Vào Chúa nhật, ngày 27/9, Đức Lêô XIV đã gặp gỡ các Giám mục Pháp tại hội trường nằm ngay gần Hang đá Lộ Đức. Sau khi nhắc lại cội rễ sâu xa của lòng sùng kính Đức Mẹ trong di sản của "trưởng nữ của Giáo hội", Đức Thánh Cha đã đề cập đến "những thách thức to lớn của thời đại chúng ta" và khích lệ các Giám mục hãy luôn là những vị mục tử tốt lành. Đấng kế vị Thánh Phêrô mong muốn "truyền tải tinh thần nhiệt huyết và niềm hy vọng" đến các ngài.

Sáng 27/9, Đấng Kế vị Thánh Phêrô đã gặp gỡ "những người anh em giám mục thân yêu" của mình, các vị mục tử của Dân Chúa tại Pháp, tại hội trường nơi các ngài thường tổ chức các kỳ họp toàn thể. Ngài lưu ý rằng địa điểm này "chỉ cách Hang đá Lộ Đức một quãng rất ngắn", qua đó gợi nhắc cội rễ sâu xa của lòng sùng kính Đức Mẹ trong di sản của "trưởng nữ của Giáo hội", một vùng đất từng được mệnh danh là "Vương quốc của Đức Maria". Trong bài phát biểu, khi suy tư về "hành trình dài đầy tin cậy và trìu mến cùng Đức Mẹ" qua bao thăng trầm, Đức Giáo hoàng đã đề cập đến những "thách đố to lớn của thời đại chúng ta": một "hình thức thế tục hóa đặc thù", nền giáo dục Công giáo và khát vọng tìm kiếm ý nghĩa cuộc sống của giới trẻ, "vấn nạn lạm dụng đau lòng", sự "hiệp nhất" trong Giáo hội, cùng "sự suy giảm đáng buồn về ơn gọi đời sống thánh hiến". Khích lệ các Giám mục Pháp hãy luôn là những mục tử tốt lành và "thể hiện lòng can đảm, sự táo bạo cũng như tinh thần sáng tạo truyền giáo", ngài mong muốn "chia sẻ niềm nhiệt huyết và hy vọng" đang tràn ngập lòng mình, để Dân Chúa có thể "nhiệt thành theo đuổi sứ mạng loan báo Chúa Giêsu Kitô và làm cho Người được yêu mến, để cho thế gian được sống".
Thể hiện lòng can đảm, sự táo bạo và tinh thần sáng tạo truyền giáo
Ngài khẳng định : "Anh em thân mến, trước những thách đố to lớn của thời đại, tôi tha thiết mời gọi anh em hãy thể hiện lòng can đảm, sự táo bạo và tinh thần sáng tạo truyền giáo. Đừng để bản thân nản lòng trước những sai lầm, những sự thiếu nhất quán hay thậm chí là những vấp ngã đã in dấu trong hành trình lịch sử của dân tộc này. Hãy luôn can đảm nhìn nhận các thiếu sót vì lòng yêu mến sự thật, và quyết tâm chữa lành những vết thương bằng lòng bác ái của vị Mục Tử Nhân Lành." Đức Giám mục Rôma kêu gọi niềm hy vọng, dựa trên lịch sử "vô cùng phong phú," tốt đẹp và đầy hoa trái của Giáo hội tại Pháp, đồng thời mời gọi hãy nhìn vào đó "để xây dựng tương lai cho các cộng đoàn cũng như cho đất nước của anh em." "Giáo hội đã chứng kiến và góp phần vào quá trình hình thành và phát triển lâu dài của Quốc gia anh em, ngay cả ngày nay, Giáo hội vẫn là một phần không thể tách rời trong văn hóa, bản sắc và sứ mệnh của đất nước đối với thế giới. Chính vì vậy, tiếng nói của Giáo hội có một vị thế chính đáng trong các cuộc thảo luận công khai tại Pháp; bởi lẽ, tự bản chất, Giáo hội có một thẩm quyền ngôn sứ."
“Dù không phải lúc nào cũng được lắng nghe, nhưng tiếng nói ấy vẫn luôn được chờ đợi. Dù không phải lúc nào cũng được đi theo, đặc biệt là trong những vấn đề cốt yếu chạm đến nền tảng của nền văn minh, thì nó vẫn là điều cần thiết; đừng nghi ngờ điều đó! Tôi thấu hiểu lòng quyết tâm và sự can đảm của anh em – anh em đã thể hiện rõ điều đó trong các cuộc tranh luận gần đây về những vấn đề liên quan đến giai đoạn cuối đời -, và tôi kêu gọi anh em hãy kiên trì, cùng tất cả những người có thiện chí, vốn bảo vệ cùng các giá trị ấy.”

