại đã nổi lên.”
"Sự phân cực đang tác động đến Giáo hội Công giáo Hoa Kỳ không chỉ đơn thuần là vấn đề tranh cãi về chính sách hay lòng trung thành với phe phái," cha Ricky Manalo, CSP, đồng giám đốc Dự án Hiệp Thông, nhận định. "Đó là sự rạn nứt sâu sắc về mặt tâm linh và các mối tương quan, định hình cách người Công giáo hình dung về đời sống luân lý, cử hành các bí tích, diễn giải truyền thống và duy trì sự hiệp thông giữa những khác biệt."
Ngài nói : "Trong đời sống Công giáo, sự phân cực không chỉ là sự bất đồng; đó là việc đánh mất khả năng duy trì mối tương quan, ngay cả khi có sự khác biệt, với tư cách là một thân thể trong Chúa Kitô".
Lấy cảm hứng từ Đức Giáo hoàng Lêô, nhóm này đã thành lập "Sáng kiến của Hội Dòng Thánh Phaolô về Sự phân cực" (The Paulist Initiative on Polarization), một quan hệ đối tác cấp quốc gia giữa các nhà lãnh đạo Công giáo, với cam kết củng cố sự hiệp nhất bất chấp những chia rẽ về chính trị, thần học và văn hóa.
Vào năm 2025, sáng kiến này được đổi tên thành "Dự án Hiệp Thông", tiếp nối cam kết công khai của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về việc xây dựng sự hiệp thông trong Giáo hội.
Ông Lewis chia sẻ : "Đây thực sự là một ưu tiên của Đức Giáo hoàng Lêô. Trong Thánh lễ đầu tiên khai mạc sứ vụ, Đức Giáo hoàng Lêô đã bày tỏ mong muốn lớn lao nhất của ngài là một Giáo hội hiệp nhất và hiệp thông. Chúng tôi thực sự coi đây là một sáng kiến nỗ lực hiện thực hóa thông điệp và ưu tiên của Đức Thánh Cha."
Các tham dự viên quy tụ tại hội nghị thượng đỉnh dành cho các nhà lãnh đạo cấp quốc gia thuộc Dự án Hiệp Thông với chủ đề “Xây dựng sự hiệp thông Công giáo” ở Washington, D.C. vào tháng 6 năm 2026.
Sự phân cực tại Hoa Kỳ
Lewis nói : "Khi nghĩ đến sự phân cực, người ta thường nghĩ ngay đến 'chính trị cánh tả và cánh hữu, Đảng Cộng hòa và Đảng Dân chủ'. Đó chắc chắn là một khía cạnh, nhưng tôi thực sự thấy sự phân cực còn biểu hiện theo nhiều cách khác nhau."
Theo ông, "điều này không chỉ diễn ra trong đời sống công cộng hay chính trị, những lĩnh vực mà người ta thường nghĩ tới, mà còn xuất hiện ngay cả trong Giáo hội Công giáo Rôma tại Hoa Kỳ."
Vấn đề này có thể nảy sinh do những chia rẽ liên quan đến phụng vụ, hoặc do sự khác biệt về văn hóa hay thế hệ, nhưng suy cho cùng, mục tiêu vẫn là nhắc nhở người Công giáo về những niềm tin và giá trị chung.
Ông Lewis cho biết dự án hy vọng sẽ giúp các tín hữu “nhận thấy rằng, mặc dù mỗi người có thể chú trọng vào những chiều kích khác nhau của giáo huấn xã hội Công giáo, nhưng vẫn có sự hiệp nhất trong công cuộc đó, và chúng ta cần quy tụ mọi người lại với nhau.”
Ông giải thích : chẳng hạn, Giáo hội có sứ mạng bảo vệ phẩm giá con người, và “một số người tập trung vào việc chấm dứt án tử hình,” thì “những người khác lại có thể chú trọng việc chấm dứt phá thai và các hoạt động của phong trào bảo vệ sự sống”. “Ngay cả khi chúng ta hoạt động trong những lĩnh vực khác nhau, thì các lĩnh vực đó không hề mâu thuẫn với nhau.”
Kết nối thông qua giao tiếp
Các nguồn lực và trải nghiệm bồi dưỡng của sáng kiến này được tổ chức xoay quanh ba chiều kích gắn kết chặt chẽ với nhau: đầu, trái tim, và đôi tay.
Ông Lewis cho biết dự án cung cấp "sự phát triển các nguồn lực tác động đến đầu của chúng ta, tức là kiến thức và sự tự nhận thức của chúng ta, cũng như tác động đến trái tim thông qua đời sống cầu nguyện và sự phân định."
