Vatican II. Phần II. Hiến Chế Lumen Gentium. Bài 4. Giáo Hội, Một Dân Tư Tế Và Ngôn Sứ

Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha:

Trong bài giáo lý tiếp theo về Công đồng Vatican II, hôm nay chúng ta sẽ suy tư về sự tham dự của các tín hữu vào chức tư tế, ngôn sứ và vương giả của Đức Giêsu Kitô, như được trình bày bởi Hiến chế Tín Lý Lumen Gentium. Qua Bí tích Thánh Tẩy, mỗi người chúng ta được kêu gọi sẻ chia vào chức tư tế vương giả của Đức Kitô (1Pr 2,9), và thờ phượng Ngài trong thần khí và sự thật, đặc biệt qua việc chúng ta tham dự vào Bí Tích Thánh Thể. Chúng ta cũng tham dự vào sứ mạng ngôn sứ của Đức Giêsu, vì chúng ta được kêu gọi làm chứng cho chân lý đức tin. Thật vậy, các Nghị phụ đã dạy rằng “toàn thể thân mình của các tín hữu… không thể sai lầm trong đức tin. Họ biểu lộ thuộc tính đặc biệt này qua cảm thức đức tin về siêu nhiên của toàn thể dân Chúa khi “từ các Giám mục cho đến những người bé mọn nhất trong các tín hữu” đều đồng thuận về những điều liên quan đến đức tin và phong hóa (LG, 12). Cùng với những ân ban được sẻ chia bởi mọi thành viên của Giáo Hội, Chúa Thánh Thần tiếp tục phân phát những ân huệ đặc biệt cho các tín hữu để làm phong phú và dựng xây thân thể Đức Kitô. Thật quan trọng khi chúng ta nhận ra những ân ban đa dạng ấy và tỏ bày lòng biết ơn với Thiên Chúa vì cho phép chúng ta trở nên những người dự phần vào công trình cứu độ của Ngài.

Dưới đây là bài giáo lý của Đức Thánh Cha, ngày 18/3/2026:

Anh chị em thân mến, chào buổi sáng!

Hôm nay, tôi muốn xem xét lại chương hai của Hiến chế Công đồng Lumen Gentium (LG), bàn về Giáo Hội như là dân Thiên Chúa.

Dân thiên sai (LG, 9), đón nhận từ Đức Ki-tô sự tham dự vào chức tư tế, ngôn sứ và vương đế qua đó, sứ mạng cứu độ của Ngài được thực hiện. Các Nghị Phụ dạy rằng Chúa Giêsu, qua Giao Ước mới và vĩnh cửu, đã thiết lập một vương quốc tư tế, làm cho các môn đệ của Ngài trở thành một ‘hàng tư tế vương giả’ (1Pr 2,9; x. 1Pr 2,5; Kh 1,6). Chức tư tế chung này của người tín hữu được trao ban nhờ Bí Tích Thánh tẩy, cho phép chúng ta thờ phượng Thiên Chúa trong thần khí và sự thật, và để ‘tuyên xưng trước mặt mọi người đức tin họ nhận được từ Thiên Chúa qua Giáo Hội’ (LG, 11). Hơn nữa, qua Bí Tích Thêm Sức, tất cả những ai chịu phép rửa tội ‘được liên kết cách hoàn hảo hơn với Giáo Hội… và Chúa Thánh Thần ban sức mạnh đặc biệt để họ có bổn phận nghiêm túc hơn để loan truyền và bảo vệ đức tin như những chứng nhân đích thực của Đức Kitô, bằng lời nói và việc làm’ (ibid.). Sự thánh hiến này là nền tảng của sứ mạng chung liên kết các thừa tác vụ có chức thánh và người tín hữu giáo dân.

Về điều này, Đức Giáo hoàng Phanxicô nhận xét rằng “việc nhìn vào Dân Thiên Chúa chính là nhớ rằng tất cả chúng ta bước vào Giáo Hội như là những giáo dân. Bí tích đầu tiên, vốn đánh dấu căn tính của chúng ta mãi mãi, và chúng ta phải luôn tự hào về nó, là Bí Tích Thánh Tẩy. Qua Bí tích Thánh Tẩy và nhờ việc xức dầu Thánh Thần, (các tín hữu) ‘được thánh hiến trở nên ngôi nhà thiêng liêng và hàng tư tế thánh’ (LG, 10), (để) mọi người hình thành nên đoàn Dân Thánh tín trung của Thiên Chúa” (Thư gửi Chủ tịch Ủy ban Giáo Hoàng về Châu Mỹ Latinh, 19 tháng 3, 2016).

