Câu chuyện về một phong trào giáo dân tại Indonesia nhận ra rằng việc tái thiết Giáo hội bắt đầu từ việc tái thiết những tâm hồn.
Hơn mười năm trước, Albertus Gregory Tan, nay đã 36 tuổi, chưa bao giờ hình dung rằng một trong những khoảnh khắc mang tính bước ngoặt của cuộc đời mình lại đến từ tờ một đô la Mỹ nằm gọn trong một chiếc phong bì bình thường. Sinh ra tại Jakarta vào ngày 8 tháng 4 năm 1990, người giáo dân Công giáo trẻ tuổi này từng có lúc muốn từ bỏ một sứ mạng dường như bất khả thi. Trước những hạn chế về nguồn lực và vô vàn trở ngại chồng chất, anh đã tự hỏi liệu Thiên Chúa có thực sự đang kêu gọi mình tiếp tục hay không. Và rồi, một lá thư bất ngờ đã đến.
Bên trong chỉ có một đô la cùng một lời nhắn khích lệ ngắn gọn. Về mặt tài chính, nó chẳng thay đổi được gì. Nhưng về mặt tinh thần, nó đã thay đổi tất cả.
Gregory nhớ lại : "Tôi cảm thấy như Chúa đang bảo mình: 'Hãy cứ tiếp tục tiến bước'."
Hành động hào phóng nhỏ bé ấy đã trở thành ngọn lửa khởi đầu cho một phong trào chạm đến cuộc sống của hàng ngàn người trên khắp Indonesia.
Ngày nay, quỹ Vinea Dei (Vườn nho của Chúa) do ông sáng lập, cùng với nền tảng gây quỹ trực tuyến Jala Kasih, đã góp phần xây dựng 219 nhà thờ và nhà nguyện tại một số cộng đồng Công giáo hẻo lánh nhất đất nước. Tuy nhiên, Gregory khẳng định rằng thành tựu lớn nhất không nằm ở gạch đá, bê tông hay những con số thống kê ấn tượng.
Anh chia sẻ : "Các công trình chỉ là kết quả hữu hình,. Sứ mạng thực sự là xây dựng con người - mang lại niềm hy vọng, củng cố đức tin và nhắc nhở những người ở bên lề xã hội rằng họ không hề bị lãng quên."
Xây dựng lại còn hơn cả những ngôi nhà thờ
Khi Gregory lần đầu cảm thấy được thôi thúc xây dựng lại Giáo hội, anh đã hiểu lời kêu gọi này theo nghĩa đen.
Anh nghĩ rằng điều đó có nghĩa là xây dựng các ngôi nhà thờ tại những nơi mà các cộng đoàn Công giáo hầu như không có hoặc hoàn toàn không có chỗ để quy tụ cho việc thờ phượng. Tuy nhiên, những năm tháng rong ruổi đến các ngôi làng vùng sâu vùng xa đã dần thay đổi cách nhìn nhận của anh.
Anh giải thích : "Giáo hội đã được tái thiết từ rất lâu trước khi viên đá đầu tiên được đặt xuống. Nó bắt đầu khi mọi người đồng hành cùng nhau, chia sẻ gánh nặng cho nhau và trở thành những chứng nhân cho tình yêu của Thiên Chúa."
Theo anh, mỗi dự án xây dựng cũng chính là một hành trình hoán cải. Người dân trong làng đóng góp bất cứ thứ gì họ có thể - từ công sức, vật liệu, lương thực cho đến những lời động viên khích lệ. Họ học cách hợp tác, vượt qua những khác biệt và khám phá lại sức mạnh của chính cộng đồng mình. Khi ngôi nhà thờ hoàn thành, một điều còn quan trọng hơn thế đã kịp hình thành: một cảm thức thuộc về rất mới mẻ.
Khám phá Chúa Kitô nơi vùng ngoại vi
Trong số nhiều nơi Gregory từng ghé thăm, có một ký ức vẫn luôn định hình cách anh nhìn nhận về sứ mạng.
Tại ngôi nhà thờ đầu tiên được Vinea Dei hỗ trợ thuộc giáo phận Sibolga, anh đã gặp những đứa trẻ đang vui vẻ hát thánh ca dù phải sống trong cảnh nghèo khó cùng cực.
Anh nhớ lại : "Các em chẳng có gì nhiều, vậy mà đức tin của các em lại tràn đầy."
