Đức Tổng Giám mục Giáo phận Oklahoma City đã phân biệt rõ ràng giữa lòng yêu nước chân chính và chủ nghĩa dân tộc méo mó.
Đức Tổng Giám mục Paul Coakley, Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ (USCCB), đã suy tư về "đức tính yêu nước" tại bữa tiệc tối khai mạc Đại hội Thường niên của Hội Hiệp sĩ Columbus ở Denver.
Trong bài phát biểu, Đức Tổng Giám mục Coakley đã phân biệt rõ ràng giữa lòng yêu nước chân chính và chủ nghĩa dân tộc méo mó, đồng thời nhấn mạnh rằng tình yêu đất nước đích thực phải bắt nguồn từ đức hạnh. "Lòng yêu nước trước hết không phải là một đức tính chính trị; nó là một đức tính tôn giáo," ngài phát biểu tại bữa tiệc tối ngày 4 tháng 8, sự kiện mở màn cho đại hội lần thứ 144 của Hội Hiệp sĩ Columbus diễn ra tại Khu nghỉ dưỡng và Trung tâm Hội nghị Gaylord Rockies.
Đức Tổng Giám mục Giáo phận Oklahoma City, đồng thời là thành viên cấp độ bốn của Hội Hiệp sĩ Columbus, cho biết lòng yêu nước tự nhiên "bắt nguồn từ Điều Răn Thứ Tư", điều răn dạy con cái phải hiếu kính cha mẹ. Ngài nhận định rằng lòng yêu nước "có thể được hiểu một cách đúng đắn là một dạng tình yêu gia đình được mở rộng ra bên ngoài."
Đức cha Coakley đã trích dẫn những gì thánh Tôma Aquinô viết về lòng hiếu kính trong tác phẩm "Summa Theologica", trong đó vị thần học gia này đã giải thích về các bổn phận của mỗi người đối với quốc gia, đồng thời so sánh chúng với những bổn phận đối với cha mẹ :
"Những nguồn gốc cho sự hiện hữu và sự quản trị của chúng ta chính là cha mẹ và đất nước vốn đã sinh thành và nuôi dưỡng ta. Do đó, sau Thiên Chúa, con người mang ơn sâu nặng nhất đối với cha mẹ và đất nước mình... Cũng như việc tôn thờ Thiên Chúa thuộc về đức thờ phượng... thì việc tôn kính cha mẹ và đất nước cũng thuộc về đức hiếu kính, ở vị trí thứ hai."
Đức Tổng Giám mục giải thích rằng một người có những món nợ đặc biệt đối với gia đình mà họ không có đối với một người lạ, “không phải vì gia đình chúng ta có giá trị hơn người khác xét về mặt khách quan, nhưng là do mối quan hệ đặc biệt mà chúng ta có với họ.”
Ngài nói tiếp : “Tương tự như vậy, lòng yêu nước là sự nhìn nhận về một món nợ biết ơn mà chúng ta mang đối với đất nước mình — một món nợ của lòng biết ơn. Đó không phải là lời khẳng định rằng quốc gia của chúng ta ưu việt hơn mọi quốc gia khác trên trái đất. Đó là lời khẳng định rằng đất nước này, với tất cả những khiếm khuyết của mình, chính là nơi mà Thiên Chúa đã chọn để ban cho chúng ta sự sống, ngôn ngữ, tự do cùng vô vàn những món quà bình thường vốn làm cho mọi điều trong cuộc sống của chúng ta trở nên khả thi.”
Đối với Đức TGM Coakley, đức tính này áp dụng cho “mọi người thuộc mọi quốc gia”, và ngài cũng trích dẫn Sách Giáo lý Hội Thánh Công giáo: “Lòng yêu mến và sự phục vụ đất nước bắt nguồn từ bổn phận biết ơn và thuộc về trật tự của đức ái.”
Lòng yêu nước của người Công giáo
Đức Tổng Giám mục cho biết, theo quan điểm Công giáo đúng đắn, lòng yêu nước không phải là sự "tuân phục mù quáng" hay "thứ tự hào mang tính bộ lạc", mà đúng hơn là "lòng biết ơn", vốn là "cùng một đức tính cần phải thôi thúc người con đối với người mẹ đã nuôi nấng mình".
Đức Tổng Giám mục Coakley nói thêm : "Giáo hội chưa bao giờ yêu cầu chúng ta yêu đất nước thay vì yêu mên Thiên Chúa, hay yêu đất nước hơn cả yêu chân lý. Giáo hội chỉ đơn thuần công nhận điều mà hầu hết mọi người đều đã biết: rằng chúng ta mang một món nợ thực sự đối với nơi đã ban cho mình sự sống, và việc phớt lờ món nợ này chính là một hình thức vô ơn."