Lời tạ ơn và sự cảnh giác trước "một chế độ thế tục rất đặc thù"
Đức Giáo hoàng cũng kêu gọi dâng lời tạ ơn vì vô vàn hồng ân mà Chúa đã ban cho "trưởng nữ của Giáo hội": "một đoàn người thánh thiện liên tục kéo dài đến tận ngày nay; sự thăng hoa của nghệ thuật, văn chương và khoa học, được thúc đẩy bởi đức tin và tác động của Chúa Thánh Thần; sự trưởng thành không thể đảo ngược trong nhận thức về giá trị và phẩm giá bất khả xâm phạm của con người, cũng như nhu cầu bảo vệ các quyền và tự do của họ; không quên đi lòng nhiệt thành truyền giáo mãnh liệt đã trổ sinh hoa trái đến tận cùng trái đất." "Phải, Chúa Giêsu đã ban cho anh em thật nhiều... và trong tình yêu của Người, Người còn muốn ban cho anh em nhiều hơn thế nữa..." Đức Giáo hoàng nói.
Tuy nhiên, Đức Giám mục Rôma nhìn nhận: "Anh em hiện đang sống trong một chế độ thế tục rất đặc thù, vốn bắt nguồn từ một giai đoạn lịch sử đầy biến động, ngày nay đã lắng dịu, nhưng phải cho phép Giáo hội thực thi sứ mạng của mình." Việc "sự cân bằng đạt được đầy gian nan này đang dần bị đặt dấu hỏi, tương tự như tình trạng đang diễn ra ở những nơi khác thuộc thế giới phương Tây, không được làm cho anh em cam chịu." Do đó, Đức Giáo hoàng kêu gọi "hãy luôn tỉnh thức để bảo vệ quyền tự do và các quyền lợi của Giáo hội: quyền loan báo Tin Mừng, quyền giáo dục về sự tự do đích thực và quyền cử hành việc thờ phượng công khai, để đức ái được thể hiện một cách hữu hình nhân danh Chúa Giêsu Kitô."
Nhà thờ Đức Bà Paris, dấu chỉ ngôn sứ về sự canh tân của Giáo hội
Sau đó, ngài nhắc đến vị tiền nhiệm của mình là Đức Giáo hoàng Phanxicô, người, nhân dịp mở cửa lại Nhà thờ Đức Bà Paris, đã mời gọi tất cả các tín hữu hãy cảm thấy niềm tự hào chính đáng và đón nhận lại ngôi nhà thờ chính tòa này như di sản đức tin của mình: "Anh chị em là những viên đá sống động của ngôi nhà thờ ấy. Những người đi trước anh chị em trong đức tin đã xây dựng nó cho anh chị em." Hướng về tương lai, Đức Giáo hoàng Phanxicô bày tỏ niềm hy vọng rằng "sự hồi sinh của Nhà thờ chính tòa Đức Bà Paris tráng lệ này sẽ trở thành dấu chỉ ngôn sứ cho sự canh tân của Giáo hội tại Pháp."
Đức Lêô XIV làm phong phú thêm : "Tôi cũng tin rằng đã đến lúc nhiều người đương thời của chúng ta được nghe vang lên sứ điệp đầy hy vọng của Tin Mừng và được chiêm ngưỡng ánh sáng của Đức Kitô Phục Sinh chiếu tỏa trước mắt họ. Sứ điệp hòa bình bắt nguồn từ Chúa Giêsu càng được mong chờ hơn bao giờ hết trong bối cảnh sự phân cực đáng lo ngại đang diễn ra tại Pháp cũng như những nơi khác ở phương Tây, sự suy giảm về tình huynh đệ, lòng thân ái và chất lượng đời sống xã hội, cũng như sự trỗi dậy của bạo lực, bất bình đẳng và nghèo đói. Trước những thách thức ấy, sự vỡ mộng và mất phương hướng đã theo sau những lời hứa hão huyền của một thế giới vắng bóng Thiên Chúa, nơi Ngài bị đẩy vào phạm vi riêng tư và ân sủng của Ngài bị coi là không cần thiết cho việc xây dựng xã hội. Thế nhưng, Chúa Giêsu đã cảnh báo rõ ràng các môn đệ: 'Không có Thầy, anh em chẳng làm gì được!' (Ga 15,5)."

Con đường Tin Mừng, hướng đi chắc chắn duy nhất cho giới trẻ
Đối với giới trẻ, được Đức Lêô XIV coi là "các vị thánh ngày nay", họ luôn ấp ủ những khát vọng cao đẹp. "Trăn trở về thế giới sẽ được trao lại cho họ, âu lo về tương lai, họ sẵn sàng dấn thân một cách can đảm và quảng đại vì tất cả những gì tốt đẹp, chân thật và thiện hảo."
