Tại vương cung thánh đường Đức Bà Cả, nơi kinh Mân Côi được đọc và Thánh lễ được cử hành nhân lễ giỗ một năm ngày mất của Đức Phanxicô, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã gửi một thông điệp, trong đó ngài nhắc lại rằng "cái chết không phải là một bức tường, mà là một cánh cửa mở ra lòng thương xót mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã rao giảng không biết mệt mỏi."
Bông hồng trắng này, được đặt gần tên "Franciscus", là biểu tượng của những gì không tàn phai, không chết đi. Nó ở đó để nhắc nhở rằng sự sống đời đời là một ánh sáng yếu ớt nhưng sống động, sự thuần khiết, nhưng trên hết, là tình yêu dành cho một người Cha đã hiến dâng rất nhiều cho thế giới, như Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã nhắc lại hôm thứ Ba trong chuyến thăm Guinea Xích đạo. Phía trên mộ của Đức Phanxicô trong Vương cung thánh đường Đức Bà Cả là một bản sao của thánh giá đeo ngực đã đồng hành cùng ngài trong phần lớn cuộc đời. Mặt trước được trang trí bằng hoa trắng và vàng. Ngôi mộ được canh gác bởi Vệ binh Thụy Sĩ và hiến binh. Từ một năm qua, nơi đây đã trở thành địa điểm hành hương, và trong Năm Thánh Giới trẻ, gần 100.000 người đã đến viếng chỉ trong bốn ngày.
Di sản của Đức Phanxicô chắc chắn không được xác định bằng những con số; nó còn hơn thế nữa, và theo thời gian, tầm nhìn ngôn sứ của ngài về một thế giới không ngừng tiến triển, về một Giáo hội tiếp tục sống "Tin Mừng của lòng thương xót", ngày càng trở nên rõ ràng hơn, Đức Giáo hoàng Lêô XIV viết trong một thông điệp được đọc vào tối thứ Ba 21/4 trong thánh lễ được cử hành tại Vương cung thánh đường Đức Bà Cả, trong đó ngài khẳng định lại rằng "ký ức về ngài vẫn sống mãi trong Giáo hội và trên thế giới".
Một bia mộ để niêm phong một mối dây tình yêu
Những lời cầu nguyện và những lời cầu chúc được dâng lên Đức Phanxicô, người đã chọn nơi này để an táng, "trong lòng đất, cách đơn giản, không có bất kỳ nghi thức đặc biệt nào." Ngài được tưởng nhớ qua việc đọc kinh Mân Côi, do giám quản của Vương cung thánh đường, Đức Hồng y Rolandas Makrickas, chủ trì, với sự hiện diện của Đại diện của Đức Giáo hoàng tại Giáo phận Rôma, Đức Hồng y Baldo Reina. Trong Nhà nguyện Paulina, nơi dâng lời cầu nguyện, có bức tượng Đức Mẹ Salus Populi Romani, mà Đức Phanxicô đã phó thác các chuyến tông du của mình và ngài đã đến tôn kính 126 lần. Ngài đã đặt những nỗi buồn và lo lắng của thế giới vào tay Đức Mẹ và hướng về Mẹ, khao khát Mẹ ở bên cạnh mình trong khoảnh khắc cầu nguyện khó quên tại Quảng trường Thánh Phêrô vào ngày 27 tháng 3 năm 2020, khi đại dịch hoành hành, cô lập mọi người trong nhà và làm thay đổi họ một cách sâu sắc.
Kết thúc buổi đọc kinh Mân Côi, Đức Hồng y giám quản đã mở màn phủ một tấm bia kỷ niệm, được gắn ở phía bên phải nhà nguyện, để tưởng nhớ mối liên hệ đặc biệt giữa Đức Giáo hoàng Phanxicô và bức linh ảnh Đức Mẹ Salus Populi Romani. Dòng chữ Latinh khắc trên bia ghi: “Phanxicô, Giáo hoàng, người đã cầu nguyện tha thiết 126 lần dưới chân tượng Đức Mẹ Salus Populi Romani, nay an nghỉ theo ý nguyện của mình tại vương cung thánh đường Giáo hoàng này. Ngày 21 tháng 4 năm 2026, kỷ niệm một năm ngày ngài qua đời.”
Một ký ức sống động
Đức Hồng y Giovanni Battista Re, niên trưởng Hồng y đoàn, đã cử hành Thánh Lễ tưởng nhớ Đức Giáo hoàng Phanxicô trong một vương cung thánh đường ngập tràn ánh sáng dịu nhẹ. Đức Hồng y Re nhấn mạnh trong bài phát biểu đầu thánh lễ : “Một năm sau khi ngài về nhà Cha, ký ức sống động về Đức Giáo hoàng Phanxicô vẫn còn mãi trong trái tim và tâm trí mọi người. Từ châu Phi, Đức Giáo hoàng hiệp ý với chúng ta và hiện diện một cách thiêng liêng giữa chúng ta.” Trong số các tín hữu có những gương mặt quen thuộc với Jorge Mario Bergoglio, như Đức Hồng y Michael Czerny, Tổng trưởng Bộ Phát triển Con người Toàn diện, một người cùng dòng Tên. Đứng bên cạnh ngài là Đức Hồng y Giovanni Lajolo, người đã tham gia mật nghị bầu ngài làm người kế vị Thánh Phêrô năm 2013.
Cánh cửa lòng thương xót
Sau khi bài Tin Mừng được công bố, Đức Hồng y Re đã đọc thông điệp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, từ châu Phi, muốn hiện diện để tưởng nhớ vị tiền nhiệm của mình, người đã qua đời một năm trước đó "ngay giữa ánh sáng Phục Sinh", kết thúc cuộc hành trình trần thế của ngài "trong niềm vui Tin Mừng đã truyền cảm hứng cho một trong những tông huấn sâu sắc nhất của ngài", Evangelii Gaudium.
