Ảnh hưởng của các ngài có thể thấy rõ trong toàn bộ Giáo hội và thậm chí cả trong văn hóa đại chúng.
Trong một chuyến đi đến Ai Cập dưới triều đại giáo hoàng của mình, Đức Giáo hoàng Phanxicô đã kêu gọi các linh mục và tu sĩ "noi theo gương của thánh Phaolô ẩn tu, thánh Antôn, các vị thánh Tu Phụ Sa mạc, và vô số các tu sĩ nam nữ, những người bằng cuộc sống và gương mẫu của mình đã mở ra cánh cửa thiên đường cho rất nhiều anh chị em của chúng ta." Những cái tên này rất quen thuộc với người dân Ai Cập, nhưng đối với người phương Tây, các vị thánh được Đức Thánh Cha nhắc đến lại khá xa lạ.
Các "Tu Phụ Sa Mạc" này là ai?
Vào cuối thế kỷ thứ III, một Kitô hữu tên là Phaolô, sống ở thành phố Thebes, Ai Cập, đã buộc phải vào sa mạc trong cuộc bách hại của Hoàng đế Decius. Trong thời gian đó, ngài sống trong một hang động và chờ đợi cuộc bách hại kết thúc. Trong quá trình đó, Phaolô nhận ra rằng ngài thích sự cô tịch và tự do để ăn chay và cầu nguyện. Ngài đã đón nhận cuộc sống ở sa mạc và sống trong hang động đó thêm nhiều thập kỷ nữa như một ẩn sĩ dâng hiến cho việc thờ phượng Thiên Chúa.
Gần cuối đời Thánh Phaolô ẩn tu, một người đàn ông khác ở Ai Cập tên là Antôn đã được Tin Mừng soi sáng để từ bỏ của cải và chỉ phụng sự Thiên Chúa. Kinh nghiệm của ngài được thuật lại trong cuốn sách nổi tiếng "Cuộc đời thánh Antôn" do thánh Athanasiô viết. Cuốn sách kể lại rằng trong một Thánh lễ nọ, "khi bài Tin Mừng đang được đọc, thì [Antôn] nghe Chúa nói với người giàu có [Mt 19, 21] rằng: ‘Nếu anh muốn nên hoàn thiện, thì hãy đi bán tài sản của anh và đem cho người nghèo, anh sẽ được một kho tàng trên trời.’" Antôn tin rằng những lời đó nhắm thẳng vào mình, và vì vậy, ngay sau Thánh lễ, ngài đã bán hết tài sản của mình và tìm cách làm theo ý Chúa.
Khoảng thời gian này, thánh Antôn nghe nói về Phaolô ẩn tu và đến thăm ngài ở nơi ẩn dật trên núi. Thánh Antôn được truyền cảm hứng bởi lối sống của ngài và tin chắc rằng Chúa cũng đang kêu gọi mình trở thành một ẩn sĩ nơi hoang vắng.
Thánh Antôn đã dành phần đời còn lại của mình cho việc ăn chay và cầu nguyện, sống một cuộc đời nghèo khó vì vinh danh Thiên Chúa. Sự thánh thiện của ngài được biết đến rộng rãi và, trong thời kỳ bách hại của Diocletian, các Kitô hữu bị thu hút đến sa mạc như một cách để thoát khỏi thế gian và sống một đời sống Kitô hữu riêng tư. Cuộc đời và sự khôn ngoan của thánh Antôn đã truyền cảm hứng cho nhiều người nam và người nữ từ bỏ tham vọng thế tục và sống ẩn dật để thờ phượng Chúa. Các tu viện phát triển theo thời gian và lan rộng khắp Ai Cập. Một quy tắc sống được hình thành và những người nam và người nữ thánh thiện khác bắt đầu đáp lại lời kêu gọi đến sa mạc.
Trong số các vị thánh đầu tiên phát triển lối sống này và được coi là một phần của các Tu Phụ Sa mạc có thánh Pachomius, thánh Amun, thánh Basil thành Caesarea, thánh Macarius Ai Cập và thánh Moses Đen. Những người chịu ảnh hưởng sâu sắc bởi đời sống đan tu sơ khai này là thánh Athanasiô thành Alexandria, thánh Gioan Kim Khẩu, thánh Hilarion và Thánh John Cassian. Thánh Biển Đức sau này đã phát triển quy tắc đan tu riêng của mình dựa trên các tác phẩm của các Tu Phụ Sa mạc thời kỳ đầu này. Kết quả là, hầu hết các dòng tu hiện đại đều có thể truy nguồn gốc tâm linh của mình từ Ai Cập.
Thánh John Cassian là người có công mang sự khôn ngoan của các Tu Phụ sa mạc đến châu Âu và vào thời điểm đó, ảnh hưởng của ngài lan rộng đến tận Ireland. Đây là thời điểm mà hình thức đan tu riêng của Ireland phát triển, về cơ bản dựa trên các tác phẩm của Cassian và tấm gương của thánh Antôn. Chính hình thức đan tu sa mạc này đã ảnh hưởng đến các đan sĩ vào thế kỷ thứ VII, khiến họ dong buồm ra khơi đến hòn đảo xa xôi Skellig Michael ở Ireland, thành lập một đan viện gồm những túp lều hình tổ ong, và hình ảnh này đã được tái hiện trong nhiều bộ phim Star Wars.
Trong khi hầu hết người Công giáo có thể không quen thuộc với các tác phẩm của các Tu Phụ Sa mạc, thì ảnh hưởng của các ngài có thể được cảm nhận trên khắp thế giới. Các ngài kêu gọi chúng ta sống một đời sống Kitô hữu triệt để với các đặc điểm như ăn chay, sám hối và tĩnh lặng. Trong một thế giới đầy rẫy những cám dỗ trần tục và rất ồn ào, các Tu Phụ Sa mạc là ngọn hải đăng soi sáng, kêu gọi chúng ta sống khác biệt.
Mặc dù chúng ta có thể không được kêu gọi từ bỏ tất cả tài sản và sống ở sa mạc, nhưng các vị Tu Phụ Sa mạc thách thức chúng ta thực hiện những hy sinh hàng ngày, sống giản dị hơn, và dành thời gian mỗi ngày cho cầu nguyện và tĩnh lặng.
Tý Linh
(theo Philip Kosloski, Aleteia)
