Trên chuyến bay trở về Rôma, Đức Thánh Cha Lêô XIV tái khẳng định rằng sứ mạng chính của ngài là rao giảng Tin Mừng cho mọi người. Ngài nói về hoàn cảnh khốn khổ của trẻ em là nạn nhân của chiến tranh ở Iran và Li Băng, lên án án tử hình và nhấn mạnh luật pháp quốc tế. Về vấn đề người di cư, ngài lên án sự ngược đãi đối với con người. Liên quan đến các cặp đôi đồng giới, ngài khẳng định rằng Tòa Thánh không chấp thuận nghi thức chúc lành chính thức được quyết định ở Đức.
“Chào buổi sáng mọi người, tôi hy vọng các bạn đều khỏe mạnh và sẵn sàng cho một chuyến đi mới. Hãy nạp lại năng lượng!” Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã kết thúc chuyến tông du dài ngày đến châu Phi và trên chuyến bay từ Malabo, điểm dừng chân cuối cùng ở Guinea Xích đạo, về Rôma, ngài đã trả lời câu hỏi của năm trong số khoảng 70 nhà báo đi cùng. Chiến tranh, đàm phán Mỹ-Iran, vấn đề di cư, án tử hình và việc chúc lành cho các cặp đôi đồng giới là một trong những chủ đề được thảo luận trong cuộc phỏng vấn, trước đó là những suy tư của Đức Giáo hoàng Lêô XIV về chuyến thăm châu Phi gần đây của ngài.
“Khi tôi đi đây đó, tôi nói nhân danh cá nhân mình, nhưng hôm nay, với tư cách là Giáo hoàng và Giám mục Rôma, đây trước hết là một chuyến tông du mục vụ để gặp gỡ dân Chúa, đồng hành cùng họ và hiểu biết họ. Thường thì mối quan tâm lại nghiêng về chính trị: ‘Đức Giáo hoàng nói gì về chủ đề này hay chủ đề kia? Tại sao ngài không chỉ trích chính phủ của quốc gia này hay quốc gia kia?’ Và chắc chắn có rất nhiều điều để nói. Tôi đã nói về công lý, và có những vấn đề về mặt này. Nhưng đó không phải là chủ đề chính: chuyến tông du này trên hết phải được hiểu là sự thể hiện khát vọng rao giảng Tin Mừng, chia sẻ sứ điệp của Chúa Giêsu Kitô, vốn là một cách thức để đến gần hơn với mọi người trong niềm vui, trong chiều sâu đức tin của họ, nhưng cũng trong nỗi đau khổ của họ. Khi đó, cần phải can thiệp hoặc tìm cách khuyến khích mọi người lãnh trách nhiệm trong cuộc sống của mình. Việc trò chuyện với các nguyên thủ quốc gia để khuyến khích thay đổi tư duy, cởi mở hơn trong việc suy ngẫm về công ích, và khả năng xem xét các vấn đề như phân phối của cải của một quốc gia cũng rất quan trọng. Trong các cuộc thảo luận, chúng tôi đã đề cập đến nhiều chủ đề khác nhau, nhưng trên hết, tôi rất vui mừng được gặp gỡ những người tràn đầy nhiệt huyết. Tôi rất hạnh phúc về chuyến tông du này, nhưng việc sống, đồng hành và trải nghiệm cùng người dân Guinea Xích đạo thực sự là một phúc lành, với những cơn mưa… Họ vui mừng vì cơn mưa hôm trước, nhưng trên hết, họ hạnh phúc khi được chia sẻ với Giáo hội toàn cầu những gì chúng tôi cử hành trong đức tin của mình”.
Ignazio Ingrao (Tg1 - Ý): Thưa Đức Thánh Cha, con cảm ơn ĐTC về chuyến đi này, rất phong phú trong các cuộc gặp gỡ, câu chuyện và những gương mặt. Tại cuộc gặp gỡ hòa bình ở Bamenda, Cameroon, ĐTC đã mô tả một thế giới bị đảo lộn, nơi một số ít bạo chúa đe dọa hủy diệt hành tinh. ĐTC nói, hòa bình không nên được tạo ra mà nên được chào đón. Các cuộc đàm phán liên quan đến xung đột ở Iran đang bế tắc, với những hậu quả nghiêm trọng đối với nền kinh tế toàn cầu. ĐTC có hy vọng về sự thay đổi chế độ ở Iran không, khi mà xã hội dân sự, bao gồm cả sinh viên, đã xuống đường trong những tháng gần đây, và cuộc chạy đua vũ trang hạt nhân đang gây ra mối lo ngại quốc tế? ĐTC có lời kêu gọi nào đối với Hoa Kỳ, Iran và Israel để phá vỡ thế bế tắc và chấm dứt leo thang xung đột? Liệu NATO và châu Âu có nên can thiệp nhiều hơn không?
