Khi nhận giải thưởng “Phúc thay những người kiến tạo hòa bình” từ Liên hiệp Thần học Công giáo, Đức Hồng y Blase J. Cupich của Chicago cảnh báo rằng “các cuộc xung đột được giải quyết thông qua màn hình” có nguy cơ biến cuộc sống con người thành “những điểm dữ liệu chứ không phải con người”.
Đức Hồng y Blase J. Cupich, Tổng Giám mục Chicago, đã được Hiệp hội Thần học Công giáo trao tặng giải thưởng “Phúc thay những người kiến tạo hòa bình” tại một buổi lễ vào tối thứ Tư 29/4.
Trong bài phát biểu, Đức Hồng y đã trích dẫn bài giảng của Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhân Chúa nhật Lễ Lá năm nay, trong đó ngài nói rằng Chúa Giêsu “không lắng nghe lời cầu nguyện của những kẻ tiến hành chiến tranh, nhưng bác bỏ chúng”.
Đức Hồng y Cupich nhận xét rằng thật đáng tiếc khi nhiều người đã phản hồi lại những lời phát biểu của Đức Giáo hoàng bằng cách nhấn mạnh tầm quan trọng của lý thuyết chiến tranh chính đáng – một phản ứng mà ngài cho rằng đang bắt đầu “nghe ít giống như đang phân định luân lý và đang giống nhiều hơn như một nỗ lực lo lắng để chứng minh rằng những gì đang xảy ra vẫn có thể là chính đáng”.
Mặc dù lý thuyết chiến tranh chính đáng có chỗ đứng của nó, nhưng Đức Hồng y Cupich nói, cách tiếp cận như vậy là “điểm xuất phát sai lầm”. Ngài nhấn mạnh, câu hỏi đầu tiên mà chúng ta nên đặt ra không phải là “Liệu cuộc chiến này có thể được biện minh hay không?” mà là “Tin Mừng đòi hỏi gì ở chúng ta bây giờ? Cụ thể, trở thành người kiến tạo hòa bình có nghĩa là gì?”.
Sự thanh thản, sáng tạo, nhạy cảm, kỹ năng
Với suy nghĩ đó, Đức Hồng y đã xem xét bốn điều kiện để xây dựng hòa bình, được rút ra từ Tông huấn Gaudete et Exsultate của Đức Giáo hoàng Phanxicô: Sự thanh thản, sáng tạo, nhạy cảm và kỹ năng.
Ngài nói rằng sự thanh thản rất quan trọng, “không phải vì hòa bình phớt lờ xung đột, mà vì nó từ chối bị chi phối bởi xung đột… Thay vì phản ứng theo lôgic thống trị và sỉ nhục, người môn đệ hoàn toàn bước ra ngoài lôgic đó.”
Mặt khác, sự sáng tạo là cần thiết bởi vì “xung đột không thể đơn giản được hấp thụ; nó phải được chuyển hóa”. Trên thực tế, điều này có nghĩa là “công việc khó khăn, kiên nhẫn của đối thoại và đàm phán - không phải như những chiến thuật thỏa hiệp bằng mọi giá, mà là những quy trình luân lý hướng tới công lý”.
Đức Hồng y Cupich nói rằng sự nhạy cảm có nghĩa là “quan tâm đến con người, đặc biệt là những người khó tính”. Ngài lưu ý rằng nói về phẩm giá con người “một cách trừu tượng” thì dễ, nhưng “nhận ra phẩm giá đó ở những người khiêu khích, chống đối hoặc làm tổn thương chúng ta” thì khó hơn nhiều. Tuy nhiên, chính nhiệm vụ này là điều mà Tin Mừng kêu gọi chúng ta.
Đức Hồng y cho biết, sự nhạy cảm ngày càng trở nên khó khăn hơn do sự "trò chơi hóa" chiến tranh ngày càng gia tăng: "Các cuộc xung đột được truyền tải qua màn hình, bị thu nhỏ thành hình ảnh, số liệu và những khái niệm trừu tượng về chiến lược, nơi mà mạng sống con người có nguy cơ bị coi là những điểm dữ liệu chứ không phải là con người."
Đức Hồng y Cupich cho biết, điều kiện tiên quyết cuối cùng để xây dựng hòa bình là kỹ năng. Ngài lưu ý: “Chúng ta thường nói về hòa bình như một khát vọng hay một cảm xúc, nhưng Đức Giáo hoàng Phanxicô gọi đó là một nghề thủ công. Nó phải được học hỏi, thực hành và trau dồi. Nó đòi hỏi những thói quen: kỷ luật để kiềm chế lời nói, lòng can đảm để nói lên sự thật mà không thù hận, sự kiên nhẫn để xây dựng lòng tin, sự sẵn lòng hy sinh lợi ích cá nhân vì công lý.”
Đức Giáo hoàng tại Châu Phi: Thúc đẩy một ‘nền văn hóa hòa bình’
Đức Hồng y Cupich kết thúc bài phát biểu của mình bằng cách suy ngẫm về những nhận xét của Đức Giáo hoàng Lêô về hòa bình và chiến tranh trong chuyến Tông du gần đây của ngài tới bốn quốc gia châu Phi.
Theo Đức Hồng y, trong khi ở đó, Đức Giáo hoàng “không tham gia vào các cuộc tranh luận trừu tượng về việc sử dụng vũ lực được biện minh”. Thay vào đó, ngài kêu gọi một “nền văn hóa hòa bình”, thúc giục các nhà lãnh đạo “quay trở lại đối thoại thay vì leo thang” và đặt nền tảng cho lời kêu gọi của mình “không phải trên lý thuyết mà trên nỗi đau khổ của con người”.
Hồng y Cupich nhấn mạnh : “Một lần nữa, giống như Chúa Giêsu khi công bố Tám Mối Phúc, Đức Thánh Cha đã từ chối tranh luận ở mức độ mà nhiều người mong đợi. Ngài nói với tư cách là một mục tử, chứ không phải một nhà chiến lược. Và chúng ta cũng phải như vậy.”
Tý Linh
(theo Vatican News)
