Tại buổi tiếp kiến chung đầu tiên trong năm, Đức Lêô XIV đã thông báo bắt đầu một loạt bài giáo lý mới dành riêng cho Công đồng Vatican II và việc đọc lại các văn kiện của Công đồng. Ngài mời gọi các tín hữu khám phá lại “tầm quan trọng mang tính ngôn sứ và tính thích đáng” của các văn kiện này để đổi mới “lời kêu gọi cấp thiết của các dân tộc về công lý và hòa bình nhiều hơn”.
Vào đầu năm mới này, Đức Giáo hoàng Lêô XIV đã bắt đầu một chu kỳ giáo lý mới về Công đồng Vatican II và việc đọc lại các văn kiện của Công đồng. “Đây là một cơ hội quý giá để khám phá lại vẻ đẹp và tầm quan trọng của sự kiện này của Giáo hội,” Đức Giáo hoàng giải thích với khoảng 7.000 tín hữu tập trung tại Hội trường Paul VI ở Vatican. Ngài đã trích dẫn những lời của Thánh Gioan Phaolô II, được nói vào cuối Năm Thánh 2000: “Tôi cảm thấy hơn bao giờ hết bổn phận phải chỉ ra Công đồng như là ân sủng lớn lao mà Giáo hội đã được hưởng trong thế kỷ XX” (Novo Millennio Ineunte, 57).
Công đồng Vatican II, ngôi sao dẫn đường cho Giáo hội
Năm vừa qua được đánh dấu bằng lễ kỷ niệm 1700 năm Công đồng Nixê, nhưng cũng là lễ kỷ niệm 60 năm Công đồng Vatican II. “Mặc dù thời gian ngăn cách chúng ta với sự kiện này tương đối ngắn, nhưng điều cũng đúng là thế hệ các giám mục, thần học gia và tín hữu của Công đồng Vatican II không còn ở giữa chúng ta nữa”, Đức Thánh Cha nhấn mạnh. “Trong khi chúng ta cảm thấy được kêu gọi không được dập tắt lời ngôn sứ của Công đồng và tiếp tục tìm các phương cách thực hiện các giáo huấn của Công đồng, điều quan trọng là phải tái khám phá nó, không phải qua việc nghe phong thanh hay những diễn giải, mà bằng cách đọc lại các văn kiện của Công đồng và suy niệm nội dung của chúng. Thật vậy, chính Giáo huấn của Giáo hội vẫn là ngôi sao dẫn đường cho Giáo hội ngày nay”.
Đức Thánh Cha tiếp tục bài giáo lý của mình bằng cách nhắc lại những giáo huấn của một vị tiền nhiệm khác, được Đức Giáo hoàng Bênêđictô XVI tóm lược trong một trong những bài phát biểu đầu tiên sau khi lên ngai Thánh Phêrô: “Qua nhiều năm, các văn kiện của Công đồng vẫn không mất đi tính thời sự; những giáo huấn của chúng thậm chí còn tỏ ra đặc biệt thích đáng trước những đòi hỏi mới của Giáo hội và của xã hội toàn cầu hóa ngày nay” (Sứ điệp đầu tiên sau Thánh lễ với các Hồng y bầu cử, ngày 20 tháng 4 năm 2005).
Toàn thể Dân Thiên Chúa được mời gọi tham gia vào đời sống của Giáo hội
Việc khai mạc Công đồng vào ngày 11 tháng 10 năm 1962, do Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII chủ trì, đã quy tụ các Nghị Phụ từ các Giáo hội trên khắp các châu lục, đánh dấu sự khởi đầu của một “kỷ nguyên Giáo hội mới”. Đức Giáo hoàng Leo XIV giải thích : "Khi Thánh Giáo hoàng Gioan XXIII khai mạc Công đồng vào ngày 11 tháng 10 năm 1962, ngài đã trình bày nó như là bình minh của một ngày tươi sáng mới cho toàn thể Giáo hội. Công trình của nhiều Nghị phụ quy tụ tại đó, từ các Giáo hội trên khắp các châu lục, thực sự đã mở đường cho một kỷ nguyên Giáo hội mới. Sau một quá trình suy tư Thánh Kinh, thần học và phụng vụ phong phú kéo dài suốt thế kỷ XX, Công đồng Vatican II đã tái khám phá dung mạo của Thiên Chúa là Cha, Đấng trong Chúa Kitô, kêu gọi chúng ta trở thành con cái của Ngài. Công đồng đã hình dung Giáo hội trong ánh sáng của Chúa Kitô, Ánh Sáng muôn dân, như một mầu nhiệm hiệp thông và một bí tích hiệp nhất giữa Thiên Chúa và dân Ngài. Công đồng đã khởi xướng một cuộc cải cách phụng vụ quan trọng bằng cách đặt trọng tâm vào mầu nhiệm ơn cứu độ và sự tham gia tích cực và có ý thức của toàn thể Dân Chúa. Đồng thời, điều đó đã giúp chúng ta mở lòng với thế giới và nắm bắt những thay đổi và thách thức của kỷ nguyên hiện đại thông qua đối thoại và trách nhiệm chung, với tư cách là một Giáo hội mong muốn mở rộng vòng tay đón nhận nhân loại, thấu hiểu những hy vọng và lo lắng của các dân tộc và cộng tác trong việc xây dựng một xã hội công bằng và huynh đệ hơn".
