Trong Sứ điệp cho Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Công trình Tạo dựng lần thứ 11, sẽ được cử hành vào ngày 1/9/2026, Đức Thánh Cha nhấn mạnh rằng "nguyên nhân sâu xa của các cuộc xung đột và sự khai thác công trình tạo dựng có nguồn gốc trong cuộc khủng hoảng về luân lý và văn hóa, vốn đặc trưng bởi việc đánh mất ý thức về giới hạn, bởi lòng ham muốn thống trị, bởi sự theo đuổi lợi nhuận trước mắt và việc không nhận ra phẩm giá do Thiên Chúa ban cho mỗi nhân vị." Ngài cảnh báo rằng chiến tranh gây ra những hậu quả tàn phá vượt xa phạm vi chiến trường, đồng thời kêu gọi hướng đến "con đường hoán cải sinh thái đích thực, trong đó những hiệu quả từ cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu Kitô được biểu lộ trong mối tương quan của chúng ta với thế giới xung quanh (x. Phanxicô, Laudato si’, số 217). Vì thế, hòa bình bắt đầu từ trong tâm hồn, rồi lan tỏa ra các mối quan hệ, các cộng đồng và toàn thế giới".
Dưới đây là Sứ điệp của Đức Thánh Cha :
“Họ sẽ đúc gươm đao thành cuốc thành cày,
rèn giáo mác nên liềm nên hái” (Is 2,4).
Anh chị em thân mến,
Chúa Giêsu Kitô đã đến để chúng ta được sống và sống dồi dào (x. Ga 10,10). Món quà sự sống này nằm ngay trọng tâm sứ mạng môn đệ và ơn gọi chung của chúng ta là xây dựng một nền văn minh tình yêu. Khi cử hành Ngày Thế giới Cầu nguyện cho việc Chăm sóc Công trình tạo dựng này, một lần nữa chúng ta được mời gọi chiêm ngắm món quà sự sống và trân trọng trái đất, nơi hỗ trợ sự sống, bởi vì đó là những phương thế cụ thể để tôn vinh Đấng Tạo Hóa của chúng ta.
Ngày nay, chúng ta là chứng nhân của rất nhiều cuộc khủng hoảng và nỗi thống khổ to lớn của con người. Đồng thời, sự phá vỡ thế cân bằng hài hòa của công trình tạo dựng dường như đang gia tốc. Những hiện tượng này không phải là không có mối tương quan với nhau; chúng có cùng một tiếng gọi duy nhất cần được chữa lành và hòa bình, vang lên từ một thế giới đang tổn thương.
Thiên Chúa của sự sống, Đấng được mặc khải nơi Đức Giêsu Kitô, ban tặng một sự bình an mà thế gian không thể mang lại: "Thầy để lại bình an cho anh em; Thầy ban cho anh em bình an của Thầy" (Ga 14,27). Sự bình an này không hề hời hợt hay chóng qua; nó tuôn chảy từ tình yêu vĩnh cửu của Chúa Kitô và sự quan tâm của Người dành cho mỗi con người.
Tuy nhiên, lời hứa về hòa bình này lại hoàn toàn tương phản với những thực tại mà chúng ta đang đối mặt ở nhiều nơi trên thế giới. Ngôn sứ Isaia đã nói về một thời đại mà các dân tộc sẽ "đúc gươm đao thành cuốc thành cày" (Is 2,4), qua đó biến những thứ hủy hoại sự sống thành những công cụ gìn giữ sự sống. Nhưng ngày nay, chúng ta lại thường xuyên chứng kiến điều hoàn toàn trái ngược, khi các nỗ lực vẫn tiếp tục hướng về bạo lực và chiến tranh.
Chiến tranh để lại những vết thương vượt xa khỏi phạm vi chiến trường. Nó cướp đi sinh mạng, chia cắt các gia đình và buộc hàng triệu người phải rời bỏ nhà cửa, qua đó làm gia tăng nỗi sợ hãi, sự bất công và chia rẽ (xem Gaudium et Spes, các số 77–82). Chiến tranh cũng để lại những hậu quả tàn phá về mặt xã hội và sinh thái kéo dài qua nhiều thế hệ. Hơn nữa, mối tương tác giữa xung đột vũ trang và tình trạng suy thoái môi trường thường tạo ra một vòng luẩn quẩn vốn phá hủy hệ sinh thái, làm ô nhiễm các nguồn tài nguyên thiết yếu như không khí và nước, đồng thời đe dọa an ninh lương thực. Điều này thúc đẩy nghèo đói, bất bình đẳng và những căng thẳng xã hội mới, có thể dẫn đến sự bùng phát của các cuộc xung đột mới.
