Tóm tắt bài giáo lý của Đức Thánh Cha:
Hôm nay, chúng ta dừng lại ở chiều kích Giáo hội của việc cầu nguyện trong phụng vụ. Chính Chúa Thánh Thần là Đấng dạy chúng ta cầu nguyện. Kể từ Lễ Ngũ Tuần, Giáo hội vẫn luôn quy tụ thành cộng đoàn để cử hành Mầu nhiệm Vượt qua.
Trong thời đại chúng ta, việc cầu nguyện có vẻ như vô ích. Cầu nguyện có thể bị coi là một hình thức trốn tránh thực tại hoặc một kỹ thuật trong số các kỹ thuật khác, mang tính chất tâm lý và hướng tới sự an lạc của cá nhân. Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã đặc biệt chú trọng đến đòi hỏi tái khám phá bản chất đích thực của cầu nguyện. Phụng vụ, trước hết, được xem là nơi gặp gỡ, nơi diễn ra sáng kiến của Thiên Chúa, Đấng đến gần nhân loại trong Con của Ngài.
Mỗi tuần và mỗi ngày, Bí tích Thánh Thể và Phụng vụ Các Giờ Kinh chính là hơi thở sự sống của Giáo hội, vốn luân chuyển Chúa Thánh Thần trong Thân Thể Giáo hội. Trong lời cầu nguyện này, Chúa Kitô tập họp và liên kết toàn thể cộng đồng nhân loại với Người để dâng lên Chúa Cha lời chúc tụng ngợi khen. Gắn liền với Bí tích Thánh Thể, Phụng vụ Các Giờ Kinh thánh hóa thời gian trong cuộc sống thường ngày của chúng ta. Mỗi Giờ Kinh là một hành động của niềm hy vọng. Trong suốt hành trình dương thế, chúng ta luôn tỉnh thức và mong đợi, cùng với toàn thể Giáo hội, ngày Chúa trở lại trong vinh quang.
Bài giáo lý của Đức Thánh Cha Lêô XIV, thứ Tư ngày 5/8/2026 :
Thưa anh chị em, chào buổi sáng và xin chào mừng tất cả anh chị em!
Trong bài giáo lý này, chúng ta tiếp tục suy tư về Hiến chế của Công đồng về Phụng vụ, Sacrosanctum Concilium (SC). Hôm nay, chúng ta tập trung vào chiều kích Giáo hội của lời cầu nguyện phụng vụ.
Như thánh Phaolô đã gợi ý, chính Chúa Thánh Thần dạy chúng ta cầu nguyện. Kể từ ngày Lễ Ngũ Tuần, Chúa Thánh Thần đã ngự trong Giáo hội, soi sáng mọi sinh hoạt của Giáo hội và đặc biệt là việc cầu nguyện. Đời sống của cộng đoàn sơ khai, được hình thành tại Giêrusalem sau sựu Phục Sinh của Chúa Giêsu, là một đời sống trong Chúa Thánh Thần do Chúa Phục Sinh ban tặng. Công đồng khẳng định: "Kể từ đấy, Giáo Hội không bao giờ bỏ việc cùng nhau quy tụ để cử hành mầu nhiệm Phục sinh: bằng việc đọc “tất cả những lời Sách Thánh liên quan đến Người” (Lc 24,27), bằng việc cử hành Lễ Tạ Ơn trong đó hiện tại hóa “sự vinh thắng và khải hoàn nhờ cái chết của Người”, đồng thời “cảm tạ Thiên Chúa về hồng ân khôn tả” (2 Cr 9,15) trong Chúa Giêsu Kitô, “để ca tụng vinh quang của Người” (Ep 1,12) nhờ quyền năng Chúa Thánh Thần" (SC, 6).
Vào thời đại chúng ta, trong bối cảnh bị chi phối bởi não trạng chú trọng hiệu quả và tiêu thụ, việc cầu nguyện có thể bị xem là vô ích và không đáng kể. Trong một thế giới mà khoa học và công nghệ được cho là có thể giải đáp mọi vấn đề, cầu nguyện dễ bị coi là một hình thức trốn tránh thực tại. Hơn nữa, ngay cả trong nhiều gia đình Kitô giáo, truyền thống cầu nguyện cũng không còn được truyền đạt nữa, trong khi nhiều người lại dễ nhầm lẫn nó với một phương thức đơn thuần mang tính tâm lý nhằm đạt được sự an lạc cá nhân. Tuy nhiên, là một chiều kích nền tảng của nhân tính chúng ta, cầu nguyện xứng đáng được tái khám phá trong sự thật của nó.
Hiến chế Sacrosanctum Concilium đã coi trọng đòi hỏi này. Và điều đó mang lại niềm vui sâu xa cho thánh Giáo hoàng Phaolô VI. Khi ban hành văn kiện đầu tiên được Công đồng Vatican II phê chuẩn này, ngài đã khẳng định: "Thiên Chúa ở chỗ nhất; cầu nguyện là bổn phận hàng đầu của chúng ta; phụng vụ là nguồn mạch hàng đầu của sự sống thần linh được thông ban cho chúng ta, là trường học đầu tiên cho đời sống thiêng liêng của chúng ta" (Bài diễn văn tại Vương cung thánh đường Thánh Phêrô, ngày 4 tháng 12 năm 1963).
