Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha :
Trong ngày lễ Đức Mẹ Fatima này, kỷ niệm 45 năm vụ ám sát Thánh Gioan Phaolô II, chúng ta chiêm ngắm mầu nhiệm Giáo hội trong mối liên hệ với Đức Trinh Nữ Maria. Mẹ của Thiên Chúa vừa là mẫu mực, vừa là chi thể ưu tú, và là Mẹ của Giáo hội (xem LG số 53). Công đồng Vatican II nhắc nhở chúng ta rằng Chúa Giêsu Kitô là Đấng Trung Gian duy nhất của ơn cứu độ và “Đức Trinh Nữ […] đã cộng tác vào công trình của Đấng Cứu Thế một cách hoàn toàn riêng biệt, nhờ sự vâng phục, với đức tin, đức cậy và đức ái nồng nàn, để tái lập sự sống siêu nhiên cho các linh hồn. Chính vì thế, trên bình diện ân sủng, Ngài thật là Mẹ của chúng ta” (LG, 61). Vì vậy, chúng ta hãy để mẫu mực cao cả này, là chính Đức Maria, Trinh Nữ và Mẹ, chất vấn chúng ta, và cầu xin Mẹ, qua lời cầu bầu của Mẹ, giúp chúng ta đáp lại điều được yêu cầu qua gương mẫu của Mẹ: tôi có sống việc thuộc về Giáo hội với đức tin khiêm nhường và tích cực không? Tôi có nhận ra nơi Giáo hội cộng đồng giao ước mà Thiên Chúa đã ban cho tôi để đáp lại tình yêu vô biên của Ngài không? Tôi có cảm thấy mình là một phần không thể thiếu của Giáo hội, trong sự vâng phục các mục tử mà Thiên Chúa ban cho Giáo hội không? Tôi có nhìn Đức Mẹ như một mẫu mực, một chi thể ưu tú và là Mẹ của Giáo hội, và tôi có cầu xin Mẹ giúp tôi trở thành một môn đệ trung thành của Con Mẹ không? Anh chị em thân mến, chúng ta hãy cầu xin Đức Mẹ ban cho chúng ta ơn này: xin cho tình yêu đối với Mẹ Hội Thánh được lớn lên trong mỗi người chúng ta.
Dưới đây là bài giáo lý của Đức Thánh Cha, ngày 13/5/2026 :
Anh chị em thân mến, chào anh chị em !
Công đồng Vatican II đã muốn dành chương cuối cùng của Hiến chế Tín lý về Giáo hội để bàn về Đức Trinh Nữ Maria (xem Lumen Gentium, 52-69). Mẹ “được chào kính như chi thể trổi vượt và độc đáo nhất của Giáo hội, như mẫu mực và gương sáng nổi bật cho Giáo hội về đức tin và đức ái” (số 53). Những lời này mời gọi chúng ta hiểu làm thế nào, nơi Đức Maria, người nhờ tác động của Chúa Thánh Thần, đã đón nhận và sinh hạ Con Thiên Chúa đến trong xác thịt, chúng ta có thể nhận ra vừa là mẫu mực, chi thể trổi vượt vừa là Mẹ của toàn thể cộng đồng Giáo hội.
Khi để cho mình được uốn nắn nhờ công trình của Ân Sủng đến thực hiện nơi Mẹ, và khi đón nhận ân huệ của Đấng Tối Cao qua đức tin và tình yêu trinh khiết, Đức Maria là mẫu mực hoàn hảo cho những gì toàn thể Giáo hội được mời gọi trở thành: một thụ tạo của Ngôi Lời Thiên Chúa và là mẹ của con cái Thiên Chúa, được sinh ra trong sự ngoan ngoãn đối với sự tác động của Chúa Thánh Thần. Là người tín hữu ưu tú nhất, nơi Mẹ ban chúng ta được ban tặng hình thức hoàn hảo của sự cởi mở vô điều kiện đối với mầu nhiệm của Thiên Chúa trong sự hiệp thông với dân thánh của Thiên Chúa, Đức Maria là một chi thể trổi vượt của cộng đồng Giáo hội. Cuối cùng, khi Mẹ sinh ra con cái trong Người Con, những người con được yêu thương trong Con Yêu Dấu Vĩnh Hằng đã đến giữa chúng ta, Đức Maria là Mẹ của toàn thể Giáo hội, vốn có thể thưa với Mẹ với lòng tin tưởng hiếu thảo, trong niềm xác tín được lắng nghe, được bảo vệ và được yêu thương.