"Hãy chỉ cho họ thấy con đường Tin Mừng, hướng đi chắc chắn duy nhất - dù có thể đòi hỏi -, vốn đã trổ sinh biết bao hoa trái trên mảnh đất nước Pháp này." Qua đó, Đức Giáo hoàng nhấn mạnh một dấu hiệu đầy khích lệ từ hành trình dự tòng, đặc biệt là nơi các bạn trẻ trưởng thành, vốn đã được thảo luận vào ngày hôm trước tại Học viện Công giáo Paris. "Đó là ân sủng và niềm vui cho toàn thể Dân Chúa. Điều quan trọng là anh chị em hãy chăm lo vun đắp ân sủng này, nhất là thông qua tinh thần cởi mở, đón tiếp trong những cộng đoàn đầy sức sống, nơi thực hành đức bác ái và sống tình liên đới; đồng thời qua việc giảng dạy giáo lý vững chắc, bắt rễ sâu nơi Lời Chúa vốn cho phép họ đối diện với những phản đối và hoài nghi."
Làm cho Chúa Giêsu Kitô được biết đến và được yêu mến
"Để thực hiện sự đổi mới niềm hy vọng này, trong một khí thế truyền giáo mới tại Pháp mà tôi tha thiết kêu gọi, chỉ có một 'lộ trình' duy nhất, luôn luôn cùng lộ trình đó: làm cho Chúa Giêsu Kitô được biết đến và được yêu mến, một cách chân thực, đầy nhiệt huyết, và không ngừng nghỉ..."
Một trong những thách thức lớn trong bối cảnh hiện nay là vấn đề giáo dục, lĩnh vực vẫn luôn là ưu tiên hàng đầu vì "một sứ mạng đặc biệt rộng lớn, chạm đến nhiều khía cạnh của đời sống." Khi đề cập đến những thắc mắc về "đặc tính riêng biệt" của nền giáo dục Công giáo, Đức Giáo hoàng ghi nhận sự cởi mở của các trường Công giáo đối với "những người không cùng đức tin," cũng như tinh thần "đón tiếp quảng đại và tôn trọng quyền tự do lương tâm của mỗi người", một thái độ mang lại "hoa trái tốt đẹp cho tất cả mọi người, cho xã hội và cho chính Giáo hội." Tuy nhiên, Đức Giáo hoàng khẳng định lại rằng "giáo dục Công giáo không thể vì bất cứ lý do gì mà từ bỏ sứ mạng giáo dục của mình, một sứ mạng quy hướng về Chúa Kitô và nhắm đến sự phát triển toàn diện con người trên mọi phương diện: tâm linh, văn hóa, trí tuệ, đạo đức và xã hội. Do đó, không ai nên ngạc nhiên trước những cơ hội được tạo ra tại các trường Công giáo để gặp gỡ Đức Giêsu Kitô và lắng nghe Lời Người. Và càng không nên có chuyện học sinh bị gạt ra bên lề trong lớp học chỉ vì các em tin vào Chúa Giêsu."
Đối diện với nạn lạm dụng, tiếp tục con đường đã cam kết với sự tỉnh thức
Đức Thánh Cha nhấn mạnh : "Trong những năm gần đây, anh em đã kiên quyết đối diện với vấn nạn đau lòng về việc lạm dụng trẻ vị thành niên do các thành viên hàng giáo sĩ gây ra. Anh em đã thực hiện những biện pháp can đảm để ứng phó với vấn đề này thông qua việc lắng nghe, tìm kiếm sự thật, công lý, sự tha thứ, việc đền bù và cam kết mạnh mẽ xây dựng một văn hóa phòng ngừa và bảo vệ trước những tội ác như vậy." Ngài bày tỏ lòng biết ơn về "những gì anh em đã thực hiện, và tôi biết rằng có những thời điểm rất khó khăn đối với Hội đồng của anh em. Điều cốt yếu là phải tiếp tục con đường mà anh em đã cam kết, đồng thời luôn duy trì sự tỉnh thức cao độ." Đức Lêô XIV sau đó khẳng định rõ ràng rằng "hàng giáo sĩ cần được nâng đỡ và khích lệ." Ngài nói thêm: "Người linh mục cần được mong đợi, đón nhận và yêu thương và căn tính của linh mục - được đồng hình đồng dạng với Chúa Kitô - cần phải rõ ràng và được thấu hiểu sâu sắc trong lòng Dân Chúa, vì niềm vui Tin Mừng và vì việc thực thi sứ mạng của Tin Mừng." Chính như thế mà ơn gọi linh mục được nảy sinh.