Việc thi hành chức tư tế vương giả diễn ra theo nhiều cách, tất cả nhằm để thánh hóa chúng ta, trước hết và quan trọng nhất qua sự tham dự vào việc dâng Thánh Thể. Như thế, qua việc cầu nguyện, từ bỏ mình và bác ái tích cực, chúng ta làm chứng cho một đời sống được canh tân bởi ân sủng của Thiên Chúa (x. LG, 10). Như Công đồng tóm kết, “qua các Bí tích và việc thực hành các nhân đức mà tính cách thánh thiêng và cơ cấu của cộng đoàn tư tế được thực hiện” (LG, 11).

Các Nghị Phụ dạy rằng Dân thánh của Thiên Chúa cũng tham dự vào sứ mạng ngôn sứ của Đức Kitô (x. LG, 2). Trong bối cảnh này, chủ đề quan trọng về cảm thức đức tin và sự đồng thuận của các tín hữu được trình bày. Ủy ban Tín lý của Công đồng đã xác định rằng cảm thức đức tin này ‘như là một năng lực của toàn thể Giáo Hội, nhờ đó, trong đức tin của mình, Giáo Hội nhận ra mặc khải được truyền lại, phân biệt được điều đúng đắn và sai lầm trong những vấn đề đức tin, và đồng thời thấu hiểu đức tin cách sâu xa hơn và áp dụng nó cách trọn vẹn hơn vào cuộc sống” (x. Acta Synodalia, III/1, 199). Vì thế, cảm thức đức tin thuộc về các tín hữu không phải với tư cách cá nhân, mà như là những thành viên của toàn thể Dân Thiên Chúa.

Hiến chế Lumen Gentium tập trung vào khía cạnh thứ hai này, và đặt nó trong tương quan với tính bất khả ngộ của Giáo Hội, mà tính bất khả ngộ của Đức Giáo hoàng gắn liền vào đó, và qua đó Giáo hội được phục vụ. “Toàn thể tín hữu được Đấng Thánh xức dầu (x. 1 Ga 2,20.27) nên không thể sai lầm trong đức tin, họ biểu lộ thuộc tính đặc biệt này qua cảm thức siêu nhiên về đức tin của toàn thể dân Chúa, khi “từ các Giám mục đến những người bé mọn nhất trong các tín hữu” đều đồng thuận về những điều liên quan đến đức tin và phong hoá” (LG, 12). Vì thế, Giáo Hội như là sự hiệp thông các tín hữu – đương nhiên bao gồm cả các mục tử - không thể sai lầm trong những vấn đề đức tin: tổ chức, qua đó chân lý này được gìn giữ, được xây dựng trên việc xức dầu Thánh Thần, chính là cảm thức đức tin siêu nhiên của toàn thể Dân Thiên Chúa, vốn được biểu lộ nơi sự đồng thuận của các tín hữu. Từ sự hiệp nhất này, mà Huấn quyền của Giáo Hội bảo vệ, suy ra rằng mọi người đã được rửa tội đều là những chủ thể tích cực của việc loan báo Tin Mừng, được kêu gọi kiên trung làm chứng cho Đức Kitô theo ân ban ngôn sứ mà Chúa ban cho toàn thể Giáo Hội.

Thật vậy, Chúa Thánh Thần, Đấng đến với chúng ta từ Đức Kitô Phục Sinh, “phân phát những ân sủng đặc biệt cho các tín hữu thuộc mọi cấp bậc. Nhờ những ân ban ấy, Ngài làm cho họ nên thích hợp và sẵn sàng đảm nhận các công việc và chức vụ khác nhau để canh tân và xây dựng Giáo Hội” (LG, 12). Một biểu hiện cụ thể của sức sống đặc sủng này được thể hiện nơi đời sống thánh hiến, vốn không ngừng nảy mầm và triển nở nhờ hoạt động của ân sủng. Các hội đoàn trong Giáo Hội cũng là một mẫu gương sáng ngời về sự đa dạng và phong phú của những hoa trái thiêng liêng trong việc dựng xây Dân Thiên Chúa.

Anh chị em thân mến, chúng ta hãy thức tỉnh trong chúng ta ý thức và lòng biết ơn vì đã nhận được ân huệ được thuộc về Dân Thiên Chúa; cũng như trách nhiệm mà điều đó bào hàm.