Vào ngày cuối cùng trong chuyến tông du của mình, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã tham dự một cuộc gặp gỡ liên tôn tại Metz, Pháp, vào ngày 28 tháng 9 năm 2026. Trong bài phát biểu, ngài kêu gọi đại diện các truyền thống tôn giáo hãy biến đối thoại thành con đường dẫn đến tình bạn, hòa bình và tình huynh đệ, đồng thời lên án mọi hành vi lợi dụng danh Chúa để biện minh cho bạo lực và áp bức. Đức Giáo hoàng cũng thúc giục các tôn giáo hãy bảo vệ phẩm giá con người và phục vụ sự sống.
Bốn mươi năm sau Lời kêu gọi Assisi hay "Tinh thần Assisi" do Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II khởi xướng vào ngày 27 tháng 9 năm 1986 nhằm cầu nguyện và hành động vì hòa bình, các nhà lãnh đạo tôn giáo lại một lần nữa quy tụ tại Pháp để đối thoại và nỗ lực hướng tới nền hòa bình. Khi phát biểu trước đại diện của các truyền thống tôn giáo khác nhau tại Trung tâm Hội nghị Robert Schuman, Đức Lêô XIV đã nhấn mạnh ý nghĩa biểu tượng của cuộc gặp gỡ này "tại Metz, một thành phố của các biên giới và giao lộ". Ngài nhắc đến Robert Schuman, mô tả ông là "một con người của đức tin và lòng xác tín, người biết cách biến những rạn nứt xưa cũ thành những nhịp cầu hy vọng cho toàn châu Âu, và là người đã trở thành sứ giả đích thực của sự hiệp nhất trong sự đa dạng".
Đối với Đức Thánh Cha, trải nghiệm này có thể khơi dậy tinh thần trách nhiệm nơi các tín hữu ngày nay. Ngài khẳng định: "Trách nhiệm chung của chúng ta, với tư cách là những người tôn giáo, là làm chứng rằng, vượt qua mọi biên giới, chúng ta luôn có thể gặp gỡ, kết tình bằng hữu và kiến tạo hòa bình."
Đối thoại, "một nghệ thuật gặp gỡ"
Sau đó, ngài nhấn mạnh sự cần thiết của việc đối thoại liên tôn. Ngài giải thích rằng điều này không có nghĩa là từ bỏ căn tính của chính mình, nhưng trái lại, nó cho phép chúng ta thể hiện căn tính đó "một cách giản dị và chân thực, đồng thời mở lòng đón nhận sự khác biệt của người khác."
Dẫn lời Đức Giáo hoàng Phanxicô, ngài nhắc lại rằng "đối thoại giữa những người thuộc các tôn giáo khác nhau không đạt được chỉ nhờ vào ngoại giao, sự nhã nhặn hay lòng khoan dung đơn thuần... mà cốt yếu là để xây dựng tình bằng hữu, hòa bình." Cũng dựa trên tư tưởng của Đức Giáo hoàng Gioan Phaolô II và triết gia Paul Ricœur, Đức Thánh Cha đã trình bày việc đối thoại "như một đòi hỏi nội tại của chính bản tính con người." Ngài nói thêm: "Theo Paul Ricœur, đối thoại là con đường giúp ta nhìn nhận sự khác biệt nơi người khác như một lời hứa hẹn thay vì một mối đe dọa; đó là nghệ thuật gặp gỡ mà thế giới đang rất cần đến, hoàn toàn đối lập với thái độ hung hăng và bạo lực."
"Quả thực, việc viện dẫn danh Thiên Chúa để biện minh cho bạo lực hay sự áp bức chính là hành động xúc phạm đến danh Ngài. Không gì làm tổn hại đến phẩm giá con người có thể được coi là bắt nguồn từ sự linh hứng đích thực của Thiên Chúa".
Với những lời này, Đức Giáo hoàng đã đưa ra lời cảnh báo rõ ràng về việc lợi dụng tôn giáo để biện minh cho bạo lực trong một thế giới đầy rẫy xung đột và sự thờ ơ đối với những người dễ bị tổn thương nhất. Qua đó, ngài kêu gọi các nhà lãnh đạo tôn giáo gánh vác một trách nhiệm đặc biệt: "Diễn ngôn tôn giáo phải luôn kêu gọi sự giải giới tâm hồn và ngôn từ. Điều này dấn thân trách nhiệm trực tiếp cho mỗi chúng ta, với tư cách là những người gìn giữ các truyền thống của mình." Để đạt được điều đó, mỗi người cần góp phần biến đối thoại thành công cụ kiến tạo hòa bình.
Các tôn giáo phục vụ sự sống, hòa bình và niềm hy vọng
Đức Giáo hoàng Lêô XIV cũng nhấn mạnh một chiều kích thiết yếu khác trong sứ mạng của các truyền thống tôn giáo: đó là việc bảo vệ và đồng hành với sự sống, đặc biệt là đối với những người dễ bị tổn thương.
“Các tôn giáo là những người gìn giữ sự sống: họ khẳng định giá trị thiêng liêng của sự sống ấy. Sự phong nhiêu của các tôn giáo được thể hiện qua sự hiện diện đầy yêu thương bên cạnh những người dễ bị tổn thương và mong manh nhất.”
Đức Giáo hoàng kêu gọi hãy thấu hiểu việc phục vụ sự sống như một sự hiện diện cụ thể, được thể hiện qua sự chăm sóc, quan tâm và dịu dàng, đặc biệt là "trong những lúc thử thách, cho đến tận cùng." Ngài cũng nhấn mạnh trách nhiệm đặc biệt của những người mở ra cho cõi siêu việt đối với giới trẻ. Cần mang đến cho họ "những điểm tựa vững chắc... để xây dựng một sự hiệp thông biết tôn trọng và đề cao phẩm giá của mỗi con người."
Ngài kết thúc bằng cách nhắc lại rằng "Giáo hội coi tất cả những ai chân thành tìm kiếm chân, thiện, mỹ là những người bạn đồng hành," đồng thời cảm ơn các đại diện tôn giáo vì sự hiện diện và tình thân ái của họ. "Ước mong sao, dù sống ở bất cứ đâu, chúng ta đều trở thành những người kiến tạo hòa bình và là chứng nhân cho niềm hy vọng đang không ngừng lớn lên trong thế giới này," ngài nói, trước khi ban phép lành.
Tý Linh
(theo Moriba Camara, Vatican News)
