Một cuộc điện đàm đã diễn ra giữa Đức Giáo hoàng Lêô XIV và Đức Thượng phụ của Giáo hội Coptic, nhân dịp Ngày Tình bạn Coptic-Công giáo, được thiết lập vào năm 2013 để kỷ niệm mối quan hệ giữa Ngai tòa Phêrô và Ngai tòa Marcô. Trong cuộc trao đổi này, "ý thức về trách nhiệm chung trong việc rao giảng Tin Mừng đã được thảo luận." Trong thư của mình, Đức Giáo hoàng khuyến khích người Coptic và người Công giáo tiếp tục hành trình tìm kiếm chân lý và đức ái.
“Sự hiệp nhất trọn vẹn” giữa các Kitô hữu không chỉ là một mục tiêu xa vời, mà còn là một nhu cầu cấp thiết, được thúc đẩy trước hết bởi các cuộc xung đột đang hoành hành trên thế giới, đặc biệt là đang xâu xé Trung Đông. Trong cuộc điện đàm và trong bức thư gửi cho Đức Thượng phụ Tawadros II, Giáo hoàng Chính thống Coptic của Alexandria và Thượng phụ Ngai tòa Marcô, nhân dịp Ngày Tình bạn giữa người Coptic và người Công giáo, Đức Thánh Cha Lêô XIV đã tái khẳng định sự cần thiết của một sự dấn thân đại kết mạnh mẽ hơn trong thời đại chiến tranh và chia rẽ này.
Chính “mong muốn hồi sinh việc cử hành” lễ này, một trong những lễ quan trọng nhất trong đối thoại đại kết, là trọng tâm của cuộc nói chuyện, vốn đã diễn ra – theo một thông cáo từ Văn phòng Báo chí Tòa Thánh – “trong một bầu khí thân mật và huynh đệ”. Trong cuộc trao đổi này, ý muốn “vượt qua mọi trở ngại tiềm tàng đối với đối thoại đức tin và đức ái” đã được tái khẳng định. Cuộc trao đổi cũng tập trung vào “ý thức về trách nhiệm chung trong việc rao giảng Tin Mừng và thúc đẩy hòa bình và hòa giải, đặc biệt là ở khu vực Trung Đông đầy biến động”.
“Truyền thống cao quý” được Đức Giáo hoàng Phanxicô khởi xướng
Yêu cầu tương tự đã được Đức Giáo hoàng Lêô XIV nhắc lại trong thư gửi Đức Thượng phụ Tawadros II nhân dịp Ngày này. Ý tưởng, xuất phát từ chính vị Thượng phụ, đã được Đức Giáo hoàng Phanxicô tiếp nhận và khôi phục vào ngày 13 tháng 5 năm 2013, hai tháng sau khi đắc cử, để kỷ niệm 40 năm cuộc gặp gỡ lịch sử giữa Đức Phaolô VI và Đức Shenouda III (1973), dẫn đến việc ký kết một tuyên bố chung về Kitô học. Đức Thượng phụ Tawadros II và Đức Giáo hoàng Phanxicô gặp lại nhau mười năm sau đó, vào tháng 5 năm 2023, lần đầu tiên tại Quảng trường Thánh Phêrô, cùng nhau trên bục phát biểu của buổi Tiếp kiến chung để ban phép lành cho đám đông, và sau đó, ngày hôm sau, tại Dinh Tông Tòa để tái khẳng định niềm hy vọng về sự hiệp thông Thánh Thể và tưởng niệm 21 Kitô hữu Coptic bị Nhà nước Hồi giáo chặt đầu năm 2015 trên một bãi biển ở Libya. Kể từ ngày đó, họ đã được ghi danh trong Tử Đạo Danh Lục Rôma như là “dấu hiệu của sự hiệp thông thiêng liêng” giữa Ngai tòa Phêrô và Ngai tòa Marcô.
Như vậy, Đức Giáo hoàng Lêô XIV tiếp tục “truyền thống cao quý” này do “người tiền nhiệm yêu dấu” của ngài là Đức Phanxicô khởi xướng, đó là cử hành Ngày Tình bạn Coptic-Công giáo, và mong muốn rằng lễ kỷ niệm này sẽ tạo động lực mới cho hành trình chung, vốn được ghi dấu những chia rẽ và “hiểu lầm”, cũng như những sự hòa giải mới.
“Vào một thời kỳ thế giới chúng ta đang bị bao vây bởi rất nhiều xung đột, đặc biệt là ở Trung Đông, hơn bao giờ hết, các Kitô hữu phải cam kết dấn thân cho sự hiệp nhất trọn vẹn, để cùng nhau chúng ta có thể làm chứng cho Hoàng Tử Hòa Bình. Về điều này, chúng ta có thể cậy dựa vào sự cầu bầu mạnh mẽ và tấm gương của vô số các vị tử đạo đã chịu đau khổ vì danh Chúa Kitô.”
