Trong khi Lực lượng Vệ binh Dân sự tiếp tục tìm kiếm những người mất tích, những người được cho là đã cố gắng bơi đến vùng lãnh thổ thuộc Tây Ban Nha nằm trong lãnh thổ Maroc trong những ngày gần đây, Hội đồng Giám mục đã lên tiếng kêu gọi bảo vệ quyền lợi của người di cư. Theo Bộ trưởng Ngoại giao Tây Ban Nha, "gần như toàn bộ" số người di cư này đã quay trở lại Maroc tính đến thứ Bảy, ngày 1/8.
Trong khi châu Âu vẫn đang tranh luận về cách giải quyết cuộc khủng hoảng di cư tại Ceuta, thêm hàng chục người tìm cách vượt biên vào vùng lãnh thổ này của Tây Ban Nha đã được phát hiện tử vong trên biển. Các Lực lượng Vệ binh Dân sự đã tiếp tục công tác tìm kiếm gần đê chắn sóng Tarajal vào ngày 1/8. Một nhà xác tạm thời đã được thiết lập tại cảng để chờ công tác nhận dạng thi thể, với sự tham gia của các chuyên gia pháp y đến từ đất liền Tây Ban Nha.
Ngoại trưởng Tây Ban Nha José Manuel Albares tuyên bố rằng "gần như toàn bộ" số lượng khoảng 60.000 người di cư đã rời khỏi khu vực này đều đã quay trở lại Morocco. Ông nhấn mạnh rằng sự toàn vẹn của Khu vực Schengen "được đảm bảo tuyệt đối" và lưu ý rằng không thể đi từ Ceuta và Melilla đến Bán đảo Iberia mà không qua các trạm kiểm soát của cảnh sát. Theo cơ quan chức năng, hơn 53.000 người đã quay trở lại khu vực biên giới.
Sự hỗ trợ của Giáo hội Tây Ban Nha
Trước làn sóng người di cư bất ngờ này, Giáo hội Tây Ban Nha đã kêu gọi xử lý tình trạng khẩn cấp theo cách tôn trọng phẩm giá con người. Linh mục Fernando Redondo Pavón, Giám đốc Ban Di cư thuộc Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha, mô tả các sự kiện này là một "cuộc khủng hoảng nhân đạo", đồng thời nhấn mạnh số lượng thương vong được ghi nhận trong các nỗ lực tiếp cận vùng lãnh thổ này.
Để ứng phó, Giáo phận Cádiz-Ceuta đã mở cửa các cơ sở tiếp nhận của mình để phục vụ chính quyền và những người di cư này. Một số trung tâm cung cấp sự hỗ trợ chuyên biệt cho những người dễ bị tổn thương nhất, đặc biệt là những người di cư đang bị ốm đau hoặc thương tích. Ngoài ra, các giáo xứ tại thành phố Ceuta sẽ dành số tiền quyên góp được trong các thánh lễ cuối tuần này để hỗ trợ và giúp đỡ những người vừa mới đến trong những ngày gần đây.
Ban Di cư thuộc Hội đồng Giám mục Tây Ban Nha cũng đã ra tuyên bố khẳng định lại rằng mọi biện pháp được áp dụng để giải quyết cuộc khủng hoảng này đều phải tuân thủ pháp luật và đảm bảo sự đối xử hoàn toàn nhân đạo đối với người di cư trong mọi lúc.
Đừng thao túng dư luận
Cha Fernando Redondo Pavón cũng kêu gọi không lợi dụng tình hình này cho các mục đích chính trị hay phe phái. Ngài bác bỏ những cáo buộc cho rằng dòng người di cư đổ về có liên quan đến chính sách hợp thức hóa đặc biệt được thông qua cách đây vài tháng, đồng thời khẳng định rằng mối liên hệ như vậy "không đúng với sự thật".
Giám đốc cơ quan di trú chỉ ra rằng một tình huống tương tự từng xảy ra tại Ceuta vào năm 2021, thời điểm mà quy trình hợp thức hóa tình trạng cư trú này chưa tồn tại. "Hành động này chẳng khác nào thao túng dư luận," ngài kết luận, đồng thời khẳng định lại rằng mọi biện pháp ứng phó với cuộc khủng hoảng đều phải đặt việc bảo vệ phẩm giá và quyền con người làm trọng tâm.
Mặt trận chính trị châu Âu
Tình huống khẩn cấp này đã và đang mở ra một cuộc tranh luận chính trị sâu rộng trên khắp châu Âu. Lãnh đạo đảng CDU của Đức, ông Friedrich Merz, đã kêu gọi Maroc ngay lập tức tiếp nhận lại những người di cư đang cư trú bất hợp pháp tại nước này. Pháp và Vương quốc Anh đã bày tỏ sự ủng hộ đối với Madrid. Tổng thống Pháp Emmanuel Macron đã chỉ đạo tăng cường kiểm soát tại biên giới giáp Tây Ban Nha và khẳng định Paris sẵn sàng cung cấp thêm sự hỗ trợ. Trong khi đó, Chủ tịch Ủy ban châu Âu mô tả những hình ảnh từ Ceuta là "không thể chấp nhận được". Bà Ursula von der Leyen tái khẳng định rằng tình trạng vượt biên trái phép phải chấm dứt và việc hồi hương những người di cư cần được thực hiện nhanh chóng, tôn trọng các quy định của châu Âu. Brussels cũng nhắc lại rằng bất kỳ động thái nào nhằm tái áp đặt kiểm soát tại biên giới bên trong của Khu vực Schengen đều phải được thông báo và được biện minh thích đáng.
Rôma và Madrid bất đồng
Việc nhắc lại điều này càng trở nên cần thiết khi cuộc khủng hoảng đã châm ngòi cho một cuộc xung đột giữa Rôma và Madrid. Kể từ ngày 1/8, Ý đã tạm ngưng áp dụng các quy định Schengen đối với Tây Ban Nha trong vòng một tháng, đồng thời tái áp dụng việc kiểm soát biên giới đường hàng không và đường biển đối với du khách không thuộc EU đến từ Bán đảo Iberia. Brussels hiện đang chờ thông báo chính thức về quyết định của Ý, đồng thời lưu ý rằng việc tạm ngưng kiểm soát biên giới nội khối chỉ được cho phép trong trường hợp có mối đe dọa nghiêm trọng đối với trật tự công cộng hoặc an ninh.
Biện pháp này đã làm trầm trọng thêm tình trạng căng thẳng giữa chính phủ các nước ở hai bên bờ Địa Trung Hải: Thủ tướng Tây Ban Nha Pedro Sánchez hôm thứ Sáu đã kêu gọi tôn trọng các hiệp ước của châu Âu, trong khi Ngoại trưởng Ý Antonio Tajani nhấn mạnh sự cần thiết phải ngăn chặn nguy cơ xâm nhập của khủng bố. Ý đã đề nghị triệu tập khẩn cấp một cuộc họp trực tuyến bất thường giữa các bộ trưởng nội vụ Liên minh Châu Âu để xác định ứng phó chung cho cuộc khủng hoảng này.
Tý Linh
(theo Vatican News)