Đức Lêô XIV: Tôi muốn bắt đầu bằng cách nói rằng chúng ta phải thúc đẩy một thái độ mới và một nền văn hóa hòa bình. Quá thường xuyên, đối diện với một số hoàn cảnh, phản xạ đầu tiên của chúng ta là dùng đến bạo lực, chiến tranh, tấn công. Những gì chúng ta đã ghi nhận, đó là cái chết của rất nhiều người vô tội. Tôi vừa đọc một bức thư từ gia đình của những đứa trẻ đã chết trong ngày đầu tiên của cuộc tấn công. Họ gợi lên sự mất mát những đứa con của họ, những người đã chết vào ngày hôm đó. Vấn đề không phải là biết liệu chế độ có thay đổi hay không; vấn đề cần biết là làm thế nào để thúc đẩy các giá trị chúng ta tin tưởng, mà không gây ra cái chết cho quá nhiều người vô tội. Vấn đề Iran rõ ràng là rất phức tạp. Ngay cả các cuộc đàm phán đang diễn ra - một ngày Iran nói có và Hoa Kỳ nói không, và ngược lại - chúng ta không biết chúng sẽ dẫn đến đâu. Một hoàn cảnh hỗn loạn đã được tạo ra, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến nền kinh tế toàn cầu, và toàn bộ dân số vô tội ở Iran đang phải chịu đau khổ từ cuộc chiến này. Vì vậy, liên quan đến việc ủng hộ hay chống lại sự thay đổi chế độ: rất khó để biết chế độ nào đang tồn tại hiện nay, sau những ngày đầu tiên của các cuộc tấn công của Israel và Mỹ chống lại Iran. Tôi muốn khuyến khích việc tiếp tục đối thoại vì hòa bình; các bên nỗ lực thúc đẩy hòa bình, ngăn chặn nguy cơ chiến tranh và luật pháp quốc tế cần được tôn trọng. Việc bảo vệ những người vô tội là rất quan trọng, đó đã là trường hợp ở nhiều nơi. Tôi nhớ bức ảnh một đứa trẻ Hồi giáo, trong chuyến thăm Li Băng của tôi, đang đứng đợi với tấm biển ghi "Chào mừng Đức Giáo hoàng Lêô", và đã bị giết trong giai đoạn cuối cùng của cuộc chiến này. Có rất nhiều hoàn cảnh bi thảm của con người, và tôi nghĩ chúng ta cần phải suy ngẫm về chúng. Với tư cách là Giáo hội - tôi nhắc lại – với tư cách là mục tử, tôi không thể ủng hộ chiến tranh. Và tôi muốn khuyến khích mọi người nỗ lực tìm kiếm những giải pháp xuất phát từ một nền văn hóa hòa bình, chứ không phải từ hận thù và chia rẽ.
Eva Fernández (Radio Cope - Tây Ban Nha): Chúng ta đang rời khỏi một lục địa nơi nhiều người mong muốn, mơ ước được đến châu Âu. Chuyến tông du tiếp theo của ngài sẽ đưa ngài đến Tây Ban Nha, nơi vấn đề di cư chiếm một chỗ quan trọng, đặc biệt là ở quần đảo Canary. Ngài biết rằng chủ đề di cư ở Tây Ban Nha gây ra những cuộc tranh luận gay gắt và sự phân cực mạnh mẽ; ngay cả giữa người Công giáo, cũng không có lập trường rõ ràng. Chúng ta có thể nói gì với người Tây Ban Nha, và đặc biệt là người Công giáo, về vấn đề nhập cư? Tiếp đến, con xin được phép hỏi: chuyến đi tiếp theo của ngài sẽ đến Tây Ban Nha, nhưng chúng con biết rằng ngài có mong muốn, có ý định đến Peru và có lẽ cả Argentina và Uruguay, nhưng ngài có muốn đến kính viếng Đức Mẹ Guadalupe không?
