Giữa trận cháy rừng tàn phá các cánh rừng tại Gironde, cây thánh giá ở Saumos đã được ngọn lửa tránh ra. Bức ảnh do Patrick Bernard chụp vào ngày 26/7, vốn đã lan truyền mạnh mẽ chỉ trong vài ngày, đã lay động cả người tin hay không tin. Nhiếp ảnh gia này chia sẻ với Aleteia về việc hình ảnh bất ngờ này đã trở thành dấu chỉ hy vọng đối với nhiều người như thế nào.
Ảnh chụp Thánh giá ở Saumos trong đợt cháy rừng tại Gironde, ngày 26/7/2026, do Patrick Bernard thực hiện.
Trong bức ảnh, mọi thứ đều khiến nghĩ đến Ngày Tận thế. Bầu trời vẫn phủ một màu xám xịt của tro bụi và khói mù, còn bên dưới là chiến trường, một vùng đất không một bóng người (no man's land). Ngọn lửa đã thiêu rụi tất cả: những thân cây cháy đen trơ trọi lá cành, và mặt đất bị nung nóng đến trần trụi. Giữa khung cảnh điêu tàn ấy, chẳng còn lại gì ngoài Người, Đấng chịu đóng đinh. Ngọn lửa đã cúi mình trước Người, chắc chắn nó không dám chạm đến. Đặc biệt, đó là một hình ảnh mới mẻ được ban cho con người về mầu nhiệm Nhập Thể đã cứu độ thế gian, kể cả những ai không muốn nhìn nhận: "Dầu qua lũng âm u con sợ gì nguy khốn, vì có Chúa ở cùng. Côn trượng Ngài bảo vệ, con vững dạ an tâm."
Cha Clément Barré, linh mục thuộc giáo xứ Cap-Ferret-Sud-Médoc kiêm cây bút của trang Aleteia, đã tóm tắt hình ảnh này như sau: "Cây thánh giá này không hề bị ngọn lửa chừa ra, nhưng nó đã đi xuyên qua biển lửa ấy. Nó không đứng bên trên thảm họa, được bảo vệ, nó ở ngay giữa." Bức ảnh này do nhiếp ảnh gia Patrick Bernard thực hiện. Được chụp vào ngày 26 tháng 7 và đăng tải trên Instagram, bức ảnh đã nhanh chóng lan truyền rộng rãi trên các phương tiện truyền thông cũng như mạng xã hội. Và điều đó hoàn toàn dễ hiểu: thật khó để không cảm thấy xúc động đặc biệt khi đứng trước cây thánh giá kỳ diệu này.
Tuy nhiên, vào khoảnh khắc bấm máy, Patrick Bernard không hề tìm kiếm một phép màu. Ông đang tác nghiệp với tư cách là một phóng viên ảnh, ghi lại quy mô của thảm họa. Chính khi đi ngang qua ngôi làng nhỏ Saumos, một xã thuộc vùng Gironde, tây nam nước Pháp, đã trở thành tâm điểm của cuộc chiến chống lại ngọn lửa, ông chợt nhìn thấy cây thánh giá bên vệ đường. Ban đầu, ông lái xe lướt qua, nhưng rồi vội vã đạp phanh gấp.
Với bốn mươi năm kinh nghiệm làm việc cho các hãng tin và cơ quan truyền thông lớn, phản xạ lập tức nơi ông. "Tôi nhận ra ngay hình ảnh mà mình đang tìm kiếm," ông giải thích, ví von cái nhìn đầy trực giác này với cái nhìn mà ông đã tôi luyện qua những lần tác nghiệp tại các vùng chiến sự, hiện trường hỏa hoạn và các cuộc bất ổn đô thị. Ông lấy điện thoại ra và chụp một loạt ảnh bằng chiếc iPhone, công cụ ưa thích để ông ghi lại những khoảnh khắc cho trang Instagram cá nhân của mình.