Chúng ta có thể diễn tả tất cả những đặc điểm này của Đức Trinh Nữ Maria bằng cách nói về Mẹ như là người nữ hình tượng của Mầu nhiệm. Thuật ngữ "người nữ" làm nổi bật thực tại lịch sử của người thiếu nữ này của Israel, người đã được ban cho sống kinh nghiệm phi thường khi trở thành mẹ của Đấng Mêsia. Thuật ngữ "hình tượng" nhấn mạnh rằng nơi Mẹ được hiện thực hóa chuyển động kép xuống và lên: nơi Mẹ tỏa sáng cả sự tuyển chọn nhưng không của Thiên Chúa và sự ưng thuận tự nguyện của niềm tin vào Ngài. Do đó, Đức Maria là người nữ hình tượng của Mầu nhiệm, tức là của kế hoạch cứu độ của Thiên Chúa, được giấu kín từ ngàn xưa và được mặc khải trọn vẹn trong Chúa Giêsu Kitô.
Công đồng đã để lại cho chúng ta một giáo huấn rõ ràng về vị trí độc đáo dành cho Đức Trinh Nữ Maria trong công trình Cứu Chuộc (xem Lumen Gentium, 60-62). Công đồng nhắc lại rằng Đấng Trung Gian duy nhất của ơn cứu độ là Chúa Giêsu Kitô (xem 1Tm 2, 5-6) và Mẹ Chí Thánh của Người “không hề xóa mờ hay giảm thiểu vai trò trung gian duy nhất của Đức Kitô, nhưng càng tỏ rõ sức mạnh của Người” (LG, 60). Đồng thời, “được tiền định từ muôn đời để làm Mẹ Thiên Chúa qua sự liên kết với việc nhập thể của Ngôi Lời Thiên Chúa, theo ý định của Chúa Quan phòng, Đức Trinh Nữ […] đã cộng tác vào công trình của Đấng Cứu Thế một cách hoàn toàn riêng biệt, nhờ sự vâng phục, với đức tin, đức cậy và đức ái nồng nàn, để tái lập sự sống siêu nhiên cho các linh hồn. Chính vì thế, trên bình diện ân sủng, Ngài thật là Mẹ của chúng ta” (ibid., 61).
Mầu nhiệm của Giáo hội cũng được phản ánh nơi Đức Trinh Nữ Maria: nơi Mẹ, dân Thiên Chúa tìm thấy nguồn gốc, mẫu mực và quê hương của mình. Nơi Mẹ Chúa, Giáo hội chiêm ngắm mầu nhiệm của chính mình, không chỉ vì tìm thấy nơi Mẹ mẫu mực về đức tin trinh khiết, đức ái mẫu tử và hôn ước mà Giáo hội được kêu gọi, mà còn và trên hết là vì Giáo hội nhận ra nơi Mẹ hình mẫu, hình ảnh lý tưởng về điều mà Giáo hội được kêu gọi trở thành.
Như chúng ta thấy, những suy tư về Đức Trinh Nữ - Mẹ được tập hợp trong Lumen gentium dạy chúng ta yêu mến Giáo hội và phục vụ trong Giáo hội sự hoàn thành Nước Thiên Chúa đang đến và sẽ được hoàn tất trọn vẹn trong vinh quang.
Vì vậy, chúng ta hãy để mẫu mực cao cả này, là chính Đức Maria, Trinh Nữ và Mẹ, chất vấn chúng ta, và cầu xin Mẹ, qua lời cầu bầu của Mẹ, giúp chúng ta đáp lại điều được yêu cầu qua gương mẫu của Mẹ: tôi có sống việc thuộc về Giáo hội với đức tin khiêm nhường và tích cực không? Tôi có nhận ra nơi Giáo hội cộng đồng giao ước mà Thiên Chúa đã ban cho tôi để đáp lại tình yêu vô biên của Ngài không? Tôi có cảm thấy mình là một phần không thể thiếu của Giáo hội, trong sự vâng phục các mục tử mà Thiên Chúa ban cho Giáo hội không? Tôi có nhìn Đức Mẹ như một mẫu mực, một chi thể ưu tú và là Mẹ của Giáo hội, và tôi có cầu xin Mẹ giúp tôi trở thành một môn đệ trung thành của Con Mẹ không?
Thưa anh chị em, nguyện xin Chúa Thánh Thần, Đấng đã ngự xuống trên Đức Maria và chúng ta cầu khẩn với Ngài bằng lòng khiêm nhường và tin tưởng, ban cho chúng ta được sống trọn vẹn những thực tại tuyệt vời này. Và, sau khi đã đào sâu Hiến chế Lumen Gentium, chúng ta hãy cầu xin Đức Trinh Nữ ban cho chúng ta ơn này: xin cho tình yêu đối với Mẹ Hội Thánh được lớn mạnh trong mỗi người chúng ta. Xin được như nguyện!
------------------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : vatican.va)