Niềm vui của các em đã trở thành bài học mà anh không bao giờ quên: "Các em dạy tôi rằng tình yêu của Thiên Chúa không phụ thuộc vào của cải vật chất. Đôi khi, chính những người sở hữu ít nhất lại thể hiện đức tin lớn lao nhất."
Những kinh nghiệm như vậy đã thuyết phục ông rằng công cuộc loan báo Tin Mừng không bắt đầu bằng những chương trình quy mô, nhưng bằng sự hiện diện - đồng hành cùng mọi người, lắng nghe họ và để họ cảm nhận sự gần gũi của Thiên Chúa qua những hành động trắc ẩn bình thường.
Một Giáo hội nói ngôn ngữ của dân tộc mình
Chính niềm xác tín đó đã định hình cách tiếp cận của Vinea Dei đối với việc xây dựng nhà thờ. Thay vì áp đặt những thiết kế y hệt nhau, tổ chức này khuyến khích các cộng đồng địa phương thể hiện bản sắc văn hóa riêng của mình thông qua kiến trúc thánh đường.
Một ngôi nhà thờ mới hoàn thành gần đây tại Flores đã kết hợp phong cách kiến trúc truyền thống Mbaru Niang, qua đó phản ánh di sản của dân tộc Manggarai.
Đối với Gregory, đây không chỉ đơn thuần là một lựa chọn về kiến trúc. Anh chia sẻ: "Khi mọi người nhận thấy nét văn hóa của chính mình hiện diện trong Giáo hội, họ cũng nhận ra rằng Chúa Kitô đã hiện diện trong lịch sử, truyền thống và lối sống của họ."
Anh tin rằng việc hội nhập văn hóa giúp Tin Mừng bén rễ sâu hơn, bởi nó truyền tải thông điệp thông qua những biểu tượng mà người dân đã thấu hiểu và trân trọng.
Xây dựng một Giáo hội hiệp hành: Giáo dân dấn thân vào sứ mạng
Khi tổ chức đã trưởng thành, sứ mạng của tổ chức cũng được mở rộng ra ngoài phạm vi xây dựng nhà thờ.
Ngày nay, Vinea Dei còn trao học bổng và hỗ trợ giáo dục cho con em các gia đình Công giáo có hoàn cảnh khó khăn, với niềm tin rằng đầu tư cho thế hệ trẻ cũng là một cách xây dựng tương lai cho Giáo hội. Bản thân sáng kiến này được duy trì gần như hoàn toàn nhờ vào sự đóng góp của các giáo dân Công giáo.
Các doanh nhân, giáo viên, kế toán viên, sinh viên, nhân viên ngân hàng, người trẻ đang đi làm và cả những người đã nghỉ hưu - tất cả đều đóng góp tùy theo ân huệ riêng của mình. Nhiều người trong số họ chưa từng gặp gỡ nhau, nhưng lại gắn kết với nhau bởi cùng một mong muốn được phục vụ.
Đối với Gregory, đây chính là hình ảnh thực tế của một Giáo hội hiệp hành. "Mỗi người đều có một ơn gọi. Mỗi người đều có điều gì đó để đóng góp. Sứ mạng của Giáo hội thuộc về tất cả những ai đã lãnh nhận Bí tích Rửa tội."
Bắt đầu từ nơi bạn là
Hướng tới tương lai, Gregory hy vọng quỹ Vinea Dei có thể tiếp tục tiếp cận các cộng đồng vùng sâu vùng xa, đồng thời hỗ trợ những chủng sinh đang đứng trước nguy cơ phải gián đoạn quá trình đào tạo do khó khăn tài chính. Anh cũng ước mơ rằng một ngày nào đó, phong trào này sẽ vươn xa khỏi phạm vi Indonesia để phục vụ Giáo hội tại những nơi khác trên thế giới.
Tuy nhiên, thông điệp cuối cùng của anh lại đơn giản đến bất ngờ.
Đó không phải là lời kêu gọi quyên góp, nhưng là một lời mời gọi.
Gregory nói : "Chúng tôi không yêu cầu mọi người ủng hộ Jala Kasih. Hãy ủng hộ giáo xứ của chính bạn. Hãy giúp đỡ cộng đồng địa phương của bạn. Hãy đến thăm những người đang cô đơn. Hãy khích lệ những ai đang gặp khó khăn. Hãy bắt đầu từ những điều nhỏ bé."
"Thiên Chúa thường khởi đầu những sứ mạng vĩ đại qua những hành động yêu thương rất nhỏ bé."
Tý Linh
(theo Lm. Kasmir Nema, SVD – Jakarta, Vatican News)
