Vatican đã tổ chức một cuộc họp báo nhân dịp kết thúc hội nghị “Mười năm sau Amoris Laetitia: Loan báo Tin Mừng cùng với các gia đình ngày nay”, do Đức Giáo hoàng triệu tập nhằm kỷ niệm mười năm ban hành Tông huấn này.
Cuộc gặp gỡ với chủ đề “Mười năm sau Amoris laetitia: Loan báo Tin Mừng cùng với các gia đình ngày nay” đã khép lại tại Vatican vào thứ Tư, ngày 14/10.
Cuộc gặp gỡ quy tụ các chủ tịch các Hội đồng Giám mục, những người đứng đầu các Giáo hội Đông phương, các cặp vợ chồng cùng các chuyên gia để cùng suy tư về cách thức Giáo hội có thể đồng hành tốt hơn với các gia đình trong thời đại ngày nay.
Đức Thánh Cha đã tham dự phiên họp vào sáng thứ Hai, trước khi ngài trải qua ca phẫu thuật vào ngày 13/10.
Vào tối thứ Tư, Vatican đã công bố một lá thư mà Đức Thánh Cha gửi cho những người tham dự cuộc gặp. Trong thư, ngài cho biết sẽ xem xét các thành quả từ công việc và các cuộc thảo luận của họ, đồng thời sẽ đưa ra những suy tư của riêng mình vào thời điểm thích hợp.
Trong thư, Đức Giáo hoàng Lêô viết: “Tôi hy vọng rằng các gia đình sẽ luôn là những thành viên tích cực tham gia vào đời sống và sứ mạng của các Giáo hội địa phương, đồng thời giúp anh chị em phân định những con đường phía trước.”
Các diễn giả tham gia buổi họp báo vào buổi tối hôm đó gồm có: Đức Hồng y Luis Gerardo Cabrera Herrera, O.F.M., Tổng Giám mục giáo phận Guayaquil (Ecuador); Đức Tổng Giám mục Charles Jude Scicluna, Tổng Giám mục Malta; Linh mục Giáo sư Stanislaus Chu Ilo, giảng viên tại Đại học DePaul ở Chicago; Linh mục Giacomo Costa, Dòng Tên, cố vấn cho Ban Tổng Thư ký Thượng Hội đồng Giám mục, phụ trách về phương pháp luận; Đức ông Philippe Bordeyne, Viện trưởng Học vViện Thần học Giáo hoàng Gioan Phaolô II về Khoa học Hôn nhân và Gia đình, đồng thời là điều phối viên nhóm chuyên gia; và hai vợ chồng Solange Gregory Schila và Alisson Roberto Schila đến từ Brazil.
Đức Tổng Giám mục Scicluna: Đón nhận các gia đình như họ là, và dẫn đưa họ đến với Chúa Kitô
Đức Tổng Giám mục Scicluna bày tỏ lòng biết ơn về trải nghiệm này. Ngài cho biết mình sẽ trở về Malta vào ngày hôm sau với tâm thế trân trọng cơ hội được lắng nghe nhiều anh em Giám mục, cũng như các gia đình và giáo dân đã tham gia sự kiện. Ngài cũng gửi lời cảm ơn đến Đức Giáo hoàng vì đã triệu tập cuộc gặp gỡ này.
Đức Tổng Giám mục chia sẻ : "Điều mà tôi cũng mang theo mình từ cuộc gặp gỡ này là một cam kết đổi mới trong việc đặt gia đình vào trọng tâm sứ mạng mục vụ của Giáo hội."
Khi suy tư về Tông huấn được công bố cách đây mười năm, Đức Tổng Giám mục Scicluna cho biết Amoris laetitia "đã khơi gợi lời mời gọi hoán cải mục vụ, thúc đẩy thái độ lắng nghe các gia đình trước khi đánh giá, đồng thời biết phân định các hoàn cảnh với một trái tim rộng mở."
Ngài cho biết văn kiện này còn thúc đẩy một thái độ "tìm kiếm ý muốn của Thiên Chúa, đồng thời tạo điều kiện cho cuộc gặp gỡ với lòng thương xót của Thiên Chúa, đón nhận mọi người, gặp gỡ họ ngay tại nơi họ là và dẫn đưa họ đến với Chúa Giêsu ,Đấng Cứu Độ".
Đức TGM gọi đây là "kho tàng" mà Tông huấn Amoris laetitia đã mang lại cho Giáo hội, đồng thời nói thêm rằng, dù đã mười năm trôi qua, đây vẫn là một văn kiện đầy mới mẻ, rất cần được khám phá lại.
Ngài nhấn mạnh: "Trong một thế giới đang dần bị bao phủ bởi robot, sự vô danh và nỗi cô độc, tôi cho rằng gia đình đóng một vai trò mang tính ngôn sứ, không chỉ đối với xã hội mà còn đối với tương lai của nhân loại".