Trước hết, con mắt của nhiếp ảnh gia nắm bắt một cảnh phi thường; tiếp đến là sự lý giải mang tính biểu tượng: hình ảnh Chúa Kitô hiện diện giữa đống đổ nát, một sự hiện diện vẫn trường tồn ngay cả khi mọi thứ khác dường như đã biến mát. Ông chia sẻ : "Tôi là người Công giáo, nên dĩ nhiên tôi nhìn thấy chiều kích tâm linh; điều đó quá rõ ràng rồi." Lúc đó, trên Instagram, ông chọn kể lại câu chuyện xung quanh bức ảnh, tựa như một cuốn nhật ký hành trình. Quan trọng hơn cả, ông quyết định chia sẻ nó rộng rãi với mọi người: bất kỳ ai cũng có thể chia sẻ, đăng lại (nhớ ghi rõ nguồn ảnh!) hoặc lan truyền bức ảnh này. Đó là một cách tiếp cận hoàn toàn tách biệt khỏi lôgic thương mại. Ông giải thích : "Tôi muốn trao tặng nó mà không mong đáp trả tài chính. Có lẽ đây là lần đầu tiên tôi thực hiện một việc như vậy hoàn toàn miễn phí, không hề tìm cách kiếm tiền từ quá trình này."
Khi Patrick Bernard đăng bức ảnh này, ông hoàn toàn không lường trước được mức độ lan tỏa mà nó sẽ đạt tới. Ông chia sẻ : "Khi chụp bức ảnh này, tôi không ngờ một sự quan tâm thích thú như vậy". Tuy nhiên, chỉ trong vài ngày, hình ảnh đó đã lan truyền nhanh chóng trên mạng xã hội, thu hút vô số lượt chia sẻ và vươn xa khỏi phạm vi cộng đồng tín hữu. Nhiếp ảnh gia này so sánh sự kiện đó với trường hợp của bộ phim Sacré-Cœur, bộ phim đã gặt hái thành công bất ngờ, vượt xa mọi kỳ vọng.
Đối với ông, âm vang này bắt nguồn từ sức mạnh của các biểu tượng. Vượt lên trên bức ảnh chụp cảnh hỏa hoạn đơn thuần, người xem còn nhìn thấy nơi cây thánh giá vẫn đứng vững kia một hình ảnh của sự kiên cường và niềm hy vọng giữa cảnh hoang tàn. Ông tin rằng: "Con người cần bám víu vào những điều mạnh mẽ". Trong thời đại đầy khủng hoảng và lo âu, ông coi sự quan tâm thích thú này là hành trình tìm kiếm ý nghĩa, một nhu cầu được trở về với những điểm tựa nền tảng. Ông giải thích: "Tôi xác tín rằng, bất chấp bối cảnh hiện nay, khi mà với nhiều người, dường như Thiên Chúa không còn hiện hữu, những biểu tượng này vẫn còn vang vọng và thôi thúc con người tự vấn. Tôi chia sẻ hình ảnh này như một lời mời gọi hướng về niềm hy vọng".
Hình ảnh cây thánh giá ven đường ở Saumos vẫn tiếp tục được lan truyền. Dù vẫn là bức ảnh chụp cảnh đám cháy, nó đã trở thành một điều gì đó: một hình ảnh mà mỗi người gửi gắm vào đó một câu hỏi, một niềm hy vọng hay một niềm xác tín. Cha Barré nhận định : "Cây thánh giá này không phải là một dấu hiệu. Nó là một biểu tượng. Sự khác biệt này rất quan trọng. Một dấu hiệu sẽ nói: Thiên Chúa đã can thiệp tại đây. Còn biểu tượng lại nói: hãy nhìn và thấu hiểu. Thiên Chúa hiện diện trong tiếng thì thầm của sự tĩnh lặng êm đềm theo sau tiếng gầm thét và ngọn lửa này. Cây thánh giá tại Saumos này không nói với chúng ta rằng Thiên Chúa đã đẩy lùi ngọn lửa. Cây thánh giá này nói với chúng ta rằng Thiên Chúa đã để cho chính Ngài được chạm đến, và lời cuối cùng không thuộc về ngọn lửa. Lời cuối cùng thuộc về buổi sáng Phục Sinh."
Tý Linh
(theo Cécile Séveirac, Aleteia)