Quả thực, trong Hiến chế, thuật ngữ "cầu nguyện" ám chỉ toàn bộ phụng vụ. Quan điểm này mang tính quyết định, bởi nó đã định hướng công cuộc cải tổ phụng vụ bằng cách đặt sự tham dự tích cực của các tín hữu vào trung tâm của cuộc cải cách này. Phụng vụ được trình bày trước hết như một nơi gặp gỡ, nơi diễn ra sáng kiến của Thiên Chúa khi Ngài đến gần nhân loại qua Con của Ngài, tức "Ngôi Lời nhập thể, Đấng được Chúa Thánh Thần xức dầu" (SC, 5), một cuộc gặp gỡ mà chúng ta có thể đáp lại "nhờ Chúa Kitô, với Chúa Kitô và trong Chúa Kitô, trong sự hiệp nhất của Chúa Thánh Thần," nghĩa là thông qua "lời cầu nguyện mà Chúa Kitô, kết hợp với Thân Thể Người, dâng lên Chúa Cha" (SC, 84).
Đó là lý do tại sao thánh Giáo hoàng Phaolô VI tha thiết mong muốn rằng Phụng vụ Các Giờ Kinh, tức là lời cầu nguyện công khai hằng ngày của Giáo hội, vốn không thể tách rời khỏi Bí tích Thánh Thể, sẽ thấm sâu, khơi dậy sức sống, dẫn dắt và diễn tả mọi lời cầu nguyện của người Kitô hữu, đồng thời nuôi dưỡng hữu hiệu đời sống thiêng liêng của Dân Thiên Chúa (xem Tông hiến Laudis canticum).
Để ước muốn này được thực hiện, Phụng vụ Các Giờ Kinh cần được đón nhận và thực hành ngày càng sâu rộng hơn trong đời sống thường nhật của những người đã được rửa tội cũng như của các cộng đoàn. Đối với nhiều người mong muốn học cầu nguyện, đặc biệt là các dự tòng, Phụng vụ này có thể mang lại con đường và trường học về cầu nguyện Kitô giáo.
Mỗi tuần và mỗi ngày, Bí tích Thánh Thể và Phụng vụ Các Giờ Kinh chính là hơi thở sự sống của Giáo hội, vốn luân chuyển Chúa Thánh Thần khắp Thân Thể Giáo hội. Trong lời cầu nguyện này, Chúa Kitô “tập họp và liên kết toàn thể cộng đồng nhân loại với Người để cùng hát bản thánh ca ngợi khen thánh thiêng này” (SC, 83); nhờ đó, ngày qua ngày, chúng ta càng thêm hiệp nhất với Mầu nhiệm Vượt qua và được đồng hình đồng dạng với Người.
Thánh Augustinô khẳng định: “Khi thưa với Thiên Chúa trong lời cầu nguyện, chúng ta không được tách biệt Chúa Con khỏi Ngài; và khi Thân Thể của Chúa Con cầu nguyện, Thân Thể ấy cũng không được tách rời khỏi Đầu của Thân Thể; vậy đó chính là Đấng Cứu Độ độc nhất của Thân Thể Người, là Chúa Giêsu Kitô, Con Thiên Chúa, Đấng cầu nguyện cho chúng ta, Đấng cầu nguyện trong chúng ta, và là Đấng mà chúng ta cầu nguyện. Người cầu nguyện cho chúng ta với tư cách là Thượng Tế; Người cầu nguyện trong chúng ta với tư cách là Đầu; và Người được chúng ta cầu nguyện với tư cách là Thiên Chúa của chúng ta. Vì thế, chúng ta hãy nhận ra tiếng nói của chúng ta nơi Người, và tiếng nói của Người nơi chúng ta” (Enarr. in psalmum LXXXV: PL 37, 1081).
Gắn liền với Bí tích Thánh Thể và nối dài ánh sáng của Bí tích này, Phụng vụ Các Giờ Kinh thánh hóa thời gian trong cuộc sống thường ngày của chúng ta: vào buổi sáng, chúng ta khởi đầu ngày mới với đức tin và lòng tri ân; vào giữa trưa, chúng ta cầu xin sức mạnh giữ lòng trung tín giữa những thử thách; vào buổi chiều, khi công việc đã hoàn tất, Kinh Chiều đồng hành cùng khoảnh khắc hoàng hôn; vào ban đêm, chúng ta đi vào giấc ngủ bằng cách phó thác bản thân cho sự bình an của Thiên Chúa. Mỗi Giờ Kinh là một hành động của niềm hy vọng: trong suốt hành trình dương thế, chúng ta luôn tỉnh thức và mong đợi, cùng với toàn thể Giáo hội, ngày Chúa trở lại trong vinh quang.
-----------------------------------
Tý Linh chuyển ngữ
(nguồn : vatican.va)
