Một Tổng trưởng của một bộ, một phó nhiếp chính Phủ Giáo hoàng, các nhân sự tại phòng thánh... kể từ khi triều đại giáo hoàng của Đức Lêô XIV bắt đầu, người ta ghi nhận sự hiện diện của các thành viên thuộc chính dòng tu của ngài – Dòng Thánh Augustinô – tại Vatican. Nhưng liệu đây là kết quả của những lựa chọn có định hướng từ vị Giáo hoàng mới, hay chỉ đơn thuần là hiệu ứng gia tăng bắt nguồn từ việc ngài đắc cử?

Cho đến nay, Dòng Thánh Augustinô vẫn là một hội dòng khá kín tiếng so với các dòng tu khác như Dòng Đa Minh, Dòng Biển Đức, Dòng Phanxicô hay Dòng Tên. Tuy nhiên, kể từ khi một thành viên của dòng được bầu lên ngai tòa Phêrô vào ngày 8 tháng 5 năm 2025, sự chú ý của truyền thông đã khám phá ra rằng họ có trụ sở chính - và cả một trường đại học - nằm ngay sát Vatican; họ nắm giữ chìa khóa phòng thánh của Đức Giáo hoàng; và họ chính là dòng tu phụ trách giáo xứ Thánh Anna tại Vatican....
Những tu sĩ này, với số lượng chỉ khoảng 2.300 người trên toàn thế giới, khoác trên mình bộ tu phục màu đen thắt dây ngang eo và hiện thường xuyên xuất hiện trên các con phố lân cận Bức tường Leonine. Trong những tháng gần đây, Đức Lêô XIV cũng đã bổ nhiệm một số vị vào các cương vị quan trọng trong Giáo triều Rôma. Đức cha Luis Marín de San Martín, nguyên Phó thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, đã trở thành Tổng trưởng Bộ Phục vụ Bác ái vào ngày 12 tháng Ba.
Vị Giám mục người Tây Ban Nha này không phải là tu sĩ Dòng Thánh Augustinô duy nhất được vị cựu bề trên của mình bổ nhiệm: vào tháng 11, linh mục người Nigeria Edward Daniang Daleng đã trở thành phó Nhiếp chính Phủ Giáo hoàng, một chức vụ được Đức tân Giáo hoàng thiết lập theo nhu cầu thực tế. Một cách kín đáo hơn, một tu sĩ Dòng Thánh Augustinô khác, Đức cha Lizardo Estrada Herrera, Giám mục Phụ tá Giáo phận Cusco (Peru) kiêm Tổng Thư ký Hội đồng Giám mục Mỹ Latinh, đã được bổ nhiệm liên tiếp vào hai Bộ: Bộ Phục vụ Phát triển Con người Toàn diện (ngày 30 tháng Ba) và Bộ Truyền thông (ngày 9 tháng Tư). Ngoài việc cùng mang quốc tịch Peru và thuộc cùng dòng tu với Đức Giáo hoàng, ngài còn chia sẻ dấn thân đối với Thượng Hội đồng Giám mục về tính hiệp hành, công trình do Giáo hoàng Phanxicô khởi xướng nhằm giảm bớt tính giáo sĩ trị trong Giáo hội Công giáo.
Trong số các quan chức của Giáo triều Rôma còn có một tu sĩ Dòng Thánh Augustinô khác là cha Rocco Ronzani, người đang giữ chức vụ Tổng trưởng Văn khố Tông Tòa Vatican. Tuy nhiên, việc bổ nhiệm này do Đức Giáo hoàng Phanxicô thực hiện vào tháng 7 năm 2024, tương tự như trường hợp bổ nhiệm ba thành viên của "Phòng thánh của Đức Giáo hoàng" và cộng đoàn giáo xứ Thánh Anna, tất cả đều là tu sĩ Dòng Thánh Augustinô từ nhiều thập kỷ qua. Nếu Đức Lêô XIV tìm thấy nhiều anh em ngay trong DinhTông Tòa, thì đó là vấn đề thuộc về truyền thống chứ không phải là chính sách gia đình trị.
Không có chuyện "triều thần của Đức Lêô" sao?
Một nguồn tin tại Rôma am hiểu tình hình Vatican nói đùa : "Đây không phải là cuộc xâm lược của các tu sĩ Dòng Thánh Augustinô". Và nhận định rằng Đức Lêô XIV "dường như không có khuynh hướng bổ nhiệm các thành viên cùng dòng tu của mình vào những vị trí chủ chốt." Một linh mục nói thêm : "Ngài là một nhà toán học, do đó ngài phải tính toán, nhưng những tính toán này được ghi dấu bởi tính khách quan hơn là bởi tính chủ quan từ các mối quan hệ thuộc về của chính ngài."
Đối với linh mục đã sống tại Thành đô vĩnh hằng từ 30 năm qua này, "người ta vẫn luôn chứng kiến hiện tượng này nơi các Đức Giáo hoàng - đôi khi hơi quá nơi một số vị - trong việc xây dựng một cách nào đó 'giáo triều thứ hai' xung quanh mình, bao gồm những cộng sự thân cận." Nếu đây là trường hợp của Đức Giáo hoàng Lêô XIV, thì "tiêu chí theo tinh thần thánh Augustinô sẽ được áp dụng, bởi đó là những người mà ngài gần gũi và tin tưởng." Tuy nhiên, vị linh mục nói thêm: "Cho đến nay, chưa có dấu hiệu nào cho thấy ngài tạo dựng lại một vòng tròn thứ hai, ngài tìm kiếm năng lực hơn là sự gắn bó với con người của ngài", một điểm khác biệt so với Giáo hoàng Phanxicô. Theo quan điểm của linh mục này, vị Giáo hoàng người Argentina "đã cá nhân hóa mạnh mẽ các quyết định bổ nhiệm, lựa chọn những người có cùng tầm nhìn với ngài về Giáo hội." Trong khi đó, người kế nhiệm ngài "có vẻ hành xử mang tính thể chế hơn trong việc thực thi chức vụ của mình".
Do đó, dưới con mắt của giới quan sát, dường như không có một "triều thần của Đức Lêô" nào đang hình thành. Tuy nhiên, ngài vẫn để lại một chút bí ẩn: "Ai là người thân cận với ngài? Ngài tham vấn ý kiến của ai?... Rất khó để biết được ai là thân tín của ngài," một chuyên gia phân tích kỳ cựu về Vatican thừa nhận.
Tý Linh
(theo Anna Kurian, Aleteia)