Đức Lêô XIV: Vấn đề nhập cư rất phức tạp và ảnh hưởng đến nhiều quốc gia, không chỉ Tây Ban Nha, không chỉ châu Âu hay Hoa Kỳ: đó là một hiện tượng toàn cầu! Vì vậy, câu trả lời của tôi bắt đầu bằng một câu hỏi: các nước phát triển ở Bắc bán cầu đang làm gì để giúp đỡ các nước đang phát triển ở Nam bán cầu, hay những quốc gia mà giới trẻ ngày nay không tìm thấy tương lai và do đó nuôi dưỡng giấc mơ rời bỏ quê hương để đến Bắc bán cầu? Ai cũng khao khát đến Bắc bán cầu, nhưng rất thường xuyên, Bắc bán cầu không có giải pháp nào để cung cấp cho họ. Nhiều người phải chịu đựng… Vấn đề buôn người cũng là một phần của vấn đề di cư. Cá nhân tôi tin rằng một quốc gia có quyền áp đặt các quy luật tại biên giới của mình. Tôi không nói rằng mọi người nên nhập cảnh mà không có phép, điều này đôi khi, ở những nơi họ đến, có thể tạo ra những tình huống bất công hơn cả những nơi họ bỏ lại. Tuy nhiên, tôi tự hỏi: chúng ta đang làm gì ở các nước giàu nhất để thay đổi hoàn cảnh ở các nước nghèo nhất?
Tại sao chúng ta không thử, cả thông qua viện trợ nhà nước và đầu tư từ các công ty lớn, giàu có và đa quốc gia, để thay đổi hoàn cảnh ở những quốc gia như những nước chúng ta đã đến thăm trong chuyến đi này? Đối với nhiều người, châu Phi được xem là nơi khai thác khoáng sản, nơi chiếm đoạt tài nguyên để làm giàu cho các quốc gia khác. Có lẽ, trên phạm vi toàn cầu, chúng ta cần nỗ lực hơn nữa để thúc đẩy công bằng, bình đẳng và phát triển hơn nữa ở các quốc gia châu Phi này để họ không cần phải di cư sang các nước khác, như Tây Ban Nha, v.v. Và một điểm nữa tôi muốn đề cập là, dù thế nào đi nữa, họ cũng là con người, và chúng ta phải đối xử với con người một cách nhân đạo, chứ không phải thường tệ hơn cả động vật. Đây là một thách thức rất lớn: một quốc gia có thể nói rằng họ không thể tiếp nhận thêm người nào nữa, nhưng khi những người này đến, họ là con người và họ xứng đáng được tôn trọng như mọi con người vì phẩm giá của họ.
Eva Fernández: Còn những chuyến đi trong tương lai?
Đức Lêô XIV: Tôi rất muốn đến thăm nhiều quốc gia khác nhau ở Mỹ Latinh. Hiện tại chưa có gì được xác nhận cả, chúng ta hãy chờ xem. Chúng ta hãy chờ đợi.
Arthur Herlin (Paris Match - Pháp): Thưa Đức Thánh Cha, chúng con vô cùng cảm kích ĐTC về chuyến tông du đặc biệt này. Thật tuyệt vời. Trong chuyến đi này, ĐTC đã gặp gỡ một số nhà lãnh đạo độc tài nhất thế giới. ĐTC làm thế nào để tránh sự kiện là sự hiện diện của ĐTC tạo uy tín đạo đức cho các chế độ này? Phải chăng, theo một nghĩa nào đó, đây là một hình thức "thanh lọc hình ảnh" nhờ Đức Giáo hoàng?
Đức Lêô XIV: Chắc chắn rằng sự hiện diện của một Giáo hoàng bên cạnh một nguyên thủ quốc gia có thể được hiểu theo nhiều cách khác nhau. Nó có thể được hiểu – và một số người đã hiểu theo cách này – như thể Giáo hoàng hoặc Giáo hội đang nói rằng việc sống theo cách này là chấp nhận được. Những người khác có thể nói những điều khác. Tôi muốn quay lại với những gì tôi đã nói trong những nhận xét trên đây của mình về tầm quan trọng của việc hiểu mục đích chính của những chuyến tông du mà tôi thực hiện, những chuyến đi mà Giáo hoàng thực hiện: thăm viếng người dân. Và về giá trị to lớn mà Tòa Thánh tiếp tục mang lại, đôi khi với cái giá của những hy sinh lớn lao, cho việc duy trì quan hệ ngoại giao với các quốc gia trên khắp thế giới. Và đôi khi, chúng ta duy trì quan hệ ngoại giao với các quốc gia do các nhà lãnh đạo độc tài cai trị. Chúng ta có cơ hội đối thoại với họ trên bình diện ngoại giao, trên bình diện chính thức. Chúng ta không phải lúc nào cũng đưa ra những tuyên bố lớn lao về sự chỉ trích, phán xét hay lên án. Nhưng có một lượng công việc khổng lồ đang được thực hiện đằng sau hậu trường để thúc đẩy công lý, thúc đẩy các mục tiêu nhân đạo, đôi khi tìm kiếm những hoàn cảnh có tù nhân chính trị và tìm cách giúp phóng thích họ. Các hoàn cảnh về nạn đói, bệnh tật, v.v.
