Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng đã công bố một tài liệu vào thứ Tư, ngày 20/5, phác thảo các bước và công cụ cần thiết cho các Đại hội năm 2027-2028. Văn bản này xác định lịch trình, phương pháp luận và các tiêu chí mà các Giáo hội địa phương trên toàn thế giới, cũng như các nhóm quốc gia và châu lục của họ, được kêu gọi chia sẻ thành quả của lộ trình bắt được đầu sau khi Văn kiện chung kết được công bố.

Ghi nhớ, giải thích, định hướng, cử hành. Đây là bốn khoảnh khắc quan trọng trong quá trình đồng hành cùng các Giáo hội địa phương, các Hội đồng Giám mục và các nhóm châu lục để chuẩn bị cho Đại hội Giáo hội sẽ được tổ chức vào tháng 10 năm 2028 tại Vatican. Chúng được đề xuất, nhằm hỗ trợ giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng, bởi Ban Tổng Thư ký, thông qua tài liệu "Hướng tới các Đại hội 2027-2028: Các giai đoạn, tiêu chí, công cụ cho các Đại hội 2027-2028", được công bố vào thứ Tư, ngày 20/5. Văn bản này xác định lịch trình, phương pháp luận và các tiêu chí theo đó các Giáo hội địa phương trên toàn thế giới và các nhóm quốc gia và châu lục của họ được kêu gọi chia sẻ thành quả của hành trình đã thực hiện sau Văn kiện chung kết của Thượng Hội đồng 2021-2024, cho đến khi Đại hội Giáo hội được tổ chức vào tháng 10 năm 2028.
Lộ trình
Lộ trình được cấu trúc thành bốn giai đoạn liên tiếp, được nhấn mạnh bởi các động từ chính nêu bật mục đích Giáo hội và thiêng liêng của nó. Nửa đầu năm 2027 dành cho Ghi nhớ: các đại hội đánh giá tại các giáo phận và đồng giáo phận được yêu cầu xem xét kinh nghiệm thực hiện Văn kiện chung kết thông qua một báo cáo tường thuật và một bức thư gửi đến các Giáo hội khác. Nửa cuối năm 2027 sẽ dành cho Giải thích: các hội nghị của các Hội đồng Giám mục (quốc gia hoặc khu vực) sẽ chuẩn bị một báo cáo thần học và mục vụ cũng như một bức thư gửi đến các Giáo hội địa phương khác.
Định hướng
Giai đoạn Định hướng sẽ diễn ra trong quý đầu tiên năm 2028, khi các Đại hội châu lục sẽ đưa ra một báo cáo hướng tới tương lai, có khả năng xác định các ưu tiên và định hướng chung. Tháng 10 năm 2028 sẽ là thời điểm Cử hành: Đại hội Giáo hội của toàn thể Giáo hội sẽ nhóm họp tại Vatican, với Đức Thánh Cha. Như vậy, lộ trình đã trải qua sẽ được đưa trở lại sự hiệp nhất và được giao phó cho sự phân định của toàn thể Giáo hội.
Đại hội không phải là thời điểm cuối cùng của tiến trình, nhưng là một thời điểm để cử hành, đánh giá, tổng hợp và trên hết là đẩy mạnh lại sự hoán cải hiệp hành của Giáo hội.
Giữ gìn
Để giữ gìn sự hiệp nhất của tiến trình, một câu hỏi chung được đặt ra ở mỗi giai đoạn: dưới ánh sáng của lộ trình đã thực hiện kể từ khi kết thúc Thượng Hội đồng 2021-2024, và với mục đích ban tặng những thành quả của nó cho các Giáo hội khác và cho Đức Thánh Cha, đâu là biểu hiện cụ thể của một Giáo hội hiệp hành truyền giáo trong cộng đồng của bạn, và những con đường hiệp hành mới nào đang nổi lên? Tài liệu này làm rõ rằng đây không phải là việc lặp lại giai đoạn tham vấn của Thượng Hội đồng, cũng không phải là việc thêm các nhiệm vụ bổ sung vào đời sống của các cộng đồng, nhưng là việc đọc lại những gì đã được trải nghiệm, nhận ra những thành quả và khó khăn của nó, và chia sẻ kinh nghiệm đã thu được trong lôgic trao đổi các ân huệ giữa các Giáo hội.
Báo cáo của các Đại hội châu lục
Hai Đại hội đầu tiên (ở cấp địa phương và quốc gia) soạn ra hai văn bản bổ sung cho nhau: một tài liệu đọc lại - báo cáo tường thuật dành cho các giáo phận và đồng giáo phận, báo cáo thần học-mục vụ dành cho các Hội đồng Giám mục - và một bức thư gửi các Giáo hội địa phương khác, được soạn thảo trong chính Đại hội. Bức thư này là công cụ cụ thể cho việc trao đổi các ân huệ: mỗi cộng đồng đóng góp những gì mình đã phát triển và sẵn sàng đón nhận những gì các Giáo hội khác mang lại. Về phần mình, các Đại hội châu lục sẽ soạn thảo một báo cáo hướng tới tương lai, phục vụ cho việc chuẩn bị Instrumentum laboris của Đại hội Giáo hội năm 2028. Tất cả các tài liệu sẽ được chuyển đến Ban Tổng Thư ký của Thượng hội đồng theo một lịch trình cụ thể: trước ngày 30 tháng 6 năm 2027 đối với giai đoạn cấp giáo phận và đồng giáo phận, trước ngày 31 tháng 12 năm 2027 đối với giai đoạn các Hội đồng Giám mục, trước ngày 30 tháng 4 năm 2028 đối với giai đoạn cấp châu lục, để chuẩn bị cho Đại hội Giáo hội tháng 10 năm 2028.