Đối diện với tình trạng sụt giảm ơn gọi, bén rễ sâu đức tin trong gia đình
Tiếp đó, khi đề cập đến "sự sụt giảm đáng buồn về các ơn gọi sống đời thánh hiến, đặc biệt là đời sống chiêm niệm", một vấn đề mà ngài rất quan tâm, Đức Giáo hoàng thừa nhận rằng ngài đã "hay tin với nỗi buồn về việc đóng cửa, gần đây hay sắp đến, của những cộng đoàn đan tu lâu đời và danh tiếng, vốn từng tỏa sáng sâu sắc trong lịch sử." "Việc dấn thân cả cuộc đời để bước theo Chúa Giêsu trên con lộ hẹp ấy đòi hỏi, bên cạnh tác động của ân sủng, một sự quảng đại đặc biệt, một đức tin bén rễ sâu xa, một đời sống nội tâm bền bỉ, một sự gần gũi ưu tiên với Người."
Đối với Đức Giáo hoàng, việc "đào sâu và bén rễ đời sống đức tin trong các gia đình chắc chắn là chìa khóa" để giải quyết nhiều cuộc khủng hoảng mà Giáo hội và xã hội chúng ta đang đối mặt. "Quả thực, chính trong gia đình, con người học được cách sống cộng đoàn, sự tôn trọng người khác, việc chấp nhận sự đa dạng, sự nâng đỡ lẫn nhau, lòng quảng đại, sự hiến dâng bản thân một cách nhưng không và tinh thần hy sinh." Ngài bày tỏ mong ước "Chúa Giêsu được sống trọn vẹn trong các gia đình Công giáo tại Pháp và soi sáng họ bằng sự hiện diện của Người!"
Đối diện với những chia rẽ ý thức hệ, sự hiệp nhất tôn trọng sự đa dạng
Sự hiệp nhất là một thách thức khác đặt ra những lo ngại cho tương lai. Đây cũng là một chủ đề đặc biệt quan trọng đối với Đức Giáo hoàng, chủ đề mà ngài đã chọn làm phương châm cho mình. "Cho phép tôi nhắc lại tầm quan trọng của việc các môn đệ Chúa Giêsu hiệp nhất trong đức ái, đúng như điều Người đã cầu xin Chúa Cha: 'Để tất cả nên một, hầu thế gian tin rằng Cha đã sai Con' (Ga 17,21). Giáo hội tại Pháp là một 'đàn chiên nhỏ' cần tập hợp sức mạnh của mình cho sứ mạng. Những chia rẽ ý thức hệ sẽ khiến cho chứng tá của Giáo hội trở nên vô ích."
Những căng thẳng vẫn luôn hiện hữu trong lịch sử Giáo hội: "Khi chúng bộc lộ ra, đó là lúc mà ta mới có thể trân trọng hơn ân huệ của sự hiệp nhất. Sự hiệp nhất này không phải là sự đồng nhất tẻ nhạt, nhưng cho phép mọi nhảy cảm mang tinh thần Công giáo đích thực được hội tụ một cách tự nhiên trong cùng một lời tuyên xưng đức tin, thông qua sự vâng phục các vị mục tử hợp pháp, và đặc biệt là Đấng Kế vị Thánh Phêrô, 'nguyên lý và nền tảng vĩnh viễn và hữu hình của sự hiệp nhất đức tin và sự hiệp thông," như lời Công đồng Vatican II (LG, số 18). Đó là một sự hiệp nhất năng động, được nuôi dưỡng bởi Truyền thống Giáo hội - từ các Giáo phụ đến Công đồng Vatican II - và bởi Huấn quyền hậu Công đồng. "Hơn nữa, sự hiệp nhất ấy còn được làm phong phú thêm nhờ cuộc đối thoại hỗ tương, khởi đi từ đức tin, theo phong cách hiệp hành mà chúng ta đang tìm cách đào sâu trong thời gian gần đây."
Giáo hội tại Pháp rất quý giá đối với trái tim của Đức Giáo hoàng!
"Tôi khao khát biết bao được chia sẻ với anh em những tâm tình hăng say và hy vọng đang tràn ngập lòng tôi khi nghĩ về anh em! Dân Chúa tại Pháp - tôi tin chắc điều đó! -, vốn phong phú nhờ những cộng đoàn đầy sức sống, thấm đượm tình huynh đệ và cởi mở với thế giới; phong phú nhờ những người trẻ đầy nhiệt huyết, dấn thân vào nhiều sáng kiến; và cũng phong phú nhờ một di sản vừa nâng đỡ vừa thôi thúc Giáo hội, sẽ hăng hái thực thi sứ mạng loan báo Chúa Giêsu Kitô và làm cho Người được yêu mến, để cho thế gian được sống."
Sau đó, Đức Thánh Cha đã ban Phép lành Tòa Thánh, phó thác "Đại hội của anh em, các cộng đoàn giáo phận và đất nước anh em cho sự che chở hiền mẫu của Đức Mẹ Lộ Đức."
Tý Linh
(theo Janvier Yameogo - Vatican News)
