Trong khi chuyến tông du của Đức Giáo hoàng Lêô XIV tới Tây Ban Nha đang tạo ra sự phấn khích lớn trong công chúng, chuyến thăm của ngài tới trụ sở của giám mục Tây Ban Nha vào thứ Hai, ngày 8/6, đã dẫn đến một tình huống hài hước. Trong bữa trưa với các Giám mục, Đức Lêô XIV đã tiết lộ rằng ngài đã tiến hành một thử nghiệm để xem trí tuệ nhân tạo có thể đề xuất điều gì cho bài phát biểu của mình. Kết quả hóa ra lại rất… không đúng!
Đúng hai tuần sau ngày công bố thông điệp Magnifica humanitas, trong đó nêu bật cả cơ hội và rủi ro của trí tuệ nhân tạo, Đức Leo XIV đã tận dụng chuyến đi đến Madrid để đưa ra một minh họa thú vị. Cuộc trao đổi này không được ghi âm và không nằm trong bài phát biểu chính thức của Đức Giáo hoàng, nhưng đã được thuật lại bởi Yago de la Cierva, một học giả người Tây Ban Nha và là thành viên của ủy ban tổ chức chuyến thăm của Đức Giáo hoàng, người đã tham dự bữa trưa của Đức Giáo hoàng với các Giám mục Tây Ban Nha.
Đức Giáo hoàng Lêô XIV kể lại rằng trước khi khởi hành cho chuyến tông du, vì tò mò, ngài đã tham khảo trí tuệ nhân tạo (AI), hỏi nó: "Đức Giáo hoàng nên nói gì với các Giám mục Tây Ban Nha?" AI trả lời: "Đức Giáo hoàng Phanxicô sẽ nói…" Vì vậy, ngài ngắt lời nói và nói: "À, nhưng tôi nghĩ bây giờ đã có một Đức Giáo hoàng khác rồi." AI sau đó trả lời: "À, đúng rồi, xin lỗi, bây giờ là Đức Giáo hoàng Lêô."
"Chúng ta có một thuật toán khác. Và thuật toán khác này dẫn chúng ta đến việc yêu thương mọi người, đồng hành cùng mọi người, trở thành những người phục vụ Lời Chúa".
Những hạn chế của Chat GPT trong việc theo dõi tin tức thời sự về các Đức Giáo hoàng thường được người dùng chỉ ra, nhưng chính Đức Lêô XIV cũng nhận thấy rằng các hệ thống AI gặp khó khăn trong việc tích hợp điều đó. Không hề tỏ ra phật lòng về điều đó, Đức Lêô XIV, vị Giáo hoàng đương nhiệm và đang sống, đã rút ra từ đó kết luận đầy ý nghĩa này, khi nói với các giám mục: " Chúng ta có một thuật toán khác. Và thuật toán khác này dẫn chúng ta đến việc yêu thương mọi người, đồng hành cùng mọi người, trở thành những người phục vụ Lời Chúa."
Những lời nhận xét này, được trình bày với sự kết hợp giữa sự nhẹ nhàng và chiều sâu, đã vang vọng các chủ đề trong Thông điệp của ngài và nhiều bài phát biểu khác. Tối thứ Bảy, trước 600.000 thanh niên tụ họp tại Quảng trường Lima ở trung tâm Madrid, Đức Giáo hoàng đã kêu gọi họ trở thành môn đệ của Chúa Kitô trong không gian kỹ thuật số cũng như trong các mối quan hệ đời thực. Ngài giải thích : "Các bạn trẻ thân mến, nhìn thấy các con tràn đầy nhiệt huyết được thúc đẩy bởi đức tin, Cha vui mừng khi nghĩ đến khả năng của các con để làm chứng cho Chúa Kitô trong thế giới, kể cả trong lĩnh vực kỹ thuật số, để truyền đạt các giá trị và vẻ đẹp của Tin Mừng".
Nhu cầu quan trọng về ý nghĩa và tương quan giữa con người
Vài giờ sau cuộc gặp gỡ này, Esteban, một thanh niên người Tây Ban Nha đang theo học ngành Trí tuệ nhân tạo, thừa nhận rằng anh chưa đọc Thông điệp của Đức Giáo hoàng, nhưng những suy tư của Đức Lêô XIV đã truyền cảm hứng cho anh làm điều đó. Anh nói : "Những lời của Đức Giáo hoàng đi vào triết lý sống của tôi. Tôi tin rằng trí tuệ nhân tạo là một công cụ tuyệt vời trong cuộc sống nghề nghiệp của chúng ta, và chúng ta phải học cách sử dụng nó một cách khôn ngoan, nhưng nó đặc biệt không được thay thế tình bạn và các mối quan hệ giữa con người."
Đối với Đức Giáo hoàng, duy trì mối quan hệ lành mạnh với AI là thách thức văn minh chính của thời đại chúng ta, bởi vì sự phát triển công nghệ phải đi kèm với những triển vọng về ý nghĩa. "Xã hội chúng ta sở hữu khả năng phi thường để sản xuất, đổi mới và giao tiếp", ngài nhận xét tối Chúa Nhật trong cuộc gặp gỡ với giới văn hóa, thể thao và kinh tế tại nhà thi đấu Movistar Arena ở Madrid.
Ngài chỉ ra : “Tuy nhiên, dường như chúng ta vẫn cần học cách bảo vệ bản chất của những gì nó tạo ra. Nếu không, chúng ta có nguy cơ trở thành chuyên gia truyền thông và hiệu quả trong sản xuất, nhưng lại không chắc chắn về ‘vì lý do nào, vì cái gì, với ai và cho ai mà chúng ta sản xuất’”. Đây là cách đặt nền móng mới trong một triều đại giáo hoàng không hướng tới việc bác bỏ công nghệ, nhưng hướng tới việc dung hòa khoa học và lương tâm để ngăn chặn sự hủy hoại tâm hồn.
Tý Linh
(theo Cyprien Viet, Aleteia)