Grech: thời khắc cùng nhau phân định
Đức Hồng y Mario Grech, Tổng Thư ký Thượng Hội đồng, khẳng định : “Chúng tôi không đề xuất thêm một nhiệm vụ nào cho các Giáo hội địa phương, nhưng là một thời khắc cùng nhau phân định và tạ ơn, trong đó cùng nhau đọc lại những gì Chúa Thánh Thần đang làm phát triển trong Giáo hội và nhận ra những bước đi mà chúng ta được kêu gọi thực hiện.” Ngài lưu ý : “Quả thế, các Đại hội không tương ứng với một cuộc tham vấn xã hội học, cũng không phải là một quá trình năng động thảo luận, hay một cuộc xem xét kỹ thuật, mà đúng hơn là một kinh nghiệm phân định thiêng liêng và Giáo hội mạnh mẽ: một khoảnh khắc tổng hợp và đẩy mạnh lại lộ trình, để việc trao đổi các ân huệ giữa các Giáo hội trở thành một kinh nghiệm cụ thể và tính hiệp hành ngày càng được thể hiện trong phong cách thông thường của đời sống Giáo hội để phục vụ sứ mạng”.
Sự nhất quán giữa thành phần của các Đại hội và mục tiêu được nhắm đến
Tài liệu cũng nhấn mạnh rằng thành phần của các Đại hội phải nhất quán với mục tiêu của chúng và rằng, trong việc lựa chọn các tham dự viên, cần phải chú ý đảm bảo sự cân bằng giữa nam và nữ, giữa các thế hệ khác nhau, cũng như sự đa dạng về văn hóa và Giáo hội – bao gồm các linh mục, phó tế, người sống đời thánh hiến, thành viên của các hiệp hội, phong trào và cộng đồng mới, cũng như các tín hữu không thuộc các cấu trúc tổ chức – và sự hiện diện của những người trong hoàn cảnh mong manh hoặc bị gạt ra ngoài lề xã hội. Đặc biệt chú trọng đến sự tham gia của các linh mục quản xứ. Nếu có dịp, đại diện của các Giáo hội và Cộng đoàn Kitô giáo khác hoặc các tôn giáo khác cũng có thể tham gia. Trái lại, điều cần thiết là những người được chọn phải sẵn sàng hỗ trợ quá trình này sau năm 2028, do đó giúp đảm bảo tính liên tục của nó.
Trách nhiệm đối với tiến trình này thuộc về Giám mục giáo phận hoặc đồng giáo phận đối với các đại hội địa phương, thuộc về chủ tịch Hội đồng Giám mục đối với các đại hội cấp quốc gia hoặc khu vực, và thuộc về các lãnh đạo của các tổ chức châu lục đối với cấp độ đó. Các nhóm Thượng hội đồng, được thành lập ở tất cả các cấp, đảm bảo việc tổ chức và phối hợp tiến trình.
Phương pháp luận
Về phương pháp luận, tài liệu này mời gọi bảo tồn việc “đối thoại trong Chúa Thánh Thần”, hiện đang được thực hành và áp dụng rộng rãi, như là phương pháp được ưu tiên. Tài liệu này nằm trong giai đoạn thực hiện của Thượng Hội đồng, giai đoạn thứ ba của tiến trình được xác định bởi Tông hiến “Episcopalis communio”, sau giai đoạn tham vấn với Dân Chúa (2021–2023) và giai đoạn cử hành, mà đỉnh điểm là hai kỳ họp của Đại hội đồng thường kỳ lần thứ XVI của Thượng Hội đồng Giám mục vào tháng 10 năm 2023 và tháng 10 năm 2024.
Được Đức Giáo hoàng Phanxicô khai mạc bằng việc trao Văn kiện chung kết, giai đoạn này đã được Đức Giáo hoàng Lêô XIV xác nhận và khuyến khích. Văn bản hôm nay cụ thể hóa hơn những gì đã được dự kiến trong các Đường hướng chủ đạo về giai đoạn Thực hiện của Thượng Hội đồng (ngày 29 tháng 6 năm 2025). Ngoài Văn kiện chung kết và các Đường hướng chủ đạo, tiến trình này cũng bao gồm các Báo cáo chung kết của các nhóm nghiên cứu do Đức Giáo hoàng Phanxicô thành lập sau kỳ họp đầu tiên của Đại hội, đang được công bố dần trên trang web www.synod.va. Ban Tổng Thư ký của Thượng Hội đồng sẽ cung cấp thêm tài liệu làm việc và tổ chức các buổi đào tạo trực tuyến để hỗ trợ những người chịu trách nhiệm về tiến trình này tại các Giáo hội địa phương.
Tý Linh
(theo Vatican News)