Như vậy, Tòa Thánh, trong khi duy trì tính trung lập và tìm cách duy trì quan hệ ngoại giao tốt đẹp với nhiều quốc gia, trên thực tế đang nỗ lực áp dụng Tin Mừng vào các hoàn cảnh cụ thể để cải thiện đời sống người dân. Mỗi người đều có quyền diễn giải điều này như họ hiểu, nhưng tôi nghĩ điều quan trọng là chúng ta phải tìm cách tốt nhất có thể để giúp đỡ người dân ở tất cả các quốc gia.
Verena Schälter (ARD Rundfunk - Đức): Thưa Đức Thánh Cha, con xin chúc mừng chuyến tông du đầu tiên của ĐTC đến các nước ở Nam bán cầu. Chúng con đã chứng kiến rất nhiều sự nhiệt tình và thậm chí, con có thể nói, một sự hưng phấn nào đó. Con tưởng tượng điều đó hẳn cũng rất xúc động đối với ĐTC. Con muốn biết đánh giá của ĐTC về quyết định của Đức Hồng y Reinhard Marx, Tổng Giám mục Munich và Freising, cho phép chúc lành cho các cặp đôi đồng giới trong giáo phận của ngài. Và xét đến những quan điểm văn hóa và thần học khác nhau, đặc biệt là ở châu Phi, ĐTC dự định làm thế nào để gìn giữ sự hiệp nhất của Giáo hội toàn cầu về vấn đề này?
Đức Lêô XIV: Trước hết, tôi nghĩ điều rất quan trọng là phải hiểu rằng sự hiệp nhất hay chia rẽ của Giáo hội không nên xoay quanh các vấn đề tính dục. Chúng ta có xu hướng nghĩ rằng khi Giáo hội nói về luân lý, chủ đề luân lý duy nhất là tính dục. Trên thực tế, tôi tin rằng có nhiều vấn đề rộng lớn và quan trọng hơn, chẳng hạn như công lý, bình đẳng, tự do của nam giới và nữ giới, và tự do tôn giáo, vốn cần được ưu tiên hơn vấn đề cụ thể này. Tòa Thánh đã trao đổi với các Giám mục Đức. Tòa Thánh đã làm rõ rằng chúng tôi không đồng ý với việc chúc lành chính thức cho các cặp đôi - trong trường hợp này, là các cặp đôi đồng giới, như bạn đã hỏi - hoặc cho các cặp đôi trong hoàn cảnh bất quy tắc, ngoài những gì đã được Đức Giáo hoàng Phanxicô cho phép cụ thể, đó là tất cả mọi người đều được nhận lời chúc lành. Khi một linh mục ban phép lành vào cuối Thánh lễ, khi Đức Giáo hoàng ban phép lành vào cuối một buổi lễ trọng đại như hôm nay, thì đó là những lời chúc lành dành cho tất cả mọi người. Câu nói nổi tiếng của Đức Phanxicô, "tất cả mọi người, tất cả mọi người, tất cả mọi người," thể hiện niềm tin của Giáo hội rằng tất cả mọi người đều được chào đón, tất cả đều được mời gọi, tất cả đều được mời gọi đi theo Chúa Giêsu, và tất cả đều được mời gọi tìm kiếm sự hoán cải trong cuộc sống của mình. Tôi tin rằng, việc vượt ra ngoài điều đó ngày nay có thể gây ra nhiều chia rẽ hơn là hiệp nhất, và chúng ta nên tìm cách xây dựng sự hiệp nhất của mình trên Chúa Giêsu Kitô và trên những gì Chúa Giêsu Kitô dạy. Đó là câu trả lời của tôi cho câu hỏi này.
---------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : Vatican News)