Môn đệ thừa sai
Đức Lêô nhấn mạnh : “Ngài là người kế vị Thánh Phêrô và là mục tử của Giáo hội hoàn vũ, vào thời điểm đánh dấu và tiếp tục đánh dấu một sự thay đổi thời đại, một sự thay đổi mà ngài hoàn toàn nhận thức được, mang đến cho tất cả chúng ta một chứng tá can đảm vốn đại diện cho một di sản quan trọng đối với Giáo hội.”
Có khả năng chạm đến trái tim
Trở nên môn đệ cho đến cùng, vì ngài “trung thành với Bí tích Rửa tội và sự dâng hiến cho sứ vụ giám mục”; một nhà thừa sai đã rao giảng Tin Mừng về lòng thương xót “cho tất cả mọi người, tất cả mọi người, tất cả mọi người”.
“Những việc tốt lành mà chứng tá của ngài với tư cách là một mục tử ân cần mang lại, đã chạm đến trái tim của nhiều người, đến tận cùng trái đất, đặc biệt là nhờ những chuyến hành hương tông du của ngài và nhất là nhờ ‘hành trình’ cuối cùng này của bệnh tật và cái chết của ngài.”
Tin Mừng và ngôn ngữ mới
Đức Thánh Cha Lêô XIV nhấn mạnh thêm rằng Đức Phanxicô đã tiếp nối di sản của Công đồng Vatican II, thúc giục Giáo hội tiếp tục sứ mạng của mình, mời gọi Giáo hội trở thành "người bảo vệ niềm hy vọng của thế giới, nhiệt huyết với việc rao giảng Tin Mừng có khả năng mang lại sự viên mãn và hạnh phúc cho mọi cuộc sống."
“Chúng ta vẫn còn nghe thấy những lời khuyên nhủ của ngài vang vọng, được diễn đạt một cách hùng hồn để làm cho Tin Mừng dễ tiếp cận hơn: lòng thương xót, hòa bình, tình huynh đệ, mùi chiên, bệnh viện dã chiến và nhiều điều khác nữa. Mỗi lời diễn đạt này đều đưa chúng ta trở lại với Tin Mừng mà ngài đã sống, với một ngôn ngữ mới vốn loan báo cùng một Tin Mừng như trước.”
Tình yêu dành cho Đức Maria
Cuối cùng, Đức Lêô đã nhắc lại lòng sùng kính sâu sắc của Đức Giáo hoàng Phanxicô đối với Đức Maria, một người hành hương ở Rôma tôn kính Đức Mẹ Salus Populi Romani và một người hành hương khắp thế giới, viếng thăm nhiều đền thánh Đức Mẹ. "Xin Đức Trinh Nữ Maria, Mẹ Hội Thánh, giúp chúng ta trong mọi hoàn cảnh luôn là những tông đồ không mệt mỏi của Con Thiên Chúa của Mẹ và là những ngôn sứ về tình yêu thương xót của Người."
Những người gìn giữ di sản của Đức Phanxicô
Sau khi đọc thông điệp của Đức Giáo hoàng, Đức Hồng y Re suy ngẫm về những lời của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, vốn vang vọng như "một lời mời gọi sống động để bảo tồn di sản tinh thần của cố Đức Giáo hoàng Phanxicô." "Một di sản được tóm tắt, như chúng ta đã nghe, trong một vài từ khóa thường được Đức Giáo hoàng Phanxicô nhắc đến: niềm vui của Tin Mừng, lòng thương xót (Chúa không bao giờ mệt mỏi trong việc tha thứ), hòa bình, tình huynh đệ phổ quát (tất cả chúng ta đều là anh chị em), mùi chiên, Giáo hội như một bệnh viện dã chiến, xây dựng những cây cầu chứ không phải những bức tường." Đây là những giáo huấn cần được bảo tồn và nuôi dưỡng. "Nguyện xin Mẹ Thiên Chúa và Mẹ của chúng ta, người được cố Đức Giáo hoàng yêu mến và tôn kính, người mong muốn được an táng tại đền thờ Đức Mẹ này, đến giúp đỡ chúng ta."
Niềm hy vọng
Đức Giáo hoàng Phanxicô cũng hiện diện trong các ý cầu nguyện, đặc biệt là việc loan báo Tin Mừng vốn đã đánh dấu cuộc đời ngài, để tưởng nhớ tình yêu thương của ngài dành cho những người thấp kém và nghèo khổ nhất. Thánh lễ kết thúc bằng việc các Đức Hồng y đến viếng mộ Đức Phanxicô. ĐHY Giám quản của Vương cung thánh đường Đức Bà Cả làm phép và xông hương bia mộ, nhắc lại rằng “đức cậy không làm thất vọng”, “Spes non confundit”, tiêu đề của Tông sắc Năm Thánh. Niềm hy vọng, trái tim của Năm Thánh mà Đức Giáo hoàng Phanxicô đã khai mạc vào ngày 24 tháng 12 năm 2024, ngày nay hơn bao giờ hết là “mỏ neo” này, ngay cả khi nó chìm xuống cát, vẫn giữ chúng ta gắn bó với sự sống và trên hết là với Chúa Kitô. Và có lẽ đây là di sản lâu dài của vị Giáo hoàng mà “các anh em Hồng y” đã đi tìm kiếm “ở tận cùng trái đất”.
Tý Linh
(theo Benedetta Capelli – Vatican News)