Hơn nữa, chiến tranh gây ra những vết thương làm tổn hại chính kết cấu của sự sống, không chỉ gây hại cho các cá nhân và cộng đồng, mà còn cho mạng lưới các mối quan hệ rộng lớn hơn của họ với đại gia đình nhân loại, cũng như cho sự hài hòa với công trình tạo dựng. Chiến tranh bộc lộ một sự thất bại sâu xa hơn trong việc sống theo hình ảnh và giống như Thiên Chúa, trong việc tôn trọng sự sống và chăm sóc trái đất được giao phó cho chúng ta. Đây không chỉ là một thất bại về mặt chính trị, mà còn là thất bại về mặt luân lý và tâm linh. Bắt nguồn từ những ham muốn lệch lạc cùng sự lạm dụng tự do và quyền lực của con người, chiến tranh trở thành một phản chứng đối với với Tin Mừng hòa bình.
Những cuộc khủng hoảng kể trên không chỉ đòi hỏi ý thức trách nhiệm, nhưng còn cả sự hoán cải tâm hồn, vốn trổ sinh hoa trái nơi lòng trung thành sâu xa hơn với Thiên Chúa, nơi tình yêu thương tha nhân và sự tôn trọng đối với món quà công trình sáng tạo. Quả thực, những bất hòa mà chúng ta chứng kiến trên thế giới, như bạo lực, bất công và sự suy thoái sinh thái, không chỉ là hệ quả của các hệ thống hay cơ cấu khiếm khuyết; chúng còn là “triệu chứng của sự chia rẽ sâu xa bắt nguồn từ chính nhân tính” (x. Gaudium et Spes, số 10). Quả thế, trái tim con người là nơi diễn ra những cuộc đấu tranh nội tâm sâu xa nhất và cũng là nơi bộc lộ thân phận sa ngã của chúng ta. Nó không chỉ là trụ sở của cảm xúc, mà còn là trung tâm của con người - nơi hội tụ của lý trí, khát vọng, ý chí và lương tâm. Chính tại đó, chúng ta phải vật lộn với những ham muốn giằng xé trong lòng: giữa yêu thương và dửng dưng, giữa sự thật và ảo tưởng, giữa công lý và bất công (x. Gc 1,14–15). Do đó, những vết thương do chiến tranh và sự suy thoái của trái đất có mối liên hệ mật thiết với tình trạng của trái tim con người. Những xung đột đang giày vò nhân loại, xét trên nhiều phương diện, chính là sự biểu hiện ra bên ngoài của những bất hòa và chia rẽ nội tâm. Khi trái tim bị lệch lạc, các mối tương quan sẽ chịu đau khổ từ đó, và những cơ cấu mà chúng ta xây dựng cũng bắt đầu phản ánh sự rối loạn đó.
Đức Giáo hoàng Bênêđíctô XVI đã nhắc nhở chúng ta rằng "những sa mạc bên ngoài đang nhân rộng trong thế giới chúng ta vì những sa mạc nội tâm đã trở nên rất to lớn" (Bài giảng trong Thánh lễ khai mạc triều đại giáo hoàng, ngày 24 tháng 4 năm 2005). Điều này mời gọi chúng ta nhận ra rằng, một cách nào đó, những gì bị đổ vỡ xung quanh ta cũng chính là những gì đang đổ vỡ bên trong ta. Do đó, để xây dựng một xã hội hòa bình, chúng ta không chỉ cần cải tổ các cơ cấu, mà còn phải canh tân tâm hồn mình. Nguyên nhân sâu xa của các cuộc xung đột và sự khai thác công trình tạo dựng có nguồn gốc trong cuộc khủng hoảng về luân lý và văn hóa, vốn đặc trưng bởi việc đánh mất ý thức về giới hạn, bởi lòng ham muốn thống trị, bởi sự theo đuổi lợi nhuận trước mắt và việc không nhận ra phẩm giá do Thiên Chúa ban cho mỗi nhân vị.