Một Giáo hội đối thoại
Được khai mạc bởi Đức Giáo hoàng Gioan XXIII, Công đồng Vatican II kết thúc vào ngày 8 tháng 12 năm 1965, dưới triều đại của Đức Giáo hoàng Phaolô VI. Trong thông điệp Ecclesiam Suam, được công bố cùng năm đó, Đức Phaolô VI nhấn mạnh rằng, nhờ Công đồng Vatican II, “Giáo hội trở thành lời; Giáo hội trở thành thông điệp; Giáo hội trở thành Đối thoại.” Sau đó, như Đức Giáo hoàng Lêô XIV giải thích, Giáo hội cam kết dấn thân “tìm kiếm chân lý thông qua đại kết, đối thoại liên tôn và đối thoại với những người thiện chí.”
Đức Thánh Cha cũng nhắc nhở các tín hữu về những lời của Thánh Phaolô VI gửi các Nghị phụ khi kết thúc công việc năm 1965, những lời mà sáu mươi năm sau vẫn là nguyên tắc chỉ đạo cho Giáo hội. Đức Giáo hoàng Lêô XIV giải thích : "Những lời của Thánh Phaolô VI nói với các Nghị phụ Công đồng vào cuối công việc của họ vẫn là nguyên tắc chỉ đạo cho chúng ta ngày nay. Ngài khẳng định rằng đã đến lúc phải ra đi, phải rời khỏi hội nghị công đồng để ra đi gặp gỡ nhân loại và mang đến cho họ Tin Mừng, ý thức được rằng mình đã sống qua một thời kỳ ân sủng, trong đó quá khứ, hiện tại và tương lai được cô đọng lại: "Quá khứ: bởi vì, được quy tụ ở đây, là Giáo hội của Chúa Kitô, với truyền thống, lịch sử, các Công đồng, các Tiến sĩ, các Thánh của mình... Hiện tại: bởi vì chúng ta đang rời đi để hướng tới thế giới ngày nay, với những nỗi khổ, nỗi buồn, tội lỗi, nhưng cũng có những thành công phi thường, những giá trị, những đức tính của nó... Cuối cùng, tương lai ở đó, trong lời kêu gọi mạnh mẽ của các dân tộc về công lý hơn, trong ước muốn hòa bình của họ, trong cơn khát của họ, có ý thức hay vô thức, về một cuộc sống cao cả hơn: cuộc sống mà chính Giáo hội của Chúa Kitô có thể và muốn trao ban cho họ" (Thánh Phaolô VI, Thông điệp gửi các Nghị phụ Công đồng, ngày 8 tháng 12 năm 1965)."
Đức Thánh Cha nói tiếp: "Điều tương tự cũng đúng với chúng ta. Bằng cách xem xét các văn kiện của Công đồng Vatican II và tái khám phá phạm vi và tầm quan trọng mang tính ngôn sứ của chúng, chúng ta đón nhận truyền thống phong phú của đời sống Giáo hội và đồng thời, chúng ta chất vấn hiện tại và làm mới niềm vui được ra đi gặp gỡ thế giới để mang đến cho thế giới Tin Mừng về Vương quốc Thiên Chúa, một vương quốc của tình yêu thương, công lý và hòa bình".
Tái khám phá tầm quan trọng mang tính ngôn sứ của Công đồng
Đức Thánh Cha khẳng định : “Tinh thần này, khuynh hướng nội tâm này, phải đặc trưng cho đời sống tâm linh và hoạt động mục vụ của Giáo hội, vì chúng ta vẫn phải thực hiện đầy đủ cuộc cải cách Giáo hội theo cách thức sứ vụ và, đối mặt với những thách thức ngày nay, chúng ta được kêu gọi phải luôn là những người giải thích chăm chú các dấu hiệu của thời đại, những người loan báo vui mừng về Tin Mừng, những chứng nhân can đảm của công lý và hòa bình. Đức cha Albino Luciani, Giáo hoàng Gioan Phaolô I tương lai, khi đó là Giám mục của Vittorio Veneto, đã viết một cách tiên tri vào đầu Công đồng: “Như mọi khi, điều cần thiết không phải là tạo ra các tổ chức, phương pháp hay cấu trúc, mà là một sự thánh thiện sâu xa hơn và lan rộng hơn. […] Có thể những thành quả tuyệt vời và phong phú của một Công đồng sẽ biểu hiện ra nhiều thế kỷ sau và chín muồi với cái giá của công việc khó khăn để vượt qua các xung đột và hoàn cảnh khó khăn.”
Đức Lêô XIV đã mời gọi các tín hữu tái khám phá Công đồng, mà, như Đức Giáo hoàng Phanxicô đã tuyên bố trong bài giảng nhân kỷ niệm 60 năm khai mạc Công đồng Vatican II, giúp “trả lại vị trí ưu tiên cho Thiên Chúa, cho điều cốt yếu: cho một Giáo hội say đắm trong tình yêu dành cho Chúa và cho tất cả mọi người, được Ngài yêu thương.”
Tý Linh
(theo Vatican News)