Ngoài ra còn có các nguồn lực tác động đến "đôi tay của chúng ta", tập trung vào việc "xây dựng kỹ năng và phát triển các mối quan hệ."
Ông chia sẻ: "Chúng tôi mong muốn hỗ trợ các tổ chức và các Giáo hội làm việc với các nhà lãnh đạo cách riêng, nhằm trang bị cho họ những nguồn lực và chương trình cần thiết, giúp họ tạo ra tác động tích cực tại cộng đồng địa phương."
Các nguồn lực này có sẵn trong "thư viện nguồn lực" trên trang web của Dự án Hiệp Thông, cung cấp nhiều lựa chọn để mọi người có thể tự sử dụng hoặc dùng trong các buổi sinh hoạt nhóm. Dự án cũng tổ chức các buổi gặp gỡ và hội thảo nhằm hỗ trợ cho sứ mạng của mình.
Tại thư viện trực tuyến này, người dùng có thể tìm thấy thông tin về các sự kiện sắp tới, khóa học trực tuyến, các bài cầu nguyện về sự hiệp thông, bài viết, tài liệu học tập dành cho nhóm nhỏ, cũng như chương trình podcast của Dự án Hiệp Thông.
Ngoài ra, thư viện còn có các video giáo dục do các tổ chức bên ngoài cung cấp, bao gồm Đại học Georgetown, Đại học Notre Dame và Boston College.
Cho đến nay, chương trình podcast đã có các cuộc trò chuyện với Đức Tổng Giám mục William E. Lori của Baltimore về những gì xảy ra khi các tín hữu không còn coi nhau là anh chị em, và với ông Tim O’Malley thuộc Đại học Notre Dame về sự chia rẽ trong phụng vụ cũng như ý nghĩa của việc sống hiệp thông với mọi người.
Ông Lewis cho biết, tập đầu tiên là cuộc trò chuyện "với ông Tim Busch, người sáng lập Viện Napa, và linh mục James Martin từ America Media. Đây là hai nhân vật đại diện cho những thành phần rất khác nhau trong Giáo hội... nhưng lại có tình bạn cá nhân với nhau".
Ông nói : “Đó là cơ hội tuyệt vời để mọi người cùng ngồi lại, trò chuyện về tình bạn và đức tin chung, qua đó nhận ra rằng những điều gắn kết chúng ta lại mạnh mẽ hơn nhiều so với những gì chia rẽ chúng ta”.
Lewis nói tiếp: “Điều quan trọng nhất là cùng quây quần bên bàn tiệc Thánh Thể và bàn ăn gia đình, để rồi cùng thảo luận những vấn đề gai góc hay chấp nhận những khoảnh khắc không thoải mái; bởi vì tình yêu thôi thúc chúng ta thực hiện những điều chẳng hề dễ dàng”.
Sáng kiến này mới chỉ “ở giai đoạn khởi đầu về mặt triển khai chương trình và chia sẻ thông tin”. Tuy nhiên, kể từ khi bắt đầu, cộng đồng địa phương đã thể hiện “sự quan tâm đặc biệt” và mong muốn được tham gia.
Cha Manalo chia sẻ : “Hành trình chữa lành không bắt đầu từ sức mạnh áp đảo, mà từ sự sẵn lòng chia sẻ những tổn thương. Khi cả Giáo hội và quốc gia cùng can đảm bước về phía nhau, dù bị thương tổn nhưng vẫn sẵn lòng, họ có thể nhận ra rằng ân sủng hiện diện ngay tại những nơi mà ta từng nghĩ là không thể cứu vãn.”
----------------------------------
(*) Các Linh mục Dòng Thánh Phaolô (thường được gọi tắt là Paulist; tên chính thức là Hội Linh mục Thừa sai Thánh Phaolô Tông đồ (tiếng Latinh: Societas Sacerdotum Missionariorum a Sancto Paulo Apostolo) là một hội đời sống tông đồ Công giáo thuộc quyền Tòa Thánh dành cho nam giới, được Isaac Hecker thành lập tại Thành phố New York vào năm 1858 với sự cộng tác của George Deshon, Augustine Hewit và Francis A. Baker. Các thành viên của hội sử dụng các chữ viết tắt CSP (viết tắt của Congregatio Sancti Pauli – Hội Dòng Thánh Phaolô) sau tên gọi của mình. Sứ mạng của Hội Dòng là loan báo Tin Mừng, tức rao giảng Tin Mừng hoặc truyền đạt thông tin với mục đích đưa người dân Bắc Mỹ đến với đức tin Công giáo, theo phương thức phù hợp với văn hóa của châu lục này. (ctcnd)
---------------------------------------
Tý Linh
(theo Tessa Gervasini, EWTN News)