Do đó, lời kêu gọi mang tính ngôn sứ về việc “đúc gươm giáo thành cuốc thành cày” (x. Is 2,4) không chỉ là một viễn cảnh dành cho các quốc gia, mà còn là lời mời gọi hướng tới mỗi cá nhân. Lời ấy mời gọi chúng ta biến đổi sự dữ thành sự sống. Tuy nhiên, sự biến đổi này không thể đạt được chỉ bằng những thay đổi bên ngoài. Nó đòi hỏi, qua sự cộng tác với ân sủng của Thiên Chúa, một cuộc hoán cải cá nhân và cộng đồng sâu xa hơn - một sự trở về với Thiên Chúa để tái tổ chức những khát vọng, chữa lành các vết thương và giúp chúng ta tăng trưởng trong nhân đức.
Không có sự biến đổi nội tâm này, hòa bình sẽ mãi mong manh và chóng qua. Nhưng ở đâu trái tim được đổi mới, những khả năng mới sẽ mở ra. Những gì từng phục vụ cho sự hủy hoại nay có thể được tái hướng đến vụ sự sống, hướng đến việc chăm lo cho người nghèo, nuôi dưỡng người đói và bảo vệ công trình tạo dựng. Đây chính là con đường hoán cải sinh thái đích thực, trong đó những hiệu quả từ cuộc gặp gỡ với Chúa Giêsu Kitô được biểu lộ trong mối tương quan của chúng ta với thế giới xung quanh (x. Phanxicô, Laudato si’, số 217). Vì thế, hòa bình bắt đầu từ trong tâm hồn, rồi lan tỏa ra các mối quan hệ, các cộng đồng và toàn thế giới.
Dù phải đối mặt với những thách thức to lớn, nhưng chúng ta không bị Thiên Chúa tước đi những phương thế để chữa lành và biến đổi. Thay vì vũ khí chiến tranh, Thiên Chúa của sự bình an ban cho chúng ta sức mạnh chữa lành, hòa giải và xây dựng một nền văn minh của tình yêu. Vì thế, chúng ta được mời gọi gìn giữ rất nhiều "hệ sinh thái" đã được giao phó cho mình: hệ sinh thái của công trình tạo dựng, của các mối tương quan nhân loại, và của chính trái tim con người.
Chúng ta hãy hình dung một thế giới trong đó những năng lượng hiện đang dành cho chiến tranh được chuyển hướng sang công cuộc phát triển con người toàn diện, cuộc chiến chống đói nghèo, việc bảo vệ phẩm giá con người và sự hòa giải giữa các dân tộc đang bị chia rẽ. Một tầm nhìn như vậy phản ánh niềm tin vào sự quang lâm của Nước Thiên Chúa.
Những công cụ đích thực để xây dựng hòa bình không phải là vũ khí hủy diệt, nhưng là sự thật, đối thoại, kiên nhẫn, lòng nhân từ, công lý, lòng thương xót, sự thấu hiểu, sự tử tế và tình yêu. Những giá trị này nảy sinh từ những tâm hồn được Tin Mừng uốn nắn và được ân sủng của Thiên Chúa nâng đỡ. Chỉ những phẩm chất này mới có sức mạnh biến đổi các cá nhân, canh tân cộng đồng và băng bó những vết thương của thế giới chúng ta.
Anh chị em thân mến, con đường đang mở ra phía trước chúng ta thật rõ ràng, dù chẳng hề dễ dàng. Chúng ta được mời gọi để tâm hồn mình được đổi mới, hầu có thể tìm kiếm hòa bình và chăm sóc công trình tạo dựng. Thánh Kinh mời gọi chúng ta hãy canh chừng tâm hồn mình, vì mọi hành động của chúng ta đều bắt nguồn từ đó (x. Châm Ngôn 4,23).
Nếu chúng ta dấn thân vào công việc này với lòng khiêm tốn và đức tin, chúng ta sẽ trở thành những cộng tác viên trong công trình canh tân của Thiên Chúa. Chúng ta sẽ bước đi, chậm rãi nhưng chắc chắn, từ sa mạc đến vườn hoa, từ sự chia rẽ đến sự hiệp thông, và từ bạo lực đến hòa bình.
Nguyện xin Chúa ban cho chúng ta lòng can đảm bước theo con đường này, để ngay trong thời đại chúng ta, gươm giáo thực sự được đúc thành cuốc thành cày, lời hứa của Tin Mừng được bén rễ sâu hơn trong thế giới, và hòa bình của Chúa Kitô ngự trị trên toàn thể công trình tạo dựng.
Vatican, ngày 15 tháng 8 năm 2026, Lễ Đức Mẹ Hồn Xác Lên Trời.
LÊÔ XIV, Mục tử của các mục tử
------------------------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : vatican.va)