Tổng quan về các cuộc thảo luận gần đây
Cha Giacomo Costa mở đầu buổi họp báo bằng cách mô tả bầu không khí trong những ngày thảo luận vừa qua, vốn diễn ra trong sự gần gũi về mặt tinh thần với Đức Giáo hoàng sau ca phẫu thuật của ngài. Cha cũng chia sẻ về lòng biết ơn của các tham dự viên đối với lá thư mà Đức Giáo hoàng đã gửi cho họ.
Cha mô tả công việc tại cuộc gặp gỡ này là “căng thẳng” nhưng mang tính xây dựng, đặc biệt là trong việc trao đổi các quan điểm khác nhau.
Ngài lưu ý rằng một trong những chủ đề được đề cập là tầm quan trọng của việc cung cấp sự hỗ trợ về mặt tinh thần lẫn thực tiễn trong các tình huống bạo hành và ngược đãi gia đình; đồng thời nhắc lại rằng những người tham gia nhấn mạnh sự hỗ trợ này phải được thực hiện một cách “kịp thời”, trong đó đặc biệt chú trọng đến việc bảo vệ trẻ em và những người dễ bị tổn thương.
Ngài cho biết thêm, các tham dự viên cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải giảm bớt sự kỳ thị thường nảy sinh khi một cá nhân tìm kiếm sự giúp đỡ trong lúc khó khăn, đồng thời lưu ý đến vai trò quan trọng mà gia đình cần đảm nhận trong quá trình đào tạo các linh mục.
Tiếp đó, cha Costa giải thích rằng phần cuối của cuộc họp dành cho việc trình bày bản báo cáo tổng hợp, theo sau là các phiên thảo luận, trước tiên là trong các nhóm nhỏ, rồi đến phiên họp toàn thể.
Ngài nhận xét rằng bản báo cáo được nhìn nhận là phản ánh trung thực các cuộc thảo luận, mặc dù cũng có một số ý kiến đóng góp mang tính xây dựng nhằm nhấn mạnh hơn nữa “chiều kích sứ mạng” của văn kiện này.
Cuối cùng, Đức Hồng y Kevin Joseph Farrell, Tổng trưởng Bộ Giáo dân, Gia đình và Sự sống, đã kết thúc cuộc họp bằng việc nhấn mạnh tầm quan trọng của việc đánh giá và đón nhận giáo huấn trong tông huấn Amoris laetitia.
Văn kiện Tổng hợp
Khi trình bày các chủ đề chính trong bản báo cáo tổng hợp của cuộc họp, Đức ông Philippe Bordeyne giải thích rằng các cuộc thảo luận bắt đầu bằng việc lắng nghe, dẫn đến sự suy ngẫm chung về những vấn đề đã nảy sinh.
Ngài cho biết, một trong những điểm đồng thuận rõ ràng nhất là "nhịp độ thay đổi ngày càng nhanh" đang tác động đến các gia đình, hôn nhân và những phong tục liên quan tại các quốc gia trên khắp thế giới trong mười năm qua.
Ngài lưu ý rằng một trong những chủ đề đầu tiên được đề cập đến là sự mong manh, một khái niệm trọng tâm trong tông huấn Amoris laetitia và cũng là trọng tâm của Chương Tám trong văn kiện này.
Một khía cạnh khác được đưa ra suy ngẫm là những thay đổi về mặt xã hội, kinh tế cùng tác động của chúng đối với các gia đình. Để ứng phó với những biến đổi này, Đức ông Bordeyne nhấn mạnh rằng Giáo hội dựa vào Học thuyết Xã hội của mình, một học thuyết mà Đức Giáo hoàng Lêô XIII từng mô tả không phải như một “chiếc đũa thần”, mà là một “truyền thống sống động, chuẩn bị cho chúng ta tìm ra những lời giải đáp mới cho các vấn đề mới”.
Các cuộc thảo luận diễn ra với nhận thức rằng Giáo hội được mời gọi dấn thân vào những thay đổi và sự phát triển của con người, bao gồm cả các vấn đề liên quan đến đời sống hôn nhân và tính dục. Theo ngài, điều này đòi hỏi một “cái nhìn sáng suốt” về thực tại; một thực tại dù đang phải đối mặt với nhiều thách thức từ những biến đổi không ngừng, nhưng vẫn luôn tràn đầy hy vọng.
Các cuộc thảo luận cũng nhấn mạnh sự cần thiết phải thúc đẩy sự gần gũi và tinh thần “học hỏi lẫn nhau” giữa các gia đình và Giáo hội, hai thực tại mà theo các tham dự viên, là “giống nhau”. Họ khẳng định rằng nhiệm vụ chính của các mục tử không phải là phán xét các gia đình, mà là lắng nghe họ.
Những bước đi nhỏ
Để minh họa, Đức ông Bordeyne kể lại trường hợp một linh mục từng không thể giải quyết vấn đề của một gia đình đang gặp khó khăn vì các thành viên sử dụng điện thoại di động quá nhiều trong các bữa ăn. Tuy nhiên, việc lắng nghe đã thay đổi cách mà sự khó khăn được tiếp cận.