Chủ tịch Hội đồng Giám mục Hoa Kỳ nói rằng hầu hết mọi người “không chọn đất nước của mình”, cũng như họ không chọn cha mẹ mình, nhưng “đất nước của chúng ta đã định hình rất nhiều việc chúng ta là ai” dù tốt hay xấu, và “tất cả điều này không phải là ngẫu nhiên” nhưng là “sự quan phòng của Thiên Chúa”.
Đức TGM Coakley nói tiếp : “Cha chúng ta ở trên Trời đã đặt mỗi chúng ta vào thời điểm này, trong hoàn cảnh này và ở nơi mà chúng ta đang ở đây vì một lý do nào đó. Việc chúng ta yêu mến đất nước và mong muốn đất nước trở nên công bằng và hoàn hảo hơn không chỉ đơn thuần là tình cảm. Đó là sự tham gia vào kế hoạch quan phòng của Thiên Chúa dành cho cuộc đời chúng ta và cuộc đời của những người sẽ đến sau chúng ta.”
Lòng yêu nước đối lại chủ nghĩa dân tộc
Đối với Đức cha Chủ tịch HĐGM Hoa Kỳ, "một tình yêu đối với đất nước có thể đi chệch hướng và đi chệch hướng một cách tai hại". Theo ngài, lòng yêu nước "không giống với chủ nghĩa dân tộc".
Ngài nói : “Lòng yêu nước, như Hội Hiệp sĩ Columbus luôn hiểu, không phải là việc tán thành một cách thiếu phản biện mọi hành động trong lịch sử đất nước, bao biện cho những bất công, hay coi quyền lực và uy tín quốc gia là những mục đích tự thân. Trái lại, chủ nghĩa dân tộc có xu hướng nâng tầm quốc gia lên vị thế của một thần tượng, điều gì đó đòi hỏi lòng trung thành tuyệt đối và vô điều kiện, điều vốn chỉ duy thuộc về Thiên Chúa. Nó không chấp nhận sự chỉnh sửa. Nó bác bỏ mọi ý kiến cho rằng quốc gia có thể phạm sai lầm.”
Ngài nói tiếp : “Ngược lại, lòng yêu nước giống như tình yêu của một người con tốt lành dành cho mẹ mình. Họ tôn kính mẹ. Họ bảo vệ mẹ. Họ biết ơn mẹ. Và chính vì yêu thương mẹ, họ cũng nói cho mẹ mình biết sự thật khi mẹ mình lầm đường lạc lối, đồng thời nỗ lực giúp mẹ mình trở thành người nữ mà Thiên Chúa mong muốn mẹ mình trở thành.”
Đối với Đức TGM Coakley, một người yêu nước có thể “đau buồn vì những tội lỗi của đất nước mình mà không ngừng yêu thương đất nước mình”, điều vốn “thường là dấu hiệu rõ ràng nhất cho thấy tình yêu là có thật”. Ngài nói rằng lòng yêu nước và lương tâm Kitô giáo “không bao giờ được coi là kẻ thù của nhau”.
Đức Cha khẳng định : “Tình yêu đất nước nên thúc đẩy chúng ta hướng tới hòa bình, hướng tới công lý cho người nghèo và những người dễ bị tổn thương, và hướng tới loại tình bạn công dân vốn luôn khó duy trì hơn so với sự thờ ơ hoặc chủ nghĩa bè phái, vốn ngày nay thường mang hình thức của óc đảng phái cực đoan”.
Cụ thể, đối với Đức cha Coakley, điều này có nghĩa là bỏ phiếu với một lương tâm được đào tạo đúng đắn, dấn thân cách nhã nhặn, và quan tâm giúp đỡ những người xung quanh. Ngài cho biết, đối với một số người, điều đó còn đồng nghĩa với việc “chấp nhận hiểm nguy đến tính mạng trong bộ quân phục của đất nước”.
Đức Tổng Giám mục cảnh báo rằng lòng yêu nước đôi khi bị xem nhẹ hoặc bị đối xử với thái độ hoài nghi, đồng thời khuyến khích người Công giáo vun đắp lòng yêu nước đúng đắn cho con cháu mình.
Ngài nhấn mạnh : “Chúng ta được mời gọi yêu mến đất nước mình. Hãy tôn kính đất nước như cách bạn tôn kính cha mẹ, với lòng biết ơn, lòng trung thành và sự trung thực, vốn không bao giờ nhầm lẫn giữa sự nịnh hót và tình yêu thương. Hãy đặt Thiên Chúa lên trên hết và để lòng yêu nước của bạn bắt nguồn từ ưu tiên đó, thay vì cạnh tranh với nó.”
Lòng yêu nước là một trong bốn trụ cột của Hội Hiệp sĩ Columbus, cùng với ba trụ cột khác là lòng bác ái, sự hiệp nhất và tình huynh đệ.
Tý Linh
(theo Tyler Arnold, EWTN News)