Làm chứng cho lòng nhân từ của Thiên Chúa đối với nhân loại
Đức Lêô XIV đã đề cập đến “Ngày” này trong buổi đọc kinh Regina Caeli mới đây vào Chúa Nhật, ngày 10 tháng 5, khi ngài gửi lời “chào huynh đệ” tới Đức Thượng phụ Tawadros II, người đã cử hành Thánh lễ vào ngày hôm trước tại Vương cung thánh đường Thánh Marcô ở Venice cùng với một số Giám mục và linh mục Coptic. Hai người vẫn chưa có cơ hội gặp mặt trực tiếp: Đức Thượng phụ Tawadros II đã gửi thư chúc mừng tới Đức Lêô XIV nhân dịp ngài được bầu chọn vào năm 2025. Các ngài cũng đã nói chuyện qua điện thoại. Trong khi chờ đợi một cuộc gặp mặt, Đức Giáo hoàng Lêô XIV, từ cửa sổ Dinh Tông Tòa, đã kêu gọi mọi người cầu nguyện cho toàn thể Giáo hội Coptic “yêu dấu” “với hy vọng rằng con đường tình bạn của chúng ta sẽ dẫn chúng ta đến sự hiệp nhất trọn vẹn trong Chúa Kitô”. Trong bức thư, được ký ngày 4 tháng 5 nhưng được công bố vào thứ Sáu 15/5, ngài nhắc lại ước muốn này, đặc biệt tập trung vào khái niệm “tình bạn”. Đối với các Kitô hữu, đó không phải là một “cảm xúc mơ hồ”, mà là “trọng tâm của đời sống và đức tin của chúng ta”, vốn kín mục trong giáo huấn của Chúa Kitô theo đó “không có tình yêu nào lớn hơn” là “hy sinh mạng sống mình vì bạn hữu”.
“Do đó, chính khi kín múc nơi tình bạn của Chúa Kitô dành cho chúng ta mà chúng ta có thể củng cố tình bạn giữa chúng ta và giữa các Giáo hội của chúng ta, tiếp tục cùng nhau làm chứng cho lòng nhân ái của Thiên Chúa đối với toàn thể nhân loại!”
Đối thoại và hiệp nhất
Với nhãn quan này, Đức Giáo hoàng Lêô XIV bày tỏ hy vọng rằng Ủy ban Quốc tế chung về Đối thoại Thần học giữa Giáo hội Công giáo và các Giáo hội Chính thống Đông phương - vốn đã tham gia vào một cuộc đối thoại thần học “vô cùng hiệu quả” kể từ năm 2003, với ba văn kiện “làm chứng cho sự hiểu biết thần học ngày càng sâu sắc” - có thể “lấy lại công việc của mình càng sớm càng tốt với tất cả các Giáo hội thuộc gia đình Chính thống Đông phương, để đáp lại lời cầu nguyện của Chúa Kitô: xin cho mọi người được nên một”. Cũng trong bức thư này, Đức Giáo hoàng cảm ơn Giáo hội Chính thống Coptic về lòng hiếu khách dành cho các tham dự viên - bao gồm một số phái đoàn Công giáo - tại Hội nghị Thế giới lần thứ sáu của Ủy ban “Đức tin và Hiến pháp”, được tổ chức vào tháng 10 năm 2025 tại Tu viện Thánh Bishoy ở Wadi El Natrun.
Cuối cùng, Đức Lêô XIV tin tưởng rằng những suy tư được thực hiện nhân dịp kỷ niệm 1700 năm Công đồng Đại kết Nixê lần thứ nhất “sẽ khơi dậy khát vọng đạt được sự hiệp nhất hữu hình của Giáo hội”: một sự hiệp nhất bắt nguồn từ “Bí tích Rửa Tội duy nhất mà chúng ta tuyên xưng trong Kinh Tin Kính Nixê và tôi thành tâm cầu nguyện điều đó, chúng ta sẽ đạt được”. Hướng đến Lễ Chúa Thánh Thần Hiện Xuộng, Đức Thánh Cha cầu khẩn Chúa Thánh Thần “hướng dẫn người Coptic và người Công giáo trên cuộc hành trình chung của chúng ta trong chân lý và đức ái hướng tới sự hiệp thông trọn vẹn”.
Được biết, lời kêu gọi của Đức Lêô XIV trong bối cảnh Đức Thượng phụ Tawadros II đã cắt đứt đối thoại thần học từ năm 2023, sau khi Đức Giáo hoàng Phanxicô cho phép các lời chúc lành mục vụ cho các cặp đồng tính và bất quy tắc bên ngoài phụng vụ, qua Tuyên ngôn Fiducia supplicans.
Tý Linh
(theo Salvatore Cernuzio – Vatican News)