Ngài cho biết khi gia đình nọ quay lại gặp vị linh mục vài ngày sau đó, họ đã nói với ngài rằng: “Chúng con vẫn gặp vấn đề cũ, nhưng chúng con đang cố gắng sống với nó một cách nhẹ nhàng hơn”.
Các cuộc thảo luận cũng đề cập đến những vấn đề được nhìn nhận khác nhau tùy theo từng khu vực trên thế giới, chẳng hạn như việc các cặp đôi sống chung với nhau. Đức ông Bordeyne chia sẻ: “Khi hai người trẻ quyết định kết hôn, họ trở thành, trong thế hệ của chính họ, những nhân tố thúc đẩy sự chuyển đổi của thời đại mình”.
Đức Hồng y Herrera: Chúng ta phải đồng hành cùng các gia đình
Dựa trên những thảo luận diễn ra tại Vatican trong những ngày gần đây, Đức Hồng y Luis Gerardo Cabrera Herrera đã nêu bật bốn đặc điểm của đời sống gia đình: cầu nguyện, hiệp thông, đào tạo và sứ mạng.
Đức Hồng y, Tổng Giám mục giáo phận Guayaquil, nhấn mạnh rằng sợi chỉ xuyên suốt chính là sự đồng hành. Điều này cần được thúc đẩy không chỉ trong môi trường làm việc của mỗi cá nhân, mà còn vì lợi ích của toàn thể Giáo hội.
Ý tưởng này cũng được phản ánh qua lời chia sẻ của ông bà Solange Gregory Schila và Alisson Roberto Schila. Họ kể lại rằng, cách tiếp cận chú trọng không chỉ vào những điểm yếu hay khó khăn của các gia đình, mà còn vào cả những nguồn lực và thế mạnh của họ, đã giúp họ cảm nhận sâu sắc hơn về “ý thức thuộc về Giáo hội”.
Giáo sư Stanislaus Chu Ilo, giáo sư nghiên cứu tại Trung tâm đạo Công giáo trên Thế giới và Thần học Liên văn hóa thuộc Đại học DePaul ở Chicago, đã chia sẻ với Vatican News những cảm nhận chính của ông sau cuộc gặp gỡ.
“Điều tôi mang theo khi trở về chính là niềm vui khi thuộc về một Giáo hội biết quan tâm đến những vết thương và sự đổ vỡ trong cuộc đời con người. Không phải theo cách cố gắng che đậy hay tìm giải pháp nhanh chóng để giải quyết chúng. Tôi nhận thấy cuộc gặp gỡ này giúp tôi hiểu rằng chúng ta cần dành nhiều thời gian hơn để ở lại cùng những vết thương đó. Đôi khi, người ta mong muốn có một giải pháp tức thì, nhưng ở đây, tôi thấy một Giáo hội chọn cách ở lại cùng những vết thương, chạm vào chúng, giống như thánh Tôma đã chạm vào cạnh sườn bị thương của Chúa Giêsu, và từ đó, một sự biến đổi đã diễn ra.”
Ông cũng nhấn mạnh tầm quan trọng của việc nhận ra rằng mỗi người đều có một câu chuyện riêng, đồng thời cần đồng hành cùng họ trong bất kỳ hoàn cảnh nào mà họ đang trải qua.
Những gợi ý về việc đồng hành cùng các gia đình khi họ cảm thấy mong manh
Khi được hỏi làm thế nào để hiện thực hóa công việc đồng hành này, Giáo sư Chu Ilo đã đưa ra một số khuyến nghị.
“Trước hết, mỗi giáo xứ và mỗi giáo phận đều nên có một sứ vụ về hôn nhân và gia đình. Vị Giám mục đến từ Philippines đã chia sẻ với chúng tôi về các trạm truyền giáo. Bạn biết đấy, đôi khi trong Giáo hội, người ta cứ ngồi chờ đợi mọi người tìm đến. Nhưng giờ đây, chính Giáo hội phải chủ động tìm đến các gia đình, tìm đến những vùng ngoại vi của cuộc sống, thay vì đợi đến khi họ rơi vào khủng hoảng rồi mới tìm đến Giáo hội để tìm giải pháp. Đó là một Giáo hội đồng hành.”
Ông nói thêm : “Và sự đồng hành đòi hỏi chúng ta phải sát cánh cùng mọi người trong mọi giai đoạn cuộc đời họ. Đó chính là điều mà Đức Giáo hoàng Lêô đã yêu cầu chúng tôi thực hiện khi bắt đầu phiên họp này.”
Giáo sư Chu Ilo nhắc lại rằng Đức Giáo hoàng Lêô đã đặt câu hỏi cho những người tham dự: “Mọi người sẽ tìm thấy loại Giáo hội nào khi họ cảm thấy mong manh?”
Ông nói : “Tôi nghĩ chính là loại Giáo hội đó mà tôi đã thấy trong những ngày qua,” tức là “một Giáo hội ở lại với những vết thương của con người.”
Tý Linh
(theo Deborah Castellano Lubov và Edoardo Giribaldi, Vatican News)
